Phía sau cuộc bạo loạn ở Mông Cổ

Khi bạo động nổ ra ở Thủ đô Ulan Bator của Mông Cổ do những tranh cãi về kết quả tổng tuyển cử, nhiều nhà phân tích cho rằng đó có thể là một cuộc "cách mạng". Liệu có đúng như vậy?

Người biểu tình đứng bên ngoài trụ sở đảng cầm quyền (Ảnh: AFP)

5 người đã thiệt mạng và hơn 300 người khác bị thương do bạo động ở Ulan Bator sau khi đảng Cách mạng Nhân dân Mông Cổ (MPRP) cầm quyền khẳng định chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử. Đảng Dân chủ đối lập, chỉ giành 27 trong số 76 ghế trong Quốc hội, đã cáo buộc đảng cầm quyền gian lận kết quả.

Tổng thống Mông Cổ, Nambaryn Enkhbayar, đã ban bố tình trạng khẩn cấp kéo dài 4 ngày, cấm các cuộc biểu tình và cho phép các lực lượng an ninh trấn áp người biểu tình. Theo các hãng tin nước ngoài, hơn 700 người đã bị tống giam.

Những người thuộc phe đối lập đã chiếm và đốt phá trụ sở của đảng cầm quyền trong khi một số người khác tìm cách lọt vào tòa nhà Quốc hội. Khoảng 8.000 người, thuộc mọi thành phần xã hội, đã tham gia vào các cuộc bạo động này.

Hiện hơn 50% trong tổng số gần 3 triệu dân Mông Cổ sống ở Ulan Bator. Nhiều người trong số này không có nơi ở hoặc việc làm và là lực lượng nòng cốt của các cuộc biểu tình trên đường phố.

Bạo lực trong những ngày qua là tồi tệ nhất ở Mông Cổ kể từ khi nước ngày chấp nhận đi theo một mô hình dân chủ cách đây 18 năm và nhiều người ở Ulan Bator giờ đây đã vỡ mộng.

Các phong trào dân sự và đảng Dân chủ đối lập nhận tài trợ thông qua các tổ chức phi chính phủ. Việc này khiến các nhà phân tích nghi ngờ bạo động có sự dính líu của phương Tây. Phương Tây sẽ thu lợi nếu đưa được đảng Dân chủ lên cầm quyền, bởi như vậy họ sẽ có cơ hội đàm phán quyền khai thác tài nguyên thiên nhiên của nước này.

Bạo loạn và tình trạng khẩn cấp đã buộc Quốc hội Mông Cổ trì hoãn việc biểu quyết một dự luật về tài nguyên khoáng sản mà đảng cầm quyền ủng hộ. Dự luật cho phép Nhà nước nắm giữ quyền kiểm soát trong các công ty có vốn nước ngoài thuộc lĩnh vực khai thác than, vàng, bạc và các mỏ khoáng sản khác.

Nước ngoài đã đe dọa cắt giảm đầu tư ở Mông Cổ nếu dự luật gây tranh cãi này được thông qua.

Kết quả tổng tuyển cử chắc sẽ không được xem xét lại vì đảng MPRP đã thắng áp đảo với 44 ghế tại Quốc hội. Tình hình đang dần ổn định trở lại và Quốc hội sẽ sớm kêu gọi người dân ngừng các hành động bạo lực. Và các nhà phân tích đều cho rằng, bạo động hiện nay chắc sẽ không làm dấy lên một cuộc cách mạng ở Mông Cổ.

• Minh Sơn (Theo RIA)