Pháp trở thành chủ tịch EU trong bối cảnh nghi ngại

(Dân trí) - Bắt đầu từ ngày 1/7, Pháp chính thức giữ chức Chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Âu. Tổng thống Sarkozy sẽ tới thăm hầu hết các nước thành viên, huy động mọi nguồn lực để vực dậy một Liên minh đang lâm vào khủng hoảng.

23h ngày 30/6 và sẽ kéo dài trong 2 tháng, tháp Eiffel nổi tiếng rực sáng màu sắc châu Âu chào mừng nước Pháp trở thành chủ tịch luân phiên EU. Trọng trách lần này đặt trên vai Tổng thống Pháp nặng hơn nhiều so với lần giữ chức chủ tịch EU trước đây năm 2000 khi đó mới chỉ có 15 thành viên.

Thách thức không chỉ về mặt ngoại giao mà còn liên quan đến vấn đề hậu cần: buổi dạ tiệc diễn ra tối 14/7- Quốc khánh của nước Pháp với khách mời là nguyên thủ 27 nước thành viên và chính phủ tại điện Elysées, 10 hội nghị thượng đỉnh giữa EU và các nước thứ 3, khoảng 12 cuộc họp liên bộ, 12 hội nghị và khoảng 400 thảo luận được tổ chức diễn ra từ ngày 1/7 đến 31/12 tại Paris và nhiều thành phố lớn của Pháp. 

Để đảm bảo tài chính cho chức chủ tịch lần này, chính phủ Pháp đã chi 190 triệu euro, tăng gấp 3 lần so với ngân sách chính thức năm 2000 (56,9 triệu euro). Ông chủ các nhà sản xuất xe hơi Pháp đã được mời dự dạ tiệc với ngoại trưởng Bernard Kouchner để bàn về thoả thuận trưng dụng 140 xe hơi các loại phục vụ cho các sự kiện quan trọng của EU.

Chỉ riêng ngân sách dành cho khoản quà tặng đã lên đến 3 triệu euro gồm các sản phẩm như tách cà phê, ô dù mang màu xanh biểu tượng của EU do Philippe Starck thiết kế. Chức chủ tịch luân phiên gắn liền với Cộng đồng kinh tế chung châu Âu (EEC) ra đời năm 1957 với 6 thành viên ban đầu là Bỉ, Pháp, Italia, Luxembourg, Hà Lan và Cộng hoà liên bang Đức. Khi đó, cứ 3 năm/lần mỗi nước luân phiên giữ chức chủ tịch, nhưng với lượng  27 nước thành viên như hiện nay, các nước sẽ phải đợi đến 13 năm rưỡi.

Những nhiệm vụ “bất khả thi” của Tổng thống Nicolas Sarkozy

Những nhiệm vụ nặng nề thuộc 4 lĩnh vực đang chờ Tổng thống Nicolas Sarkozy ở phía trước. Đầu tiên quan trọng nhất liên quan đến môi trường là một thoả thuận đạt được giữa các nước thành viên về giảm 20% lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính từ nay đến năm 2020, tiêu thụ 20% năng lượng có thể tái tạo và cải thiện 20% hiệu quả năng lượng, nhằm tạo cơ hội thành công cho các cuộc thương lượng ở quy mô thế giới dự kiến diễn ra vào năm 2009 tại Copenhagen, Đan Mạch trong nỗ lực đấu tranh chống sự thay đổi khí hậu.

Giá dầu liên tục leo thang buộc châu Âu phải tính đến một chiến lược chung, đặt biệt trong vấn đề sản xuất năng lượng có thể tái tạo được hoặc thành lập các kho dự trữ chiến lược. Paris muốn mở rộng sử dụng năng lượng  trong khi một số nước như Đức, Ailen, Áo không tán thành quan điểm trên.

