Pakistan cảnh báo về chạy đua vũ khí hạt nhân

Trong một lá thư mới đây, Pakistan cảnh báo rằng một thỏa thuận mở rộng đường cho Ấn Độ tiếp cận nhiên liệu hạt nhân có thể đẩy nhanh cuộc chạy đua vũ khí nguyên tử giữa hai quốc gia kình địch này. 

Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh vượt qua cuộc bỏ phiếu ngày 22/7, theo đó ông được phép tiếp tục thỏa thuận hạt nhân với Mỹ. (Ảnh: AFP)

Lá thư được gửi tới hơn 60 nước được Pakistan đưa ra chưa đầy 2 tuần trước khi Hội đồng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) dự kiến sẽ thông qua cái gọi là thỏa thuận an toàn, thiết lập các quy định thanh sát một số cơ sở hạt nhân dân sự của Ấn Độ.

Việc thông qua thỏa thuận này có tính quyết định trong nỗ lực của Ấn Độ nhằm giành quyền nhập khẩu nhiên liệu và công nghệ hạt nhân từ nhóm 45 nước được biết đến là Nhóm Cung cấp Hạt nhân.

Trong lá thư gửi tới các thành viên Hội đồng IAEA và Nhóm Cung cấp Hạt nhân, Islamabad cảnh báo rằng thỏa thuận sẽ phương hại đến nỗ lực không phổ biến vũ khí hạt nhân và "có nguy cơ làm tăng các cơ hội chạy đua vũ khí hạt nhân ở tiểu lục địa"

Giữa Ấn Độ và Pakistan đã xảy ra 3 cuộc chiến kể từ khi hai nước này được thành lập trong một cuộc phân chia tiểu lục địa Ấn Độ đầy máu để giành độc lập từ Anh năm 1947.  

Ấn Độ bắt đầu triển khai các chương trình vũ khí hạt nhân vào giữa những năm 1960. Năm 1974, nước này tiến hành vụ thử hạt nhân đầu tiên tại sa mạc Rajasthan, mang tên "Đức Phật cười" (Smiling Buddha). Vài năm sau đó, Pakistan cũng bắt đầu phát triển vũ khí hạt nhân của riêng họ. Cả hai quốc gia đều chế tạo tên lửa tầm ngắn và tầm trung.

Vào tháng 4/1998, Pakistan cho ra đời tên lửa hạt nhân tầm trung mang tên Ghauri - Ghauri, tên lãnh chúa Hồi giáo của Pakistan thế kỷ 12, người từng xâm lược một phần đất Ấn Độ. Một tháng sau, Ấn Độ đáp trả bằng một vụ thử hạt nhân khác.

Mối quan hệ giữa hai bên đã được cải thiện nhiều kể từ khi họ khởi động tiến trình hòa bình năm 2004. Tuy nhiên, các cuộc hòa đàm tiến triển rất chậm chạp và hai bên vẫn còn nghi ngờ lẫn nhau.

Nhóm Cung cấp Hạt nhân hiện cấm xuất khẩu tới những nước có vũ khí hạt nhân nhưng không ký Hiệp ước Không phổ biến hạt nhân và không có thỏa thuận an toàn đầy đủ cho phép IAEA thanh sát các cơ sở hạt nhân của họ. Ấn Độ và Pakistan nằm trong số này.

Tuy nhiên, Nhóm Cung cấp Hạt nhân sẵn sàng xem xét trường hợp của Ấn Độ, một phần là do những nỗ lực vận động hành lang từ Washington. Mới đây, chính quyền Bush đã ký một thỏa thuận cung cấp nhiên liệu hạt nhân cho New Delhi nhưng vẫn cần được Nhóm Cung cấp Hạt nhân và Quốc hội Mỹ chấp thuận.  

• Thanh Hảo (Theo CNN, AP)