Nước Mỹ sẽ phải đối mặt với tình trạng tăng giá hàng loạt

Theo dự đoán của một số chuyên gia kinh tế Mỹ, trong ngắn hạn giá cả tại quốc gia này sẽ tiếp tục tăng mạnh và đạt đỉnh vào quý III. Cuối năm, tình hình có thể khả quan hơn đôi chút nhưng giá sàn của nhiều mặt hàng vẫn cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái.

Đồng đôla suy yếu, giá dầu tăng cao. Bên cạnh đó, sự tăng trưởng về kinh tế tại những thị trường mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ đang cùng lúc làm đội giá các loại hàng hoá trao đổi như xăng dầu và vàng, lên cao hơn. Những yếu tố này dường như sẽ không thay đổi trong thời gian tới.

Ông Jay Bryson, nhà Kinh tế Quốc tế tại Wachovia, cho biết nước Mỹ ngày nay chịu nhiều ảnh hưởng từ phần còn lại của thế giới hơn trước kia. Yếu tố này khiến việc kiềm chế lạm phát trở thành một thách thức thực sự.

Ông Rich Yamarone, Giám đốc Nghiên cứu Kinh tế tại Argus Research, cho hay Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) chịu quá nhiều áp lực và đã không còn khả năng kiểm soát giá nhiều mặt hàng, vốn được quyết định bởi thị trường thế giới.

Thứ sáu tuần trước, Bộ Lao động Mỹ đã đưa ra nhận định về tình hình lạm phát. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI ) tăng lên tới 0,6% trong tháng năm, cao hơn mức dự đoán 0,5% trong một cuộc thăm dò ý kiến trước đó. Đây là mức tăng trong tháng mạnh nhất từng ghi nhận được trong một năm. So với cùng kỳ năm ngoái, giá cả các mặt hàng đã tăng trung bình 4,2%.

Mặc dù giá nhiên liệu và lương thực không được tính vào chỉ số CPI nhưng theo dự đoán, chỉ số CPI của tháng 6 sẽ còn cao hơn nữa, bắt nguồn phần nào từ biến động của giá xăng. Từ đầu tháng đến nay, giá xăng bán lẻ tại Mỹ đã liên tục phá kỷ lục, và lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua mức 4 đôla một galon.

Các hợp đồng giao dịch tương lai (hợp đồng trong đó cho phép mua hoặc bán một loại hàng hoá ở một mức giá nhất định tại một thời điểm định trước trong tương lai) của dầu và các loại hàng chiến lược cũng tăng lên mức chưa từng có. Ngô, một mặt hàng chiến lược, đã tăng trên 7 đôla một giạ (1 giạ bằng 36 lít) lần đầu tiên vào thứ tư khi lũ lụt xảy ra tại bang Iowa và một số vùng khác thuộc trung tây khiến những con số dự đoán về sản lượng thu hoạch trở nên quá xa vời.

Trước sự tăng giá lương thực, một bức tranh biếm họa đưa ra lời bình: "Cuối cùng nước Mỹ cũng tìm được giải pháp cho nạn béo phì". Ảnh: geocities.com.

Nhưng mọi chuyện không dừng lại ở đó, một bản báo cáo độc lập về lạm phát trong 12/6 đã chỉ ra giá các mặt hàng nhập khẩu, không tính dầu mỏ, đã tăng tới 6,6% trong mười hai tháng gần đây. Bước "nhảy vọt" này đã phá vỡ kỷ lục tồn tại suốt 20 năm qua.

Bên cạnh việc xuất khẩu chịu nhiều áp lực về lợi nhuận do đôla mất giá, tình hình nhập khẩu cũng gặp không ít khó khăn do giá nhân công tại các nước phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ đang ngày một đi lên.

Đồng đôla suy yếu là một trong những tác nhân khiến giá cả hàng hóa ngày càng cao hơn. Kể từ tháng tám, đồng tiền này đã mất tới 13% giá trị so với đồng Euro. Điều này có nghĩa là cần nhiều đôla hơn để trả giá hàng hóa trong giao dịch với các nhà đầu tư tại châu Âu và châu Á.

Một trong những nguyên nhân khiến đôla suy yếu nằm ở những quyết sách của FED khi tổ chức này đã 7 lần cắt giảm lãi suất kể từ tháng 9/2007.

Và thậm chí ngay cả khi FED đang có dấu hiệu duy trì mức lãi suất ổn định trong ngắn hạn, đồng đôla sẽ tiếp tục mất giá khi cơ quan điều hành của Ngân hàng Trung ương Châu Âu đang có ý định nâng lãi suất trong thời gian tới. Những thông tin trên là động lực khiến giá dầu liên tục leo thang.

Nhà phân tích giá dầu Peter Beutel, chủ tịch của Cameron Hanover, tin rằng 90% sự tăng giá của dầu từ tháng tám năm ngoái là do Fed cắt giảm lãi suất, song song với dự đoán về việc tăng lãi suất tại châu Âu.

Ông nhận định nếu đồng đôla nằm yên như tháng tám năm ngoái, có lẽ giá dầu sẽ chỉ khoảng 90 đến 100 đôla một thùng.

FED gần đây đã thừa nhận kinh tế Mỹ đang phải đối mặt với những mối lo rất lớn về lạm phát. Tuy nhiên phần lớn các nhà kinh tế đều không đồng ý với việc FED nâng lãi suất, phương pháp truyền thống chống lại lạm phát, ít nhất cho đến cuối năm nay. Thông thường, lãi suất cao sẽ làm nguội hoạt động của nền kinh tế cũng như nhu cầu về hàng hoá và dịch vụ, điều này sẽ dẫn tới việc giảm giá hàng hóa.

Theo lý giải của các chuyên gia, FED còn có nhiệm vụ duy trì sự ổn định trong tăng trưởng kinh tế. Và với việc tỷ lệ thất nghiệp trong tháng năm vọt lên mức cao nhất trong vòng 22 năm qua, FED có lẽ sẽ khó có thể sớm nâng cao lãi suất. Đặc biệt khi mà viễn cảnh về một sự sụt giảm của thị trường tài chính khi các chính sách tiền tệ mạnh và đột ngột được thực thi.

Ông Barry Ritholtz, Tổng giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị tại Fusion IQ, nhận định FED hiện đang bị dồn vào chân tường. Cơ quan này rõ ràng là có rất ít lựa chọn khi họ không thể nâng cao lãi suất trong khi cuộc khủng hoảng tín dụng vẫn chưa kết thúc

Theo dự đoán của một số chuyên gia kinh tế, lạm phát sẽ đạt đỉnh vào quý III năm nay với tỷ lệ lên tới 4,3%, giá hàng tiêu dùng sẽ có mức tăng năm là 5%. Tuy nhiên ngay cả khi giá cả sẽ nguội bớt vào cuối năm thì mức sàn cho giá các mặt hàng nói chung sẽ cao hơn nhiều so với năm trước.

Xuân Hòa (theo CNN)