Người bảo vệ chính trị của Tổng thống Obama

Cố vấn cấp cao của Nhà Trắng David Axelrod (trái) trong văn phòng của ông cùng với người viết diễn văn cho Tổng thống, Cody S. Keenan. (Ảnh: NY Times)

Dàn xếp thông điệp

Axelrod chọn một chỗ trong phòng khách của ông, với tượng đài Washington ngay trong tầm mắt và hỏi về việc các đề xuất của Tổng thống đang được tiếp nhận ở trong nước như thế nào. Ông bước vòng quanh, gọi cho một số nhà chiến lược để bàn về các cuộc thăm dò mới nhất và các nhóm trọng điểm được thành lập cho Nhà Trắng.

Cuộc gặp gỡ này có tên "Buổi họp Đêm thứ Tư", dành cho các nhà cố vấn, gần như tất cả trong số này đều đóng một vai trò quan trọng trong việc dọn đường cho Barack Obama tới Phòng Bầu Dục.

Địa điểm thường thay đổi, nhưng vào một buổi tối mới đây, Axelrod, cố vấn cấp cao của Tổng thống, cảm thấy hơi mệt nên một nhóm mà ông gọi là "giống như gia đình" quyết định gặp gỡ tại nhà ông.

"Nó giúp khai thông suy nghĩ của tôi khi nói với những người mà tôi tin cậy", Axelrod nói, miễn cưỡng miêu tả về các cuộc gặp hàng tuần mà ông đã hy vọng được giữ kín.

Các buổi họp kéo dài 2 giờ là một cách mà trong đó Axelrod đang thực hiện sự chuyển đổi từ một cố vấn chính trị ở Chicago tới Nhà Trắng. Nhân vật này là một người cực kỳ quan trọng đối với Obama. Tiếng nói và những lời khuyên về chính trị của ông có sức nặng hơn bất kỳ ai trong ban cố vấn Tổng thống.

Với quyền lui tới và uy tín mà Axelrod có được ở Nhà Trắng, câu hỏi được đặt ra là làm thế nào ông gây được ảnh hưởng của mình với Tổng thống, với đội ngũ nhân sự ở Nhà Trắng, Quốc hội và các khu vực bầu cử khác.

Vòng tròn quanh Obama lớn nhanh kể từ khi ông tới Nhà Trắng. Một loạt cố vấn, phụ tá và trợ lý mới vây quanh ông, nhưng chỉ có Axelrod ngồi gần nhất với Phòng Bầu Dục. Sự gần gũi đó cho thấy ông vẫn thân thiết với Obama tới mức nào.

Không còn chiếc áo vét-tông da và những chiếc sơ mi nhăn nhúm ông mặc trong thời gian vận động tranh cử. Giờ đây Axelrod có bốn bộ đồ mới cùng một loạt cà vạt cho vị trí mới của ông. "Mọi người trông rất khác", Obama nói. "Cả Axelrod cũng thật bảnh bao".

Axelrod đóng một vai trò chính trong dàn xếp thông điệp về chương trình nghị sự trong nước, từ kế hoạch kích thích kinh tế tới chương trình y tế. Ông dành ít thời gian hơn cho chính sách ngoại giao.

Một cái nhìn thoáng qua về một ngày của Axelrod cho thấy cách thức vị cố vấn chính trị này sử dụng thời gian của mình.

Ông tới Nhà Trắng vào lúc 7h sáng. Một tách trà Earl Grey đang chờ sẵn - ông không thích vị cà phê và cho biết cả đời mới chỉ dùng có hai ly thức uống này - khi ông bước vào cuộc hẹn đầu tiên trong ngày. Đó là cuộc họp tại văn phòng của Rahm Emanuel, Chánh Văn phòng Nhà trắng, một người bạn suốt 25 năm qua.

Axelrod dự một cuộc họp ngắn về kinh tế tại Phòng Bầu Dục, nơi những thông tin và thống kê mới nhất được các cố vấn trình lên Tổng thống. Khi cuộc họp về thông tin tình báo bí mật bắt đầu, Axelrod rời căn phòng. Sau đó, ông và một người viết diễn văn ngồi lại với Obama để duyệt từng bài phát biểu hoặc thông điệp mà Tổng thống sẽ đưa ra trong ngày.

