Năm Hợi sang năm Tý: Nghiên cứu khoa học khởi sắc hơn

 - Nghiên cứu khoa học ngày càng gắn với cuộc sống. Sinh viên ra trường dám chấp nhận thử thách để lao vào nghiên cứu khoa học... Ý kiến của một số nhà khoa học tuổi Tý trước thềm năm mới Mậu Tý.

Một sinh viên mới ra trường bở ngỡ trước cánh cửa phòng thí nghiệm (Ảnh: V. Giang)

Nguyễn Trần Thanh Toàn (sinh năm 1984, thành viên nhóm Robocon Bkpro – vô địch Robocon Châu Á năm 2006)

Là sinh viên năm cuối khoa Điện – Điện tử, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, Thanh Toàn đã hoàn thành đề tài nghiên cứu chế tạo Robot gắp nhựa bốn mặt tự do bằng 2 tay phối hợp. Đề tài được nghiệm thu cấp Sở, đạt 9,23 điểm và đã đưa vào ứng dụng tại nhà máy Nhật Tiến, Tỉnh Long An.

Nguyễn Trần Thanh Toàn: "Con đường nghiên cứu khoa học sau khi ra trường là thử thách để khẳng định mình"

Và các trường cũng góp phần hỗ trợ rất nhiều cho sinh viên nghiên cứu, trang thiết bị sẵn có, thầy cô đều là các GS, TS nhưng rất sẵn lòng, nhiệt tình trao đổi với sinh viên như những người đồng hành. Vì thế, chúng tôi có nhiều động lực để làm.

Tuy vậy, sinh viên làm NCKH vẫn còn gặp nhiều khó khăn như: làm sao để cân đối với chương trình học khá nặng, cân bằng với những kỳ thi trải đều trong năm. Làm sao để kết quả học được tốt trong khi những NCKH luôn chiếm nhiều thời gian.

NCKH giúp sinh viên rất nhiều trong cuộc sống. Bằng những NCKH, sinh viên tiếp cận được nhiều hơn về việc “hành” bên cạnh việc học. Từ đó kiến thức căn bản học được ở trường sẽ sâu hơn, hữu ích hơn. Đặc biệt, qua việc tham gia những đề tài nho nhỏ hay tham gia những sân chơi ít nhiều dính dáng khoa học như Robocon sẽ giúp sinh viên phát huy nhiều hơn tính sáng tạo của mình mà nếu chỉ vùi đầu trong sách vở sẽ dễ bị ù lì, thụ động và chai mòn mất khả năng này.

Với riêng bản thân tôi, xác định theo con đường NCKH sau khi ra trường không phải là sự chấp nhận hay xác định khó khăn như thế nào, mà tôi nghĩ rằng đó là thử thách để khẳng định mình, để phát huy tiếp những kiến thức nền tảng mà thầy cô truyền đạt, và để thoả mãn đam mê sáng tạo của mình. Bởi thế, nếu điều kiện mức luơng có khi thấp hơn làm việc với các công ty nước ngoài, nghiên cứu có vất vả hơn thì tôi vẫn rất vui, bởi thấy vẫn “được nhiều hơn mất”.

Hướng dẩn sinh viên thực hành nghiên cứu khoa học. Trong ảnh: Th.S Phan Kim Ngọc, Phòng thí nghiệm Tế bào gốc - ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM đang truyền đạt kỹ năng thực hành thí nghiệm nghiên cứu tế bào gốc cho sinh viên (Ảnh: V. Giang)

GS.TSKH Bùi Song Cầu (sinh năm 1936, Giám đốc Trung tâm Chuyển giao công nghệ, ĐH Bách Khoa TP.HCM): Người làm khoa học đã đi là đi đến cùng!

Điều mong muốn trước nhất của người làm khoa học bao giờ cũng là những nghiên cứu khoa học sẽ mang tính thực tế, khả thi cao hơn nữa, ứng dụng trong cuộc sống nhiều hơn nữa.

Tôi không muốn nói nhiều chuyện làm khoa học của những thế hệ già, mà mong đợi nhiều ở thế hệ trẻ. Thế hệ của những sinh viên, nghiên cứu sinh hiện nay. Dù rằng, trong khoa học không bao giờ được phép phân biệt chuyện trẻ già, đi trước đi sau, chỉ có chuyện giỏi hay không, anh làm được hay chỉ nói được mà thôi.

