Sẽ rà soát và bãi bỏ một số quy định kinh doanh vàng

- Ngày 4/1/2010 Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai ý kiến kết luận của Thủ tướng Chính phủ về Quản lý Nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng. Trong đó, NHNN sẽ rà soát, siết chặt lại toàn bộ hoạt động kinh doanh vàng và bãi bỏ quy định kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài.

Bãi bỏ quy định kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài

Ông Nguyễn Văn Bình – Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước VN cho biết, hiện nay đã có 11 ngân hàng thương mại (NHTM) và 8 doanh nghiệp kinh doanh vàng được kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài. Kinh doanh sàn vàng trong nước có 20 sàn giao dịch và 5 ngân hàng tham gia. Việc cho phép kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài vào năm 2006 là nhằm giúp cho các đơn vị kinh doanh vàng có thể lựa chọn  mức giá khi quyết định xuất, nhập khẩu vàng.

Tuy nhiên, báo cáo của NHNN cho thấy, hoạt động kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài thời gian qua đã bộc lộ một số điểm hạn chế như: các đơn vị được phép kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài cũng kinh doanh trên các sàn vàng quốc tế. Đây là hoạt động có mức rủi ro rất cao khi giá vàng thế giới có những biến động mạnh, lên xuống thất thường với biên độ lớn.

Đồng thời, chính các đơn vị này đã thành lập các sàn giao dịch vàng trong nước, mà thực chất là mua bán vàng trên tài khoản ở trong nước, gây nhiều biến động trên thị trường vàng trong thời gian vừa qua.

Trước thực trạng này,  Thủ tướng Chính phủ đã giao NHNN bãi bỏ quy định về việc kinh doanh vàng trên tài khoản ở nước ngoài theo quyết định 03/2006/QĐ-NHNN ngày 18/1/2006 của NHNN.

Về hoạt động sàn giao dịch vàng trong nước hay còn gọi là hoạt động kinh doanh vàng (là hình thức kinh doanh chênh lệch giá), thời gian qua cho thấy nhu cầu tham gia giao dịch vàng của các cá  nhân tăng mạnh và sức hấp dẫn về lợi nhuận thu được từ việc tổ chức Sàn giao dịch vàng, nhiều NHTM khác và một số doanh nghiệp kinh doanh vàng đã thành lập các Sàn giao dịch vàng như: Sàn giao dịch vàng của NHTM  cổ phần Việt Á, Phương Nam, Đông Á, Sacombank, Sàn vàng Phố Wall, Sàn vàng Thế giới,…

Theo báo cáo của NHNN, hoạt động kinh doanh vàng được ngay cả trên thế giới cũng đánh giá là loại hình kinh doanh tiềm ẩn rủi ro rất cao cho cả nhà đầu tư và cho chính các đơn vị kinh doanh sàn vàng. Đây không phải là hoạt động sản xuất kinh doanh để tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Mà ngược lại , một khối lượng vốn  lớn được rút ra từ hoạt động sản xuất kinh doanh để phục vụ cho các giao dịch kinh doanh vàng trên sàn vàng.

Kinh doanh sàn vàng tiềm ẩn rủi ro cao. Ảnh: KN

Qua rà soát, việc thành lập và hoạt động của các Sàn giao dịch vàng là chưa có cơ sở pháp lý. Đồng thời hoạt động của các Sàn giao dịch vàng trong thời gian vừa qua tiềm ẩn một số yếu tố có thể gây bất ổn kinh tế xã hội. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu không tổ chức và thực hiện việc kinh doanh vàng trên tài khoản ở trong nước dưới mọi hình thức. 

Việc cho phép thời hạn 90 ngày (đến ngày 30/3/2010) để chấm dứt hoạt động của các sàn giao dịch vàng và kinh doanh vàng trên tài khoản trong nước là một chỉ đạo rất quan trọng của thủ tướng Chính phủ nhằm cho phép nhà đầu tư có đủ thời gian tất toán trạng thái vàng đang năm giữ trên tài khoản.

Rà soát các quy định hiện hành về quản lý vàng

Trong thời gian tương đối dài, từ cuối những năm 90 cho đến năm 2007, hoạt động kinh doanh vàng nhìn chung đã diễn ra khá ổn định và không có tác động lớn đến việc điều hành chính sách tiền tệ của NHNN. 
                                     
Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, do biến động của giá vàng thế giới nên vàng lại trở thành hàng hóa đặc biệt và các hoạt động kinh doanh liên quan đến vàng đều có ảnh hưởng đến việc điều hành chính sách tiền tệ và bảo đảm ổn định kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó hiện nay nhiều văn bản luật có những quy định khác về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Theo chức năng quản lý của NHNN theo Luật NHNN, Pháp lệnh ngoại hối cũng như các Nghị định của Chính phủ còn có sự khác biệt.

Chính vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã giao Ngân hàng Nhà nước chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan rà soát lại tất cả các quy định hiện hành về quản lý vàng để trình Chính phủ ban hành thành một Nghị định quản lý đối với vàng theo hướng Nhà nước tập trung, thống nhất quản lý.

Khổng Nhung