'Sức hút NATO khiến Thổ Nhĩ Kỳ không thể ngả sang Nga'

Thứ tư, 22/11/2017, 19:10 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin
'Sức hút NATO khiến Thổ Nhĩ Kỳ không thể ngả sang Nga'

() - Cái được của Thổ Nhĩ Kỳ nằm trong NATO gồm cả lợi thế và ưu thế, từ đó Ankara biến thành lợi ích trong cả quan hệ nội khối và ngoại khối...

    'Sự cố bia ngắm' kéo dài chuỗi mâu thuẫn NATO - Thổ Nhĩ Kỳ

    Ngày 18/11, Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg đã xin lỗi Thổ Nhĩ Kỳ sau khi Tổng thống Recep Tayyip Erdogan quyết định rút binh sĩ khỏi cuộc tập trận của NATO tại Na Uy, nhằm phản đối sự việc mà ông cho là mang tính xúc phạm.

    Nguồn cơn là do hình ảnh của Tổng thống Erdogan và Nhà lập quốc Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa Kemal Ataturk bị sử dụng làm bia ngắm bắn trong cuộc tập trận tại Na Uy của liên minh quân sự này mà Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ là một thành viên.

    Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập NATO năm 1952 và nhanh chóng trở thành thành viên quan trọng của NATO.

    Tuy nhiên, thời gian gần đây căng thẳng giữa hai bên đã leo thang, mà nguyên nhân là do Erdogan "càn quét" sau cuộc đảo chính bất thành năm 2016.

    'Suc hut NATO khien Tho Nhi Ky khong the nga sang Nga'
    Tổng thống Erdogan có thể tả xung hữu đột là nhờ vị thế thành viên NATO của Thổ Nhĩ Kỳ

    Bên cạnh đó là quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga - đối trọng của NATO - ngày càng được nâng tầm. Chính vì vậy, Tổng thống Erdogan cho rằng “sự cố bia ngắm” là không thể chấp nhận và nhấn mạnh "không thể tồn tại một mối liên minh kiểu này".

    Trước đó, ngày 23/1/2017, Nghị sĩ của đảng Công lý và Phát triển (AKP) đương quyền tại Thổ Nhĩ kỳ Samil Tayyar đã có những tuyên bố cứng rắn đối với NATO, khi lên án tổ chức quân sự này tồn tại như một tổ chức khủng bố. 

    "Đâu là giá trị của Thổ Nhĩ Kỳ khi nằm trong NATO? Thực ra ,NATO đã trở thành cấu trúc đe dọa Thổ Nhĩ Kỳ, chứ không phải bảo vệ Thổ Nhĩ Kỳ với tư cách một thành viên", ông Samil Tayyar thể hiện sự gay gắt, theo hãng thông tấn Anadolu.

    Điều đó cho thấy phản ứng của Tồng thống Erdogan về “sự cố bia ngắm” không phải là cảm xúc nóng giận bột phát - như tính khí của nhà lãnh đạo này - mà nó nằm trong chuỗi phản ứng tiêu cực có hệ thống của chính quyền Ankara với NATO.

    Trong bối cảnh đó, có nhiều nhận định Thổ Nhĩ Kỳ thất vọng NATO và đã ngả sang Nga, hoặc Ankara cũng đang xem nhẹ quan hệ với Brussels so với quan hệ Ankara – Moscow.

    Tuy nhiên, theo giới phân tích, Thổ Nhĩ Kỳ không thể “ly tâm" với NATO.

    Sức hút NATO quá lớn đối với Thổ Nhĩ Kỳ

    Có thể thấy rằng, Thổ Nhỹ Kỳ được rất nhiều mà mất chẳng bao nhiêu khi ở trong NATO.

    Cái được của Thổ Nhĩ Kỳ khi là thành viên NATO gồm cả lợi thế và ưu thế, mà từ đó Ankara có biến thành lợi ích trong cả quan hệ nội khối và ngoại khối.

    Không nói đâu xa, ngay trong quan hệ với Nga, lợi thế thành viên NATO đã được chính quyền Erdogan khai thác triệt để, từ việc bắn rơi máy bay Su-24 của Nga trên biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ đến việc xin lỗi Moscow và nâng tầm quan hệ với Nga.

