Siêu dự án Thành phố hai bên sông Hồng: Hà Nội sẽ “lột xác”

Dự án TP hai bên bờ sông Hồng nhìn từ trên cao

Thủ tướng Chính phủ vừa đồng ý cho TP Hà Nội phối hợp với TP Seoul (Hàn Quốc) tổ chức thực hiện siêu dự án TP hai bên sông Hồng. Tiếp đó, từ ngày 2/5/2008 đến 2/5/2009, sẽ trưng bày quy hoạch cơ bản phát triển khu vực sông Hồng, đoạn qua Hà Nội để lấy ý kiến đóng góp của người dân và các nhà khoa học về siêu dự án này

Siêu dự án TP hai bên sông Hồng do các chuyên gia TP Seoul hợp tác cùng VN xây dựng, với số vốn đầu tư tạm tính hơn 7 tỉ USD. Theo kế hoạch, TP Hà Nội sẽ hoàn thành báo cáo cuối kỳ về thành phố hai bên sông Hồng vào cuối năm 2008 và trình hồ sơ chính thức lên Hội đồng Thẩm định Quốc gia góp ý, chỉnh sửa và trình ra Quốc hội vào tháng 4/2009. Sau tháng 6/2009 sẽ hoàn tất chỉnh sửa theo chỉ đạo và yêu cầu của Thủ tướng trước khi Thủ tướng phê duyệt.

Siêu dự án 7 tỉ USD

Ông Lee Sang Yeal, tổ trưởng tổ dự án phía TP Seoul, cho biết khi hoàn thành dự án sẽ tạo ra những công viên, khu sinh thái khổng lồ, khu đô thị mới... đáp ứng nơi ở cho 342.180 dân, với khoảng 97.000 hộ gia đình, chiếm 10% dân số Hà Nội. Dự án có chiều dài 40 km, được chia thành bốn đoạn. Đoạn thứ nhất, bắt đầu từ ranh giới hành chính phía Bắc (khi sông Hồng chảy vào Hà Nội) tới cầu Thăng Long. Đoạn hai, từ cầu Thăng Long tới cầu Chương Dương. Đoạn ba, từ Chương Dương tới cầu Vĩnh Tuy. Đoạn bốn, phần còn lại cho tới hết địa giới hành chính Hà Nội.

Theo ông Lee Sang Yeal, tổ xây dựng dự án đặt tầm nhìn của dự án ở mức “Hà Nội lưu giữ lịch sử, văn hóa và tiến bước tới tương lai”. Theo đó, không chỉ kế thừa lịch sử và văn hóa truyền thống, sông Hồng trong tương lai sẽ là sông Hồng an toàn với lũ, nhưng vẫn giữ được hơi thở tự nhiên. Đô thị hai bên sông vừa là không gian thư giãn của nhân dân cũng là đô thị có sức cạnh tranh quốc tế. Sau khi hoàn thành, hai bên bờ sông sẽ là trung tâm du lịch khổng lồ, với nhiều loại hình công viên được phát triển, như khu bảo tồn sinh thái ven sông, công viên thể thao tổng hợp, công viên sinh thái lịch sử, công viên mở dành cho người dân... Bên cạnh đó, để bảo tồn tính lịch sử của sông Hồng, dự án cũng tạo ra tuyến tham quan lịch sử ven sông, các sân khấu sông nước, lễ hội truyền thống...

Chỉnh trị sông Hồng, “hoành tráng” hơn sông Hàn

Để thực hiện được dự án, theo Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc (QH-KT) Hà Nội Đỗ Viết Chiến, phải tiến hành chỉnh trị sông Hồng. Theo đó, sẽ cải tạo, gia cố hệ thống đê, bến cảng, hệ thống giao thông (cầu, đường đê, bến phà, đường chui). Ngoài ra, phải thực hiện phương án tuyến hành lang thoát lũ, để bảo đảm lượng lũ qua Hà Nội là 20.000 m3/giây, do vậy sẽ phải mở rộng hoặc đào sâu sông Hồng và phương án mở rộng được lựa chọn. Đồng thời, sẽ không phá đê cũ mà xây dựng một con đê bên ngoài để an toàn hơn cho

Sau khi chỉnh trị, sẽ cải tạo và phát triển đô thị trên trên 2.462 ha đất mới. Trên toàn khu vực sẽ có 4 cầu lớn, 4 đường xe ngầm và 9 bãi đỗ xe công cộng... Ông Chiến cho biết, việc tiến hành xây dựng dự án có thuận lợi là sông Hàn TP Seoul (Hàn Quốc) có nhiều điều kiện tự nhiên tương đồng với sông Hồng và có cùng độ dài 40 km. “Do tiến hành quy hoạch muộn hơn, nên dự án TP hai bên sông Hồng sẽ rút ra nhiều bài học từ sông Hàn hiện nay, vì thế kiến trúc sẽ đẹp và hoành tráng hơn sông Hàn” – ông Chiến nói.

