Ngày hội của công nhân và nhân dân lao động trên toàn thế giới

Ngày Quốc tế lao động 1/5 là ngày hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nước Việt Nam, ngày đoàn kết giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Trong cuộc đấu tranh giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, vấn đề thời gian lao động có ý nghĩa quan trọng. Ngay sau khi thành lập Quốc tế I năm 1864, Các Mác coi việc rút ngắn thời gian lao động là nhiệm vụ đấu tranh của giai cấp vô sản.

Tại Đại hội I Quốc tế I họp tại Giơ-ne-vơ tháng 9-1866 vấn đề đấu tranh cho ngày làm việc 8 giờ được coi là nhiệm vụ trước mắt. Khẩu hiệu "ngày làm 8 giờ" sớm xuất hiện trong một số nơi của nước Anh – nước có nền công nghiệp phát triển sớm nhất. Yêu sách này dần lan sang các nước khác.

Phong trào đòi làm việc 8 giờ phát triển mạnh ở nước Mỹ từ năm 1827 đi đôi với sự nảy nở và phát triển phong trào Công đoàn. Năm 1868, giới cầm quyền Mỹ buộc phải thông qua đạo luật ấn định ngày làm 8 giờ trong các cơ quan, xí nghiệp thuộc Chính phủ. Nhưng xí nghiệp tư nhân vẫn giữ ngày làm việc từ 11 đến 12 giờ.

Tháng 4-1884 tại thành phố công nghiệp lớn Si-ca-gô, Đại hội Liên đoàn lao động Mỹ thông qua Nghị quyết nêu rõ: từ ngày 1-5-1886 ngày lao động của tất cả công nhân sẽ là 8 giờ.

Ngày 1-5-1886, công nhân toàn thành phố Si-ca-gô tiến hành bãi công, 40 nghìn người không đến nhà máy. Họ tổ chức mittinh, biểu tình trên thành phố với biểu ngữ “Từ hôm nay không người thợ nào làm việc quá 8 giờ một ngày!", cuộc đấu tranh lôi cuốn ngày càng đông người tham gia.

Cùng ngày đó, các Trung tâm công nghiệp ở nước Mỹ đã nổ ra 5.000 cuộc bãi công với 340 nghìn công nhân tham gia. Ở một số nơi như Niu-Oóc, Pi-xbớc, Ban-ti-mo, Oa-sinh-tơn… có khoảng 12 vạn rưỡi công nhân giành được quyền làm việc 8 giờ một ngày, khẩu hiệu “Ngày làm việc 8 giờ” trở thành tiếng nói chung của toàn thể giai cấp công nhân. Ở nhiều nơi cảnh sát đã đàn áp các cuộc biểu tình, đặc biệt ở thành phố Si-ca-gô cảnh sát đã tàn sát đẫm máu cuộc đấu tranh, làm hơn một trăm người chết, nhiều thủ lĩnh Công đoàn bị bắt và bị kết án tử hình.

Mặc dù cuộc bãi công ở Si-ca-gô bị trấn áp, nhưng khí phách anh hùng của công nhân và yêu cầu thiết thực của cuộc đấu tranh đã gây chấn động lớn trong giai cấp công nhân thế giới; công nhân nhiều nước đã đồng tình và hưởng ứng yêu sách của công nhân Si-ca-gô. Vì thế tại Đại hội thành lập Quốc tế II do Ph.Ăng-ghen lãnh đạo họp ngày 14-7-1889, Đại biểu của giai cấp công nhân thông qua Nghị quyết lấy ngày 1-5 hàng năm làm ngày đoàn kết đấu tranh của giai cấp vô sản toàn thế giới.

Thực hiện Nghị quyết trên, năm 1890 lần đầu tiên ngày Quốc tế lao động 1-5 được tổ chức trên quy mô thế giới.

Ngày 1-5 ở các nước xã hội chủ nghĩa, được coi là ngày mừng thắng lợi đã đạt được, nêu quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ mới và biểu lộ tình đoàn kết với những người lao động các nước khác. Ở các nước thuộc hệ thống tư bản chủ nghĩa, ngày 1-5 là ngày biểu dương cho lực lượng lao động, đấu tranh cho hòa bình, dân chủ, tiến bộ xã hội.

Ở Việt Nam, sau khi Đảng cộng sản Đông Dương ra đời (1930), giai cấp công nhân Việt Nam cũng lấy ngày 1-5 là ngày đoàn kết đấu tranh của mình.

