Nga, NATO: Vẫn không thể vượt qua những bất đồng

Tổng thống Putin tại cuộc họp Hội đồng Nga-NATO.

Nga và NATO vẫn không thể vượt qua được những bất đồng trong một loạt các vấn đề gai góc tại Hội nghị thượng đỉnh Nga-NATO đầu tiên diễn ra ngày hôm qua (4/4) bất chấp một thoả thuận quá cảnh đã được ký kết.
 
Hai kẻ thù truyền thống từ lâu đã bất đồng sâu sắc về những vấn đề lớn như kế hoạch mở rộng ra hướng đông của NATO, Kosovo và một hiệp định kiểm soát vũ khí thời Chiến tranh lạnh.
 
Một kế hoạch triển khai lá chắn tên lửa của Mỹ ở Đông Âu đã được NATO ủng hộ tại hội nghị thượng đỉnh NATO hôm 3/4 là một mối lo ngại khác của Nga. Moscow xem kế hoạch này là một nguy cơ đối với an ninh Nga.
 
Kể từ lần mở rộng đầu tiên ra hướng đông của NATO năm 1999, khi Ba Lan, CH Czech và Hungary được gia nhập NATO, Nga đã kiên quyết phản đối.
 
Phớt lờ trước sự phản đối của Moscow, NATO đã mở rộng rất nhiều lần lên thành 26 thành viên trước khi chính thức kết nạp thêm Croatia và Albania vào tổ chức hôm 3/4. Macedonia có thể gia  nhập vào liên minh quân sự này sau khi đã giải quyết bất đồng với Hy Lạp.
 
Mặc dù tại hội nghị lần này NATO đã từ chối không cấp quy chế tiền thành viên cho Ukraine và Georgia nhưng Tổng thư ký NATO cho biết liên minh quân sự này vẫn để ngỏ cửa cho sự gia nhập của 2 nước trên bất chấp Moscow phản đối gay gắt. Nga đã vô cùng bực bội và tức giận trước quyết định trên. Hôm qua (4/4), Tổng thống Vladimir Putin đã thách thức “sự tồn tại của khối liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương”.
 
Tổng thống Putin phát biểu rằng nước ông không tin rằng sự tồn tại của NATO là nhằm để chống lại nước Nga.
 
Về Hiệp định Các lực lượng vũ trang thông thường ở Châu Âu (CFE), NATO kêu gọi Nga quay lại hiệp định này nhưng Tổng thống Putin khẳng định Nga sẽ làm thế nếu các nước phương Tây có sự thoả hiệp.
 
"Chúng tôi sẵn sàng tiếp tục tuân thủ hiệp định trên nhưng đó phải là một bước chung," Tổng thống Putin phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Nga-NATO.
 
Nga đã tạm ngừng tham gia CFE hồi tháng 12 năm 2007 nhằm phản đối kế hoạc lá chắn tên lửa của Mỹ ở Đông Âu và kế hoạch mở rộng của NATO.
 
Lá chắn tên lửa mà Mỹ định triển khai ở CH Czech và Ba Lan là một vấn đề khác khiến Nga lo ngại. Kế hoạch này của Mỹ đã được các nước NATO nhiệt liệt ủng hộ. Tổng thống Putin dự kiến sẽ tiếp tục bàn về vấn đề này với Tổng thống George W. Bush vào ngày mai (6/4) ở khu nghỉ Sochi bên bờ Biển Đen.
 
Thành công duy nhất có được tại cuộc họp Hội đồng Nga-NATO lần này là họ đã ký kết được một thoả thuận quá cảnh cho phép khối liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương đi qua lãnh thổ của Nga để vận chuyển những hàng hoá không thuộc quân sự cho lực lượng gìn giữ hoà bình ở Afghanistan.
 
Thoả thuận về thức ăn, nhiên liệu, các bộ phận thay thế và xe vận tải là “kết quả cụ thể duy nhất” của hội nghị, một phát ngôn viên NATO cho biết.
 
Thoả thuận này cho thấy Nga đã áp dụng một cách tiếp cận linh hoạt trong việc đối phó với NATO. "NATO là một thực tế vì vậy chúng tôi sẽ hợp tác với tổ chức này," ông Putin cho hay.
 
Mặc dù sự bất đồng vẫn còn nhưng “tinh thần hợp tác và thoả hiệp vẫn là chủ đạo” trong các cuộc hội đàm mà Tổng thống Putin miêu tả là “thành thật và có tính xây dựng." Tổng thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer cũng nhất trí với phát biểu của Tổng thống Putin.

Kiệt Linh - (Theo THX, AFP)