Thứ hai, đó là một thoả thuận châu Âu về nhập cư.  Trong hai ngày 7 và 8/7, tại thành phố Cannes của Pháp sẽ diễn ra hội nghị 27 bộ trưởng các nước phụ trách nhập cư. Tại đây, Pháp sẽ chính thức đệ trình “Thoả thuận nhập cư và tị nạn” và hy vọng sẽ được Hội đồng châu Âu thông qua vào mùa thu tới. Paris muốn các nước thành viên xiết chặt hớn nữa và đưa ra các chế tài nghiêm ngặt trong vấn đề nhập cư, trên nguyên tắc “nhập cư chọn lọc”. Tuy nhiên, một số nước thành viên, trong đó có Tây Ban Nha lại giữ thái độ dè dặt trong vấn đề này.

Thứ ba là vấn đề nông nghiệp. Cuộc khủng hoảng lương thực thế giới đã làm sống lại các tranh cãi xung quanh vấn đề trợ cấp nông nghiệp và tương lai của chính sách nông nghiệp chung (PAC). Từ nay đến cuối năm, các nước thành viên sẽ phải xem xét kết quả của cuộc cải cách PAC năm 2003, trước khi diễn ra cuộc cải cách sâu rộng hơn vào năm 2013.

Hiện tại, PAC đang vấp phải thái độ chỉ trích của  chính phủ một số nước, đứng đầu là Anh khi cho rằng nó đã tạo ra tác động tiêu cực lên vấn đề giá cả tăng cao và nền nông nghiệp của các nước đang phát triển. Trong khi Pháp lại cho rằng châu Âu phải tham gia giải quyết khủng hoảng lương thực bằng cách hỗ trợ các nhà sản xuất.

Tổng giám đốc Pascal Lamy của Tổ chức thương mại quốc tế (WTO) và ông Peter Mandelson, Uỷ viên thương mại của châu Âu –hai chính trị gia có quan hệ không mấy tốt đẹp với ông Sarkozy  hy vọng EU sẽ có những nhượng bộ trong chính sách nông nghiệp, nhằm tạo điều kiện cho một sự đột phá trong vòng đàm phán Doha về tự do hoá trao đổi từ nay đến cuối tháng 7/2008.

Cuối cùng là lĩnh vực quốc phòng. Mặc dù đặt nhiều tham vọng nhưng vấn đề thực thi Hiệp ước Lisbon đang trở nên không chắc chắn sau lời nói “không” của người dân Ailen trong cuộc trưng cầu dân ý ngày 12/6 vừa qua. Tương lai của Hiệp ước này càng trở nên bấp bênh khi ngày 1/7, trong cuộc phỏng vấn với nhật báo Dziennik, Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski tuyên bố sẽ không phê chuẩn hiệp ước trên.

Tuyên bố này được đưa ra vào đúng ngày đầu tiên Pháp nhậm chức chủ tịch và giống như một gáo nước lạnh dội lên nỗ lực của Tổng thống Nicolas Sarkozy, người có tham vọng thúc đẩy việc phê chuẩn hiệp ước. Sự từ chối của Ba Lan làm nảy sinh vấn đề ở Cộng hoà Séc, nơi mà việc phê chuẩn còn lâu mới được thực hiện vì nhiều thành viên thuộc cánh hữu hữu tự do đang nắm quyền, đứng đầu là Tổng thống Vaclav Klaus hoài nghi về các lợi ích mà nước này được hưởng từ Hiệp ước.

Ngay trong cuộc nói chuyện tối ngày 30/6 trên kênh France 3 đề cập đến các ưu tiên của Pháp trong thời gian giữ chức chủ tịch EU, ông Sarkozy cũng không đủ sức thuyết phục người Pháp tin vào một nhiệm kỳ thành công. Bản thân ông đã phải thừa nhận: "Trong 6 tháng tới, tôi sẽ không thể thành công tất cả. Tôi muốn tạo ra một cú sốc bổ ích". 

Ngọc Nhàn

Tổng hợp từ Paris