Theo TS Koo Yo Han, Trưởng đại diện Hà Nội thuộc tổ dự án sông Hồng, xây dựng hạ tầng, công trình công cộng là tâm điểm của dự án, dự án phát triển nhà ở, văn phòng chỉ là một phần nhỏ. Mục tiêu chính của dự án là xây dựng, chỉnh trị tuyến đê, tránh những thiệt hại do lũ gây ra và xây dựng công trình công cộng. Trong quá trình chỉnh trị, đắp đê, sẽ tạo ra những quỹ đất phát sinh giữa đê cũ và đê mới. Quỹ đất này dành để xây dựng nhà ở trong đó có quỹ nhà ở, tái định cư. Số tiền thu được từ bán nhà ở, văn phòng sẽ tái đầu tư vào xây dựng cơ sở hạ tầng, công trình cộng cộng và giải phóng mặt bằng.

12 năm để di dời dân

Để thực hiện dự án, sẽ phải di dời toàn bộ người dân sống trong khu vực ngoài đê sông Hồng (gần 170.000 dân, tương đương 39.000 hộ), chỉ giữ lại những khu vực có yếu tố di tích lịch sử, văn hóa như làng gốm Bát Tràng chẳng hạn. Tổ trưởng chuyên trách dự án sông Hồng Hà Quốc Văn cho biết, dự án sẽ kéo dài đến năm 2020 và vị trí nào thuận lợi sẽ làm trước. Phương án bồi thường cho người dân là tiền mặt hoặc cung cấp chung cư (diện tích 60-105 m2) cho thuê dài hạn. Theo tính toán, quỹ nhà mới tạo ra sẽ cung cấp chỗ ở tái định cư cho khoảng 29.000 hộ. Dự kiến, việc di dân sẽ diễn ra kéo dài trong 12 năm, chia thành 3 giai đoạn. Từ 2008-2012, di dời 11.102 hộ dân trong khu vực điểm cuối dự án - cầu Thăng Long; từ năm 2013-2016, chuyển 19.318 hộ trong đoạn từ cầu Thăng Long – cầu Thanh Trì; từ năm 2017-2020, di dời 8.680 hộ ở đoạn cầu Thanh Trì - điểm cuối dự án. Riêng chi phí việc bồi thường, tái định cư của 39.000 hộ dân đã lên tới trên 1,5 tỉ USD.

Việc di dời đang xem xét lựa chọn giữa hai phương án thực hiện. Đó là di dời xong toàn bộ dân mới tiến hành chỉnh trị. Phương án hai là vừa chỉnh trị, xây dựng công trình cùng lúc với việc di dời dân. Tuy nhiên, theo ông Lê Mạnh Cường, Trưởng Phòng QH-KT 3 (Sở QH-KT Hà Nội) việc di dời 170.000 dân sống ngoài đê sông Hồng là rất khó khăn. Ông Cường cho hay, chỉ nên di dời dân sống trong hành lang thoát lũ còn những gia đình sống phía trong đê mới phải được cân nhắc thận trọng. “Giải phóng mặt bằng luôn là vấn đề nan giải và nhiều dự án của Hà Nội cũng đang “rùa bò” chỉ vì điều này, như dự án đường vành đai III, đường vành đai I, cầu Thanh Trì...” – ông nói.

Nhiều chuyên gia cũng lo ngại về mức độ di dời dân quá lớn của dự án. Còn theo một cán bộ Sở QH-KT Hà Nội, dự án không được triển khai sớm sẽ càng gặp nhiều khó khăn do số dân khu vực này sẽ tăng nhanh lên. Điển hình là năm 1954 khu vực này chỉ có 20.000 dân, hiện đã là 170.000 dân.

(Theo Người lao động)