Cuộc đấu tranh ngày 1-5-1930 là một bước ngoặt của cao trào cách mạng 1930 – 1931, từ thành thị đến nông thôn, từ Bắc đến Nam nhiều nơi treo cờ Đảng, tổ chức mittinh, tuần hành thị uy, lần đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng và hướng dẫn vận động của Công hội, công nhân ta biểu tình kỷ niệm ngày Quốc tế lao động 1-5 đấu tranh đòi quyền lợi, tỏ tình đoàn kết với công nhân lao động thế giới.

Nhưng ngày 1.5.1938, lần đầu tiên lễ kỷ niệm được tổ chức công khai, với quy mô chưa từng có ở Hà Nội.

Những chiến sĩ cộng sản hoạt động công khai trong nhóm báo "Tin tức" phối hợp với một số lực lượng tiến bộ, trong đó có chi nhánh Đảng Xã hội Pháp, tổ chức cuộc mít tinh công khai này tại khu Đấu Xảo (nay là Cung Văn hoá hữu nghị Việt- Xô). Cuộc mít tinh được tiến hành với một ý thức kỷ luật và tổ chức cao, thu hút tới 25.000 người thuộc đủ các ngành, các giới, chia thành 25 đoàn với những huy hiệu biểu tượng riêng cho ngành, giới mình. Cuộc mít tinh đã diễn ra một cách sôi nổi, với các bài diễn thuyết và các khẩu hiệu chiến đấu như "Đi tới mặt trận Bình dân Đông Dương", "Tự do nghiệp đoàn", "Chống nạn thất nghiệp", "Tự do - Cơm áo - Hoà bình" v.v...

Đây là cuộc biểu dương lực lượng lớn nhất trong thời kỳ Mặt trận dân chủ, đánh dấu uy tín và nghệ thuật tổ chức của những người Cộng sản.

Năm 1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi anh chị em lao động cả nước nhân ngày Quốc tế Lao động 1.5. Người kêu gọi giai cấp công nhân, nhân dân lao động đẩy mạnh phong trào thi đua ái quốc để chuẩn bị đầy đủ điều kiện đặng chuyển mạnh sang tổng phản công. Trọng tâm thi đua là: Quân đội thi đua giết giặc lập công; Công nhân thi đua sản xuất lương thực;Người trí thức thi đua sáng tạo, phát minh; Cán bộ thi đua cần kiệm liêm chính; Toàn dân thi đua tích cực tham gia kháng chiến.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, giai cấp công nhân và nhân dân lao động cả nước đoàn kết một lòng, tạo nên một sức mạnh to lớn, làm nên những kỳ tích sáng ngời chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam... Năm tháng đã đi qua, nhưng chiến thắng 30.4.1975 mãi mãi là một trong những mốc son chói lọi nhất trong lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc ta.

Từ sau ngày giải phóng đến nay, ngày 1-5 vừa là điểm hẹn vừa là điểm xuất phát của nhiều phong trào thi đua lao động xây dựng quê hương của công nhân lao động trên mọi miền đất nước Việt Nam. Theo đó, các cấp, các ngành, phấn đấu đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, không ngừng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả sản xuất, vì sự phát triển của doanh nghiệp, vì việc làm, thu nhập và đời sống của người lao động, giải quyết hài hoà lợi ích của doanh nghiệp, của người lao động và nghĩa vụ với Nhà nước, góp phần hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội.

Các cấp công đoàn đã tích cực tham gia xây dựng giai cấp công nhân xứng đáng là giai cấp tiên phong, lãnh đạo cách mạng, là lực lượng đi đầu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân vững mạnh.

Bên cạnh đó, giai cấp công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động cả nước, đã đoàn kết rộng rãi thắt chặt mối quan hệ với nhau và với các tổ chức công đoàn trên thế giới, thực hiện tốt đường lối đối ngoại của Đảng, vì hòa bình, hợp tác và phát triển.

Mặc dù phía trước còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với truyền thống tốt đẹp của giai cấp công nhân, của Đảng và của dân tộc trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, chúng ta tự hào và tin tưởng sâu sắc vào giai cấp công nhân, nhân dân Việt Nam anh hùng, dũng cảm sẽ tiếp tục đạt được những thành quả to lớn hơn trong lao động sản xuất, góp phần thực hiện công cuộc hiện đại hóa, công nghiệp hóa đất nước./.

Theo Đảng CSVN