Phổ cập giáo dục: Không chạy theo thành tích

Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu phổ cập giáo dục THCS vào năm 2010. Ảnh: T.H

Hôm qua 18/12, Bộ GD&ĐT đã công bố việc hoàn tất bản Dự thảo Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2009-2020 lần thứ 13. Trong đó, tiếp tục đưa ra các mục tiêu cụ thể về phổ cập giáo dục nhưng liệu những mục tiêu đặt ra có tiếp tục đẩy các địa phương chạy theo thành tích?
 
Trả lời vấn đề trên Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân cho biết, đúng là việc đặt ra mục tiêu phổ cập THCS có thể làm phát sinh bệnh thành tích ở một vài địa phương. Mục tiêu năm 2010 cả nước sẽ hoàn thành phổ cập THCS, nhưng để hạn chế tình trạng trên, nếu không thể đạt được địa phương có thể xin lùi lại, các địa phương sẽ không phải tự bơi.
 
Sắp tới Bộ sẽ có cuộc làm việc với 7 tỉnh có nguy cơ không đạt được mục tiêu này để bàn các biện pháp hỗ trợ. Tuy nhiên, nếu thật sự địa phương không thể đạt mục tiêu phổ cập THCS vào năm 2010 thì cũng sẽ chấp nhận chứ không chạy theo thành tích.
 
Bộ đang bàn thêm việc nâng cao tiêu chuẩn, chất lượng phổ cập giáo dục. Ngành nỗ lực khắc phục bệnh thành tích nhưng cũng nỗ lực vì lợi ích quốc gia.

Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục, GS. Nguyễn Hữu Châu cho biết, dự thảo chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2009 - 2020 đặt ra yêu cầu phổ cập là phải bền vững.

Văn bản ghi “Đến năm 2020, 100% tỉnh/ thành phố đạt chuẩn phổ cập giáo dục 9 năm đúng độ tuổi”. “Phổ cập giáo dục 9 năm” gồm phổ cập tiểu học và THCS. Nhưng nếu nói “phổ cập giáo dục THCS” nghĩa là đã phổ cập xong tiểu học, giờ chỉ phải chăm lo cho 4 năm THCS. Còn nói “phổ cập 9 năm” nghĩa là phải lo từ năm thứ nhất tới năm thứ 9. Cách diễn đạt này bao hàm ý nghĩa phổ cập bền vững cả ở tiểu học, chuẩn giáo dục phổ cập tiểu học là phải nâng lên.

GS. Nguyễn Hữu Châu, cũng cho biết, chưa bao giờ giáo dục mầm non được chú trọng như hiện nay. Với chương trình giáo dục mầm non mới sẽ hướng đến dạy việc các chủ đề tích hợp như đời sống, môi trường... chứ không dạy thành các môn rời rạc và nhờ đó, trẻ được sinh họat trong môi trường thực hành, chơi và học chứ không như trước đây. Điều này sẽ giúp trẻ chuẩn bị tốt trước khi bước vào lớp 1.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân cũng cho biết, các mục tiêu đưa ra trong Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2009-2020 đều có chỉ tiêu cụ thể, để thực hiện được các mục tiêu đã đề ra, ngoài ngân sách hàng năm cho giáo dục và chương trình kiên cố hóa trường học, sẽ dành ngân sách để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giáo dục và đào tạo đến năm 2020, bao gồm 14 dự án. Qua các lần sửa đổi, bổ sung, một số chỉ tiêu đã được điều chỉnh giảm xuống mang tính khả thi hơn.

Dự thảo cũng chỉ ra nguyên nhân của những tồn tại là do quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu chưa thực sự được quán triệt đúng mức ở các cấp quản lý và chỉ đạo giáo dục. Trong khi đó, tư duy giáo dục chậm đổi mới, chưa thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình hội nhập quốc tế.

Ngành giáo dục cũng thừa nhận, công tác quản lý giáo dục còn nhiều bất cập và một số tác động khách quan khác làm tăng thêm những yếu kém bất cập của giáo dục.

T.H