Nền kinh tế thế giới đang trong cơn bĩ cực: Sóng cả, không ngã tay chèo

Thứ sáu ngày 6/6 đã ghi một mốc đen tối trong nền kinh tế ở siêu cường kinh tế hàng đầu thế giới: Trên thị trường chứng khoán ở phố Wall đã gần như rối loạn vì sự tăng giá kỷ lục của dầu mỏ và những số liệu về tình trạng thất nghiệp trong tháng 5 (5,5%);

Tới 14h25' (giờ địa phương), tỉ số Dow Jones Industrial Average đã giảm tới hơn 345 điểm so với lúc mở cửa, xuống chỉ còn 12,259... Và những vòng sóng vô hình nhưng đầy tai hại từ đó lan đi đã càng làm trầm trọng hơn những khó khăn mà nền kinh tế của nhiều quốc gia đang phải gánh chịu...

Tại Sàn giao dịch hàng hóa New York ngày 6/6, giá dầu thô ngọt nhẹ thuộc các hợp đồng giao trong tháng 7, có thời điểm đã vọt lên 139,12 USD/thùng, tăng 10,75 USD so với ngày hôm trước. Mặc dù đã hạ nhiệt chút ít ở phiên giao dịch cuối cùng trong ngày, nhưng giá loại mặt hàng chiến lược này vẫn dừng ở mức khá cao 138,54 USD so với 127,79 USD/thùng trong ngày 5/6.

Đây là lần đầu tiên giá dầu thô vượt quá ngưỡng 139 USD/thùng và cũng là lần đầu tiên giá dầu thô tăng ở mức hơn 10 USD/ngày kể từ năm 1983. Góp phần làm giá xăng dầu tăng đột biến là bản báo cáo của Bộ Lao động Mỹ về tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 5/2008 tăng mạnh nhất (5,5%). Bản báo cáo này đã gây ra một tâm lý hoảng loạn, khiến các nhà đầu tư bán đổ bán tháo cổ phiếu, biến ngày 6/6 trở thành "ngày đen tối" của thị trường chứng khoán Mỹ.

Đây là những "tín hiệu đen" làm ảm đạm hơn các bản dự đoán về triển vọng nền kinh tế thế giới, vốn đã chẳng mấy sáng sủa. Bởi lẽ, theo báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố ngày 4/6, tăng trưởng kinh tế của 30 nền kinh tế phát triển trong năm naysẽ chỉ đạt 1,8%, so với mức dự báo 2,3% đưa ra hồi tháng 12 năm ngoái. Nền kinh tế đầu tàu là Mỹ sẽ vẫntiếp tục trì trệ với mức tăng trưởng dự kiến 1,2% trong năm nay.

Tốc độ tăng trưởng năm 2008 của Khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) và Nhật Bản cũng sẽ chậm lại, với tăng trưởng dự kiến là 1,7%. (Còn theo đánh giá mới đây nhất của IMF, kinh tế Eurozone sẽ tăng trưởng 1,75% trong năm 2008 và 1,25% trong năm 2009). Và như một hệ lụy tất yếu, sự suy giảm chung của các nền kinh tế lớn sẽtác động một cách tiêu cực tới các nền kinh tế đang nổi như Trung Quốc và Ấn Độ. OECD dự báo tăng trưởng năm 2008 của Trung Quốc sẽ chỉ đạt 10%, so với mức 11,9% năm 2007. Tỉ số này ở Ấn Độ sẽ là 7,8%, so với mức 8,7% của năm ngoái.

OECD cũng dự báo mức lạm phát của 30 nền kinh tế thành viên trong năm nay sẽ đạt mức trung bình 3,4%, đúng bằng mức lạm phát của Eurozone. Đây là mức lạm phát cao nhất của Eurozone kể từ khi đồng euro chính thức được đưa vào lưu hành năm 1999.

Tại châu Á, theo các nhà hoạch định chính sách ở nhiều quốc gia, sẽ tiếp diễn tình trạnglạm phát tăng cao. Đây được coi là thách thức gay gắt nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997. Tại Hàn Quốc, lạm phát đã lên mức cao nhất trong vòng 7 năm qua. Tại Thái Lan, lạm phát tiến sát mức cao nhất trong vòng một thập kỷ, còn tại Indonesia, đã lên đỉnh điểm 10,35%...

Việc giá nhiên liệu không ngừng tăng cao cũng đã trở thành cơn ác mộng đối với nhiều quốc gia. Đây cũng là nguyên nhân chủ yếu khiến Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), cơ quan đại diện cho các công ty chiếm tới 94% giao thông hàng không thế giới, đã phải lên tiếng cảnh báo rằng, ngành Hàng không toàn cầu năm nay sẽ bị lỗ khoảng 2,3 tỉ USD. Đang có một số hãng hàng không bắt đầu phải vật lộn để duy trì hoạt động. Nhiều hãng phải tăng giá vé hoặc tìm cách cắt giảm chi phí...

Tại Mỹ, cũng do giá nhiên liệu tăng cao nên đang có tới 90% người Mỹ đã buộc phải thay đổi thói quen, như giảm bớt việc đi lại bằng ôtô, đi nghỉ hè ở gần nhà hoặc sử dụng các loại ôtô hybrid (chạy bằng xăng và điện).

Tại Anh, sáng 5/6, đã xảy ra một cuộc biểu tình lớn phản đối việc tăng giá xăng dầu ở TP Manchester, cách thủ đô London khoảng 500km về phía Bắc. Tham gia biểu tình là những lái xe tải, xe taxi...