Tôi thường trò chuyện những vấn đề khoa học với con út của mình, cũng như với nhiều sinh viên, và nhận thấy trong các em, dù là thế hệ rất trẻ (mà người ta thường gọi 8X), nhưng đã có những đam mê thực thụ. Các em dám nghĩ, dám làm, dám tranh cãi, thích phản biện. Khi có đam mê thực thụ, có những tố chất mà khoa học cần, cùng điều kiện tốt như hiện nay thì chắc chắn các em sẽ có những bước tiến trong tương lai.

Tuy nhiên, với những người làm khoa học trẻ, hoặc những sinh viên đam mê nghiên cứu khoa học, cần xác định đúng đắn rằng, người làm khoa học là phải đặt lợi ích chung lên trên hết và đã đi là đi đến cùng...

Say mê với nhhững khám phá mới. (Ảnh: V. Giang)

GS.TS Võ Khắc Đế (sinh năm 1936, Chủ tịch Hội KHKT Lâm nghiệp TP.HCM): Không còn thời cho những nghiên cứu trên trời, dưới đất!

Năm 2007 vừa qua có thể thấy được sự phát triển về những hướng tiếp cận gần gũi giữa khoa học kỹ thuật với kinh tế. Đây là vấn đề lớn mà Đại hội V của Liên hiệp Hội TP.HCM đã nhắc tới sâu sắc, và cũng là động lực mới mẻ để các nhà khoa học hướng nghiên cứu của mình theo một chiều hướng ý nghĩa và phù hợp với những bước tiến xã hội thời kinh tế thị trường.

Không còn thời của các nhà khoa học đóng cửa ngồi im với các nghiên cứu đằng đẵng, với những nghiên cứu có khi trên trời dưới đất không phục vụ gì lợi ích xã hội. Các nhà khoa học bây giờ ngày càng có tư duy gần với đời sống hơn. Nghiên cứu khoa học kỹ thuật đi đến cùng nhằm phục vụ sản xuất, kinh tế.

Riêng trong ngành lâm nghiệp mà tôi chú ý, khoa học kỹ thuật đã đưa lại nhiều lợi ích từ việc chuyển giao công nghệ với nước ngoài như trồng cây keo lai, tràm Úc, tăng năng suất và chất lượng trên 1,5 lần so với trước đây. Đó là những bước tiến dài mà nhờ những bài toán kinh tế thị trường mới có đáp số ấy. Có thể thấy nhờ tiến bộ khoa học kỹ thuật, đầu tư khoa học kỹ thuật mà trong lâm nghiệp nói riêng và nhiều ngành khác nói chung chỉ một hai năm đã có những bước tiến dài mà ở thời “đương vị” của chúng tôi có khi mười, mười lăm năm mới tiến được như thế.

Trước đây, nói tới nông nghiệp, lâm nghiệp, mình vẫn làm theo kiểu “đóng cửa bảo nhau”, và chỉ biết nhau. Hiện đã có nhiều công ty nước ngoài bắt tay hợp tác cùng nghiên cứu, cùng hợp tác, cùng đầu tư. Và có những kết quả đáng ghi nhận. Đó là những bước  tiến đúng quy luật phát triển mà khoa học kỹ thuật đem lại cho đời sống.

Ngoài ra, có tín hiệu đáng mừng nữa là những người trẻ tuổi nghiên cứu khoa học trong lâm nghiệp (kể cả một số ngành khoa học khác) ngày càng nhiều. Trước đây, nói đến ngành lâm nghiệp, người ta vẫn ngại gian khó, sợ phải lên rừng trèo núi. Sinh viên cũng rất khi muốn chọn ngành này. Hiện nay, trong điều kiện nghiên cứu khoa học ngày càng phát triển, mới mẻ, từ sinh viên tới nghiên cứu sinh đã thay đổi cách nghĩ này. Đội ngũ những người nghiên cứu khoa học kỹ thuật lâm nghiệp trên dưới 30 tuổi đang dần chiếm một vị trí chính yếu.

• Vinh Giang (thực hiện)

Ý kiến của Bạn: