Obama - Nỗi hoài nghi của người Israel, Palestine

Khi Barack Obama đến Israel tuần này, ông sẽ tìm ra câu trả lời hoàn hảo cho những hoài nghi về một chính sách đối ngoại rốt cuộc có thể đem lại giải pháp cho xung đột Ảrập - Israel hay không.

• Tiến trình bầu cử Tổng thống Mỹ

Thượng nghị sĩ Barack Obama (Ảnh AFP)

Ứng viên đảng Dân chủ đã sẵn sàng đưa mình vào "điểm nóng" của một vấn đề gai góc nhất trong bất đồng giữa Israel - Palestine: tranh cãi về Jerusalem. Tháng trước, ông đã cố "thuyết phục" những người ủng hộ mạnh mẽ cho Israel khi nói rằng, Jerusalem nên là thủ đô của Israel và "không bị chia cắt".

Người Palestine - vốn luôn coi phần đông thành phố là thủ đô của nhà nước tương lai - lại rất tức giận. Nỗ lực của Obama trong việc xoa dịu người Palestine sau đó có thể đẩy chính ông vào chỗ rắc rối với Israel và những người Mỹ ủng hộ Israel. Obama đã chỉnh sửa phát biểu của mình rằng, số phận của Jerusalem nên phụ thuộc vào những cuộc đàm phán.

"Khi ứng viên Dân chủ đặt chân tới đây, đám mây mù của những gì khó hiểu vẫn lởn vởn xung quanh quan điểm của ông: Vẫn chưa có gì rõ ràng về Jerusalem, tâm điểm chuyến đi của ông Obama, sẽ là một thành phố thống nhất dưới chủ quyền của Israel hay là thủ đô của hai quốc gia. Barack Obama cũng chưa có ý tưởng cụ thể", cựu nghị sĩ Yossi Sarid viết trên báo Haaretz (Israel) như vậy.

Ông Obama sẽ tới Israel vào chiều tối nay (22/7) sau khi thăm Afghanistan, Iraq và Jordan. Dự kiến ông sẽ gặp các lãnh đạo Israel, và khác với đối thủ đến từ đảng Cộng hòa John McCain - một người ủng hộ Israel đã tới thăm quốc gia Trung Đông này hồi tháng 3 - ông sẽ tới Bờ Tây và có những cuộc hội đàm với lãnh đạo Palestine.

Obama là một thượng nghị sĩ ủng hộ Israel. Ông đã tái khẳng định sự ủng hộ quyền tự bảo vệ của Israel và nhấn mạnh cần ngăn chặn Iran trong việc theo đuổi vũ khí hạt nhân. Cũng giống như chính quyền của Tổng thống Mỹ Bush, ông phản đối đàm phán với lực lượng Hamas, nắm giữ dải Gaza.

Tuy nhiên, ông cởi mở hơn với Iran - một đối thủ của Israel, rất nhiều người Isrel cảm thấy không thoải mái với viễn cảnh Obama thắng cử tổng thống Mỹ.

Ofer Malachi, 40 tuổi, một nhà thầu khoán từ Jerusalem nói, Obama có thể là ’’nguy cơ với Israel" vì ông sẵn sàng đối thoại với Iran. Israel luôn tin Tehran xây dựng vũ khí hạt nhân, nước này cũng cho rằng, Iran "đứng sau" hai kẻ thù của Israel là Hamas và nhóm Hezbollah tại Lebanon.

Theo Malachi thì: "Obama chưa có đầu mối về những gì cần thiết để tồn tại ở Trung Đông".

Mỹ có lịch sử là đồng minh vững chắc nhất của Israel, quốc gia Do Thái cũng là nơi nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất từ Mỹ. Các chính khách truyền thống vẫn luôn thể hiện sự trung thành ủng hộ Israel.

Laine Katz, một người di cư từ Philadelphia tới Israel những năm 70, là người ủng hộ Obama. Bà vẫn nghĩ Israel sẽ tốt hơn với một tổng thống Mỹ mới như Obama. "Có thể chúng tôi sẽ có tiến triển hơn trong tiến trình hòa bình, thay vì cư xử theo lối con trẻ hiện nay", Katz, 50 tuổi, nói.

Obama là một người Thiên chúa giáo và trung thành với đức tin của mình. Nhưng một số người Israel vẫn lo lắng về sự trung thành ấy. Cha và bố dượng ông đều là người Hồi giáo, ông dành phần lớn thời thơ ấu tại Indonesia, quốc gia Hồi giáo lớn nhất thế giới, và thậm chí, ông còn có tên gọi Ảrập là Hussein.

Nghị sĩ Arieh Eldad của Israel cho rằng, chính cái tên Ảrập này đã khiến nhiều người lo lắng về Obama. Eldad e ngại rằng, Obama sẽ được coi là thân thiện với người Ảrập hơn người Israel. Ông nhấn mạnh: "Nếu cộng hưởng cùng với chính sách rút quân khỏi Iraq, đối thoại với Iran, thì chúng tôi lại càng thêm lo lắng".

Trong khi đó, tuyên bố của Obama về một thủ đô không chia cắt của Israel khiến nhiều người Palestine vỡ mộng về một vị tổng thống Mỹ sẽ thuyết phục Israel nhượng bộ đất đai. Sự sửa đổi sau này của ông không thay đổi được tình hình.

Saqer Al Tamimi, một nhà buôn ở thị trấn Bờ Tây Ramallah, đã rất thất vọng dù từng là người hâm mộ Obama. "Chúng tôi từng mong tình hình sẽ tốt hơn vì ông ấy là người da đen, người da đen là đối tượng của nạn phân biệt đối xử".

Tuy nhiên, ứng viên đảng Dân chủ vẫn khá thu hút người Palestine vì sự hấp dẫn của ông, vì mối quan tâm ông thể hiện với người thiệt thòi.

"Tôi ngưỡng mộ uy tín của Obama", Marwan Alian, 22 tuổi, sinh viên luật học đến từ thành phố Gaza nói. Nhưng Alian cũng nhấn mạnh: "Tôi nghi ngờ rằng, ông ấy sẽ có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể với cuộc sống của chúng tôi. Ông ấy có sứ mệnh khó khăn về vấn đề Iraq và kinh tế Mỹ, nên ông ấy không có thời gian cho chúng tôi, thậm chí khi ông muốn làm vậy".

• Kỳ Thư (Theo AP)