Thường vào cuối buổi chiều, ông tới Phòng Tình huống để dự một số buổi thảo luận của Hội đồng An ninh quốc gia, dừng lại để nhón một vài viên kẹo M&M đựng trong một bát lớn bên ngoài phòng.

Barack Obama và David Axelrod. (Ảnh: Corbis)

Giọng điệu chính trị

Axelrod góp phần quyết định thực hiện hoặc tránh né cuộc chiến nào, mang lại cho ông một tiếng nói quan trọng trong việc định ra giọng điệu chính trị ở Washington.

Nền tảng của Axelrod bén rễ gần như hoàn toàn từ chính trị. Sự nghiệp của ông có nhiều nét tương đồng với Karl Rove, một người bạn và là cố vấn lâu năm của cựu Tổng thống George W. Bush.

Cả Rove và Axelrod đều thiết lập quan hệ đối tác với "khách hàng" từ lâu, trước khi bắt đầu chiến dịch tranh cử Tổng thống, dẫn dắt họ qua văn phòng bầu cử và cuối cùng là tới Nhà Trắng.

Axelrod bác bỏ sự so sánh này, nói rằng ông là người bảo vệ hình ảnh và thông điệp của Obama chứ không phải người tạo lập chính sách hoặc nhà chiến lược có ý định làm lại hệ thống ADN chính trị của đất nước, như Rove từng đề cập.

Hai người đàn ông chưa bao giờ gặp mặt, nhưng trong vai trò mới là nhà bình luận, Rove chỉ trích Axelrod đang chính trị hóa Nhà Trắng.

Đáp trả, Axelrod nói: "Tôi không ngồi đây xoay chuyển từng bộ phận từ Nhà Trắng. Tôi không có ý định điều hành đảng Dân chủ. Tôi không cố tìm cách thế chỗ những người hoạch định chính sách tài năng đang có mặt ở đây".

Thế nhưng, những buổi gặp gỡ vào tối thứ Tư cho thấy lòng tin mạnh mẽ vào thăm dò dư luận và các nhóm trọng tâm từ chiến dịch vận động bầu cử vẫn hoạt động trong Nhà Trắng.

Joel Benenson, một người thăm dò ý kiến cho Obama, nằm trong số những người tham dự các buổi họp. Ông này cho biết, Axelrod thường hỏi một câu hỏi trước hết: "Làm thế nào chúng ta đảm bảo những tranh cãi từ chương trình nghị sự của Tổng thống diễn ra theo một cách thuyết phục nhất?".

Ở khắp Washington và trong đảng Dân chủ, người ta cảm thấy rõ ảnh hưởng của Axelrod. Ông làm công việc giải thích các đề xuất của Obama về thuế, chăm sóc sức khỏe hoặc kinh tế, không quan trọng ông đang ở một bữa tiệc trưa của các thượng nghị sĩ hay các talk show trên truyền hình.

"Quan trọng là phải có ai đó ở đó để hiểu tại sao Barack Obama tranh cử Tổng thống", trích lời David Plouffe, một nhà quản lý chiến dịch, cố vấn chính trị thân cận của Obama và người tham dự các cuộc họp tối thứ Tư.

Chỉ có rất ít ngôn từ của Tổng thống không được Axelrod ca tụng. Ông xem lại tất cả các bài phát biểu, nghiên cứu mọi lập trường chính sách quan trọng và hợp tác với Robert Gibbs, Thư ký báo chí Nhà Trắng, để chuẩn bị các câu trả lời trong ngày về cuộc khủng hoảng.

Chiếc sôpha màu vàng trong văn phòng của Axelrod thường là nơi phác thảo những bài phát biểu mới, với hai bức tường trưng đầy tranh ảnh chiến dịch. Jon Favreau, trưởng nhóm viết diễn văn, nói rằng có một điệp khúc tương tự trong những cuộc họp, đó là Axelrod kêu gọi cả nhóm không nên để sự hẹp hòi thiển cận ở Washington làm ý tưởng héo mòn.

"Tôi có thể phát biểu nhân danh người Mỹ ở đây?", ông cho biết Axelrod thường hét to lên như vậy.

Theo Axelrod, lý do ông triệu tập các cuộc họp vào đêm thứ Tư là: Để bắt được nhịp điệu suy nghĩ của dân chúng. Bí bách ở trong Nhà Trắng cả ngày, Axelrod cho biết ông không thể nào tự nghe được những tiếng nói ấy.

• Thanh Hảo (Theo IHT)