    Phải khẳng định rằng, nếu Thổ Nhĩ Kỳ không phải là thành viên NATO thì chính quyền Erdogan không dám liều lĩnh nắn gân Nga, tạo ra cuộc "khủng hoảng 17 giây”, vào tháng 11/2015, khiến Nga cấm vận kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ trong hơn 8 tháng.

    'Suc hut NATO khien Tho Nhi Ky khong the nga sang Nga'
    Máy Su-24 của Nga bị quân đội Thỏ Nhĩ Kỳ bắn rơi tháng 11/2015

    Ankara thừa hiểu một hành động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không dễ dàng phải nhận sự đáp trả bằng một hành động quân sự của Nga, bởi Moscow luôn phải tính tới nguy hại từ nguyên tắc phòng vệ tập thể của NATO khi có thành viên bị tấn công.

    Do vậy, trong trường hợp này, "Thổ Nhĩ Kỳ ăn ốc" mà thừa biết "NATO phải đổ vỏ".

    Đây là một lợi thế rất lớn với Thổ Nhĩ Kỳ, mà cứ nhìn Gruzia "đơn thương độc mã" trong cuộc chiến với Nga năm 2008 là sẽ thấy giá trị của lợi thế này.

    Khi tái bình thường hoá quan hệ với Nga, Thổ Nhĩ Kỳ cũng được hưởng lợi thế không nhỏ từ tư cách thành viên NATO. Bởi Moscow không thể vô tư khi kết nối quan hệ với thành viên một thực thể đối nghịch với Nga, nhất là về quân sự.

    Hiện nay, trong ba “Cường quốc Trung Đông” là Ả-rập Saudi, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ thì kết nối với hai đối tác còn lại dễ dàng hơn rất nhiều cho Nga, song Moscow lại chú trọng tới Ankara, ngoài địa chiến lược thì đó chính là lợi thế thành viên NATO.

    Còn vế ưu thế, chỉ cần nhìn hành động “tả xung hữu đột” của chính quyền Erdogan trong việc trấn áp lực lượng người Kurd ở cả vùng Trung Đông là thấy ưu thế thành viên NATO đã giúp cho Thổ Nhĩ Kỳ như thế nào.

    Có nhiều nhìn nhận rằng, nếu Thổ Nhĩ Kỳ không phải là thành viên NATO thì Tổng thống Erdogan đã có thể trở thành một "Saddam Hussein thứ hai" và một bàn cờ chính trị mới đã được Mỹ sắp đặt lại tại quốc gia Trung Đông này.

    Điều đó một phần là do Erdogan gây khó cho nước cờ dùng người Kurd vẽ lại bàn cờ chính trị Trung Đông của Mỹ. Một phần là do “Ankara vuốt mặt mà không nể Washington” khi tự do ra vào Iraq - đồng minh của Mỹ - như chốn không người.

    Một phần quan trọng nữa là trong hơn 30 triệu người Kurd tại Trung Đông thì cộng đồng người Kurd tại Thổ Nhĩ Kỳ chiếm tới 50%, nên nếu khởi phát nước cờ từ quốc gia này thì công lực sẽ lớn hơn. Song vị thế thành viên NATO đã là rào cản với Mỹ.

    'Suc hut NATO khien Tho Nhi Ky khong the nga sang Nga'
    Dù rất thân thiết, song quan hệ Nga - Thổ chỉ là đối tác chứ không thể là đồng minh

    Có thể thấy, Erdogan không thể tạo ra "Tam đầu chế" Thổ Nhĩ Kỳ - Kazakhstan - Azerbaijan tại Nam Caucasus thách thức Nga, hay tự do "cắm trại" tại Syria để đánh người Kurd, thách thức Mỹ, nếu Thổ Nhĩ Kỳ không nằm trong NATO.

    Do đó, Tổng thống Erdogan chỉ trích NATO hay lực lượng chính trị đương quyền tại Ankara lên án tổ chức này, đó chỉ là những tiểu tiết, thể hiện “cơm không lành canh không ngọt” giữa Akrara và Brussels, chứ không hẳn là sự lệch pha trong NATO.

    Trang gốc:
    con gàconhuyện nghi xuânhuyện nghingô văn giápgiápvềcon gà trốngthị trấn xuân huyện
    Tin thế giới
    Tiêu điểm tuần