Quân át chủ trong ván bài chính trị Thái Lan

Khủng hoảng Thái Lan đang trong giai đoạn cao trào, cuối cùng ai sẽ là người thắng thế, Thủ tướng Samak hay Liên minh nhân dân vì Dân chủ (PAD)?. Chúng ta sẽ biết kết quả trong vài ngày tới vì cuộc xung đột quy mô lớn này sẽ không được phép kéo dài quá lâu. 

Người biểu tình tắm giặt trong khu văn phòng chính phủ (Ảnh: Nation)

Căng thẳng chính trị đã dâng cao vào ngày 27/8 sau khi Tòa án Hình sự thể theo đề nghị của cảnh sát và ban lệnh bắt 9 lãnh đạo của PAD với tội danh phản quốc và gây bất ổn.

Ngay khi nghe được thông tin về lệnh bắt, Chamlong Srimuang, một trong những lãnh đạo then chốt của PAD đã bình tĩnh ngồi xuống giữa đám đông ở bãi cỏ phía trước tòa nhà Chính phủ.

Cảnh tượng này gợi lại bi kịch hồi tháng 5/1992, khi Chamlong dẫn dắt một cuộc biểu tình đường phố chống lại Chính phủ Suchinda và ngồi bệt trên đường Rajdamnoen trước khi bị nhà chức trách giải đi với cùng tội danh bị cáo buộc ở lần này.

Một số lãnh đạo khác của Liên minh nhân dân vì Dân chủ (PAD) cũng nhận được lệnh bắt gồm Sondhi Limthongkul, Pipop Thongchai, Somkiat Pongpaiboon, Somsak Kosaisuk, Suriyasai Katasila, Chaiwat Sinsuwong, Amorn Amornrattananont, và Therdpoom Chaidee.

Trên thực tế, các lãnh đạo của liên minh này đều hoan nghênh lệnh bắt như thể họ muốn sự náo động tăng cao và mọi người sẽ tập trung vào các hành động của họ.

Bất cứ hy vọng nào về việc PAD có thể hạ bệ Chính phủ của Thủ tướng Samak thông qua các cuộc biểu tình đường phố vẫn còn phụ thuộc vào những cuộc biểu tình quan trọng, quy mô lớn trong vài ngày tới và cả cách quân đội xử lý cuộc khủng hoảng như thế nào.

Hàng nghìn người biểu tình do PAD lãnh đạo đã chiếm lĩnh các khu vực bên ngoài khu nhà Chính phủ - nơi tương đương với Nhà Trắng ở Mỹ. Họ thề cắm trại bên trong khu vực này cho tới khi hạ bệ được Chính phủ của Thủ tướng Samak và thúc đẩy một "nền chính trị mới" bất kể bằng biện pháp gì. 

PAD cũng đã gặp những trở ngại đầu tiên khi các đoạn phim ghi ngày 26/8 cho thấy các thành viên của họ mang súng và mặc áo đen, tấn công NBT - một đài truyền hình do Ban quan hệ công chúng điều hành.

Bằng cách này hay cách khác, "cuộc chơi" của PAD đã vượt ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, đó mới chỉ là vòng đầu của cuộc giao tranh, giờ đây PAD vẫn đang cố giữ đà này.

Thủ tướng chọn bước đi nào?

Ông Samak hiện đã là một Thủ tướng cần phải giúp đỡ. Ông đã buộc phải tiến hành họp Nội các tại trụ sở chính của quân đội trên đường Chaeng Wattana, cách trung tâm Bangkok khoảng 20km.

Thủ tướng Samak đang tìm cách phản công PAD. Nhưng, nhà lãnh đạo này có thể làm gì?.

Đầu tiên, ông có thể chọn cách quan sát và không làm điều gì. Tuy nhiên, đề xuất này không khả thi vì giành lại khu nhà Chính phủ sẽ là ưu tiên hàng đầu.

Thứ hai, ông Samak có thể lôi kéo Liên minh Dân chủ chống độc tài (DAAD). Nhưng việc này có thể làm bạo lực bùng lên mạnh hơn và kết quả cuối cùng chưa chắc đã đi theo hướng mà nhà lãnh đạo này mong muốn.

Thứ ba, ông Samak phải bắt các lãnh đạo then chốt của PAD, sau đó tìm ra một cách dẹp yên những người ủng hộ PAD đang cố thủ trong khu nhà Chính phủ. Đó là những gì mà Thủ tướng sẽ cố làm. Lệnh bắt các lãnh đạo của PAD đã được ban bố và bây giờ việc còng tay những người này là của cảnh sát.

Thứ tư, cuối cùng Thủ tướng Samak có thể không tiếp tục giữ vị trí hiện nay. Trong trường hợp này, ông có thể từ chức hoặc mở đường cho Quốc hội thành lập một Chính phủ mới hoặc giải tán Quốc hội để kêu gọi bầu cử. 

Người biểu tình quyết không rút lui cho tới khi Thủ tướng Samak từ chức (Ảnh: Reuters)

Lá bài trong tay Tổng Tư lệnh

Đối với PAD, chiến lược của họ rất đơn giản. PAD có thể rút quân khỏi khu nhà Chính phủ và quay lại căn cứ ở cầu Makkawan Rangsan. Nhưng ý tưởng này không được bàn tới khi PAD đã quyết định phát động cái gọi là "cuộc chiến cuối cùng".

Thứ hai, PAD có thể muốn tham gia một cuộc chiến bạo lực nhằm khởi xướng thay đổi chính trị.

Các nguồn tin cho biết, PAD muốn Thủ tướng Samak từ chức để mở đường cho Quốc hội thành lập một Chính phủ dân tộc với một người ngoài cuộc làm Thủ tướng. Họ muốn Chính phủ mới sẽ cải tổ đất nước để Thái Lan có thể cắt đứt với "nền chính trị cũ" và sự ràng buộc với Thủ tướng bị lật đổ Thaksin Shinawatra.

Để làm được như vậy, Thái Lan cần phải xóa bỏ một số điều trong Hiến pháp.

Vấn đề đặt ra ở đây là liệu quân đội sẽ tiếp tục tham gia cuộc chơi như vậy không.

Cuộc cải tổ nhân sự quân đội mới nhất, được Thủ tướng Samak thông qua hôm 26/8, đã củng cố thêm vai trò là nhân vật quyền lực nhất nước của Tướng Anupong Paochinda, Tổng Tư lệnh quân đội và đảng Sức mạnh nhân dân (PPP) sẽ chiến thắng trong cuộc chơi quyền lực này. Tuy nhiên, hiện giờ là quá khó để đọc được suy nghĩ quan chức quân sự này.

• Hoài Linh (Theo Nation)