Việt Nam sẽ từ từ giảm lạm phát

Cũng như ở nhiều quốc gia, nền kinh tế nước ta đang vấp phải không ít khó khăn. Mặc dù chúng ta vẫn duy trì được tỉ lệ tăng trưởng ở mức độ cao nhưng thâm hụt thương mại và lạm phát cũng không ở mức độ thấp... Trong những ngày qua, những biến động bất thường và bất ngờ về tỉ giá giữa đồng nội tệ (VND) và USD cũng gây nên những bất ổn tâm lý nhất định. Tuy nhiên, những khó khăn mà chúng ta đang phải đối mặt chỉ là tạm thời.

Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Việt Nam hoàn toàn có thể giải quyết được những khó khăn hiện nay để tiếp tục duy trì sự tăng trưởng bền vững. Chúng ta cũng đủ khả năng can thiệp để đảm bảo giữ biên độ tỷ giá và ổn định VND như hiện nay cũng như can thiệp để đảm bảo nhập khẩu bình thường.

Nhìn nhận một cách thực tế, sau hơn một năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức hầu hết các chỉ tiêu kinh tế - xã hội. Tăng trưởng kinh tế hằng năm đạt từ 7% đến 9%. Trong 5 tháng đầu năm 2008, tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Thu nhập đầu người đã tăng gấp đôi trong không đầy 10 năm. Thị trường Việt Nam ngày càng trở nên hấp dẫn đối với các doanh nghiệp.

Chính phủ Việt Nam đang nỗ lực cải thiện điều kiện và môi trường cho các nhà đầu tư nước ngoài. Môi trường đầu tư được cải thiện, lượng FDI đã đạt trên 15 tỷ USD vốn đăng ký. Việt Nam hiện là thị trường đầu tư bán lẻ hấp dẫn nhất trong số 30 nước thuộc nhóm thị trường đang nổi lên.

Tuy thị trường bán lẻ trị giá 20 tỷ USD của Việt Nam là rất nhỏ so với Ấn Độ và Trung Quốc, nhưng sự thiếu vắng cạnh tranh và tốc độ tăng trưởng GDP 8% khiến đây là cơ hội mở rộng thị trường hấp dẫn đối với các nhà bán lẻ toàn cầu...

Để giải quyết những vấn đề đang phải đối mặt hiện nay trong lĩnh vực kinh tế, đặc biệt là lạm phát, cần phải có lộ trình thích hợp và nhất là không được nóng vội. Ngày 5/6 tại Hà Nội, trong buổi làm việc với Tiến sĩ David Frenandez, Kinh tế trưởng Tập đoàn J.P Morgan Chase, chuyên gia phân tích hàng đầu của lĩnh vực tài chính toàn cầu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấn mạnh, không thể và cũng không nên "hạ nhiệt" lạm phát ngay lập tức mà phải có quá trình. Còn nhập siêu sẽ được giảm dần, từ nay đến cuối năm đạt tỷ lệ 30% tương đương 2007 và đến năm 2009 sẽ tiếp tục giảm.

Đề cập tới vấn đề nóng bỏng trong những ngày qua là tỷ giá VND/USD, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã khẳng định: Việt Nam sẽ duy trì điều hành tỷ giá theo cung cầu thị trường. Cán cân thanh toán tổng thể của Việt Nam 5 tháng đầu năm 2008 đang thặng dư (1 tỷ USD) dù cán cân thương mại có thâm hụt. Cán cân thanh toán năm 2008 sẽ thặng dư 2 - 3 tỷ USD. Với thặng dư ngoại tệ, chính phủ Việt Nam đủ khả năng can thiệp để đảm bảo giữ biên độ tỷ giá và ổn định VND như hiện nay cũng như can thiệp để đảm bảo nhập khẩu bình thường...

Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, để ổn định giá trị VND, có hai vấn đề then chốt cần giải quyết. Thứ nhất, người dân cần được củng cố niềm tin về sự ổn định an toàn của hệ thống ngân hàng. Thứ hai, lãi suất tiền gửi VND cần phải thực dương và Chính phủ đang nỗ lực thực hiện mục tiêu này. Trong công chuyện này, yếu tố lòng tin cần được đặt lên hàng đầu vì người gửi tiền sẽ được lợi và không rút tiền (nội tệ) để mua vàng và USD.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bày tỏ mong muốn các nhà đầu tư nước ngoài, chuyên gia quốc tế hãy có những đánh giá khách quan về nền kinh tế Việt Nam. Chính phủ Việt Nam sẽ tăng cường công tác thông tin về tình hình kinh tế để dư luận trong và ngoài nước hiểu rõ. Chính phủ Việt Nam hiện đang can thiệp vào thị trường ngoại hối chính thức để hỗ trợ và ổn định hoạt động nhập khẩu theo mục tiêu đặt ra. Đồng thời chỉ đạo các cơ quan hữu quan hướng dẫn, kiểm tra đối với các đại lý thu đổi ngoại tệ để ngăn chặn tình trạng đầu cơ, trục lợi...

Những thông điệp của Chính phủ Việt Nam đã và đang được hưởng ứng. Trong phiên bế mạc ngày 6/6 tại Sapa (Lào Cai) của Hội nghị giữa kỳ nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam đã tìm ra được nhiều tiếng nói đồng thuận ở nhiều vấn đề giữa các nhà tài trợ và Chính phủ Việt Nam. Phần đông các nhà tài trợ cho rằng khó khăn của Việt Nam chỉ là nhất thời và bày tỏ sự chia sẻ và tin tưởng vào chính sách của Chính phủ. Các nhà tài trợ cũng đánh giá diễn đàn chống tham nhũng của Chính phủ Việt Nam đã đưa ra những quyết tâm chống tham nhũng...

(Theo CAND)