Sẽ còn xảy ra động đất ở khu vực phía Nam

Ông Lê Huy Minh: "Sẽ còn xảy ra động đất ở khu vực phía Nam".

Ông Lê Huy Minh, Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần cảnh báo: sẽ còn xảy ra động đất ở khu vực phía Nam nhưng mức độ không mạnh như trận động đất lúc 22h tối 28/1.

Động đất phía Nam không đáng lo ngại

Ông nhận định như thế nào về mức độ nguy hiểm của trận động đất xảy ra đêm 28/11?

Trận động đất hôm qua chưa phải là nguy hiểm, đấy là do đồng bào miền Nam chưa quen với sự cố này nên lo lắng. Trên vết đứt gãy của trận động đất vừa qua, các chuyên gia đo được chỉ hơn 5 độ Richter.

Các trận động đất cấp 5 này thường không gây nguy hiểm về tài sản cũng như tính mạng của người dân. Với mức độ này, đối với những nhà thiết kế kháng chấn thì không có vấn đề gì. Ngay cả nhà bình thường cũng không có nhiều nguy hiểm lắm. Theo dự báo của chúng tôi, nếu xảy ra động đất tiếp ở vùng này thì mức độ chỉ tương tự hôm qua thôi, hoặc mạnh hơn một chút chứ không đến mức như động đất xảy ra ở miền Bắc được.

Trước đó, năm 2005, tại khu vực vùng biển Phan Thiết - Vũng Tàu này cũng đã xảy ra hai trận động đất tương tự, thậm chí mạnh hơn trận động đất này. Sau đó chúng tôi có đặt thêm một số trạm và cũng ghi nhận vùng này có nhiều trận động đất nhỏ. Trên cơ sở đó, chúng tôi nhận định trận động đất trên cũng xảy ra ở khu vực này chứ không thể ở khu vực nào khác.

Ông có thể giải thích rõ hơn tại sao các vụ động đất lại chỉ xảy ra ở khu vực này?

Vì vùng biển này ngày trước là nơi núi lửa hoạt động, qua quá trình kiến tạo, kèm theo hoạt động dịch chuyển của của các lò mắc ma nên dễ xảy ra các trận động đất nhẹ.

Hệ thống cảnh báo động đất, sóng thần chưa ổn

Cách đây không lâu cũng đã có một trận động đất ở khu vực phía Bắc. Vậy có mối liên hệ gì không với trận động đất này. Phải chăng nền địa chất ở nước ta đang chuyển sang một giai đoạn có nhiều bất ổn?

Thực ra thì các trận động đất ở Việt Nam liên quan đến chế độ kiến tạo và hoạt động rất rộng lớn. Khu vực Đông Nam Á nói chung chịu ảnh hưởng mạnh bởi chế độ kiến tạo của mảng Ấn Độ và Úc. Nền địa chất có sự chuyển động từ phía Nam lên phía Bắc, sự di chuyển này đẩy vào khu vực Trung Quốc từ đó sinh ra sự nén ép, tạo ra hiện tượng trường ứng lực ra xung quanh. Và đây là nguyên nhân làm cho tất cả những điểm đứt gãy con ở trong khu vực này bị kích động hoạt động.

Khi một đứt gãy nào đó dẫn tới động đất thì quá trình tích luỹ cũng đã khá lâu dài, đến lúc nào đó năng lượng đủ lớn thì nó sẽ phá vỡ liên kết địa chất ở khu vực đó và sẽ giải phóng năng lượng, tạo ra động đất.

Vậy hiện các trạm dự báo động đất ở nước ta đã đáp ứng được yêu cầu cảnh báo hay chưa?

Hiện nay các trạm động đất của nước ta không đáp ứng được nhu cầu về báo tin động đất và cảnh báo sóng thần. Tuy các trạm dự báo có thể đo được chuẩn xác việc động đất song việc truyền thông tin về trung tâm lại không kịp thời. Ví dụ những trạm xung quanh Hà Nội có thể thông tin kịp thời song chỉ ở khu vực phía Bắc, phía Nam thì chưa.

Cho đến nay thì cả thế giới chưa có một hệ thống nào dự báo được động đất một cách chính xác ngày giờ nào. Nhưng cũng có những đánh giá, tổng kết chu kỳ về động đất.

Sẽ đầu tư 70 tỷ đồng nâng cấp, xây mới 30 trạm dự báo

Tuy chưa dự báo được chính xác động đất và sóng thần, nhưng cũng phải có cơ sở khoa học nào đó để xác định và dự liệu khả năng xảy ra thiên tai, giảm nhẹ thiệt hại chứ, thưa ông?

Theo nghiên cứu của chúng tôi thì các trận động đất thường xảy ra theo chu kỳ. Ví dụ, năm 1877, 1882 có một loạt trận động đất giống như thế này. Năm 1923 cũng có, một núi lửa gây ra hiện tượng này. Năm 2005, 2007 lại có động đất xảy ra. Tính theo chu kỳ thì cứ khoảng 80 năm lại xảy ra một trận động đất như vậy.

Theo dự báo thì sắp tới đây tiếp tục sẽ xảy ra đợt động đất nữa. Nếu tính theo chu kỳ như ông vừa nói thì mức độ nguy hiểm lần động đất tới sẽ như thế nào?

Khả năng động đất là hoàn toàn có thể xảy ra nhưng biên độ sẽ không lớn như trận tối qua.

Ở góc độ quản lý nhà nước, ông giải thích như thế nào khi ở khu vực miền Nam gần như không hề có trạm đo dự báo động đất. Nếu thiên tai bất ngờ xảy ra thì làm sao kịp đối phó?

Đây là vấn đề do lịch sử để lại, thời chế độ cũ, họ cũng không quan tâm đến vấn đề này. Trước đây chỉ có một trạm động đất ở Nha Trang sau này có xây dựng thêm trạm Đà Lạt. Số còn lại từ Nghệ An trở ra Bắc.

Tuy nhiên, trong thời gian tới chúng tôi cũng có dự án nâng cấp và xây dựng khoảng 30 trạm động đất và phân bố đồng đều trên khắp cả nước.

Các trạm mới này sẽ tạo được một hệ thống trạm ghi động đất phân bố tương đối đồng đều trên lãnh thổ Việt Nam và một số trạm ở ngoài đảo. Thứ hai là thông tin sẽ được gửi theo hình thức online qua tín hiệu vệ tinh về Viện vật lý địa cầu một cách nhanh chóng. Từ đó, Trung tâm dự báo sẽ xử lý và đưa ra thông tin một cách chính xác hơn. Ước tính việc nâng cấp 30 trạm này khoảng trên 70 tỷ đồng.

Xin cảm ơn ông!

(theo VTC)