Kinh tế

Tái cấu trúc để làm doanh nghiệp nhà nước mạnh hơn

Thứ bảy, 2012-06-09 07:05:06 - Nguồn:
Chiều nay (8/6), Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ đã trình bày trước Quốc hội về đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mà trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty. Đây là một trong những phần quan trọng của Đề án tổng thể tái cấu trúc nền kinh tế.
Tái cấu trúc để làm doanh nghiệp nhà nước mạnh hơn
 

- Chiều nay (8/6), Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ đã trình bày trước Quốc hội về đề án tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mà trọng tâm là các tập đoàn, tổng công ty. Đây là một trong những phần quan trọng của Đề án tổng thể tái cấu trúc nền kinh tế. 

Tái cấu trúc để làm vững mạnh DNNN

Bộ trưởng cho biết, đề án tái cơ cấu DNNN đã trình Chính phủ  vào tháng 3 và trình chính thức kèm theo chương trình hành động vào ngày 10/5.

Theo Đề án, DNNN phần lớn dược thành lập trong thời kỳ kế hoạch hóa tập trung và số lượng đang giảm rất nhanh. Đến năm 2005 chỉ còn lại 2.850 DN. Số DN thành lập mới trong 10 năm chỉ có 128 DN, chủ yếu là ở lĩnh vực công ích. DNNN đã có những đóng góp quan trọng trong các mục tiêu kinh tế vĩ mô, ổn định lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội. Tuy nhiên, DNNN còn những khuyết điểm và yếu kém là tiến trình đổi mới còn chậm, hiệu quả hạn chế,  chưa cân xứng với tiềm lực, năng lực quản trị chưa cao.

Mặc dù đề án có nêu 4 mục tiêu của việc tái cơ cấu DNNN, nhưng tóm lại có 2 mục tiêu chính là nâng cao năng lực, hiệu quả sản xuất kinh doanh, sức cạnh tranh của DNNN và lành mạnh hóa, nâng cao năng lực tài chính, đảm bảo sự phát triển lành mạnh, bền vững của các DNNN, nhất là các tập đoàn, tổng công ty.

Như vậy, theo Bộ trưởng Vương Đình Huệ, tái cấu trúc không phải là làm suy yếu hay triệt tiêu DNNN mà tái cấu trúc có mục tiêu chính là làm cho DNNN mạnh hơn, phát triển bền vững hơn.

Đề án gồm 4 nhóm giải pháp. Thứ nhất là tập trung phát triển những ngành, lĩnh vực quan trọng, then chốt của nền kinh tế quốc dân. Theo đó, các DNNN được chia thành 4 nhóm: nhóm 1 là những DNNN cần giữ lại 100% vốn , nhóm 2 là DN cần sở hữu 75%, nhóm 3 là từ 51 đến 65% (vẫn giữ cổ phần chi phối), nhóm 4 là những DNNN ko cần thiết giữ cổ phần. Tương ứng với mỗi nhóm này sẽ có những giải pháp thích hợp được thực hiện .

Giải pháp thứ hai là đẩy mạnh cổ phần hóa, coi đây là trọng tâm và là giải pháp căn bản để tái cơ cấu DNNN. Thứ ba là sắp xếp đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của tổng công ty, tập đoàn, nâng cao năng lực quản trị, công khai minh bạch. Thứ tư là thực hiện triệt để phân định giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng sở hữu.

Lần này đề án không dùng từ "tách bạch" mà dùng từ "phân định". Bộ trưởng giải thích :"Khái niệm phân định xuất phát từ quan điểm: DNNN có chủ sở hữu là nhà nước, nhà nước cũng là người quản lý, giao cho ai thì chưa biết, có thể cũng chỉ là một người nhưng giữ hai vai, một là chủ sở hữu và hai là quản lý nhà nước. Trước đây, một số DN sa vào khuynh hướng bỏ luôn chức năng về quản lý".

Cần thận trọng khi thoái vốn

Về vấn đề nguồn lực và công cụ để tái cơ cấu DNNN, Bộ trưởng khẳng định tái cấu trúc nhất thiết cần nguồn lực, và phải là nguồn lực rất lớn. “Theo kinh nghiệm từ Nhật Bản, để giải quyết 10% nợ xấu của ngân hàng và DN thì Nhật Bản đã tốn khoảng 10% GDP. Cuối những năm 80, Nhật Bản rơi vào giai đoạn bong bóng nợ và họ đã dùng 10% GDP để cơ cấu lại nợ. Khi đó do gặp phải sự phản ứng của người dân nên chính phủ đã chần chừ không thực hiện tiếp kế hoạch tái cấu trúc. Chính điều này đã khiến Nhật Bản phải trả giá, rơi vào suy thoái. Chính vì thế, đã làm là phải quyết liệt, đến nơi đến chốn”, Bộ trưởng cho biết.

Nguồn lực và công cụ phải đặt trong quá trình tái cấu trúc và do quá trình tái cấu trúc làm ra . Với lĩnh vực DNNN, có những nguồn sau:

Thứ nhất là từ Quỹ sắp xếp và phát triển DN. Thứ hai là bổ sung một khoản chi rất cần thiết là cấp thêm vốn điều lệ cho DN , để duy trì hoặc tăng tỷ lệ phần vốn NN khi tham gia các DN.

Bộ trưởng cũng lưu ý chuyện thoái vốn hoặc rút bớt phần vốn nhà nước phải hết sức thận trọng. Lấy ví dụ từ Công ty cổ phần thực vật An Giang vốn hoạt động rất hiệu quả nhưng chúng ta thoái vốn chỉ còn 21,6%. Chính vì thế các quyết định của HĐQT phía nhà nước đưa ra đã bị phía cổ đông ngoài bác bỏ hết , khiến cho công cụ điều tiết của Nhà nước về nông nghiệp nông thôn ở An Giang gặp rất nhiều khó khăn. Bộ Tài chính và Tổng công ty đầu tư vốn nhà nước đang nghiên cứu tìm cách để tăng phần vốn của Nhà nước tại DN này. Nhưng giờ chúng ta chỉ có thể mua bán theo giá thị trường và điều này đòi hỏi cần phải có nguồn lực lớn.

Một công cụ hiệu quả mới mà chúng ta có hiện nay là công ty mua bán nợ. Dự kiến Bộ sẽ đầu tư để tăng cường năng lực cho Công ty mua bán nợ (DATC) và đặc biệt là cho phép thành lập các định chế tài chính tương tự của tư nhân để tham gia vào quá trình này.

Nguồn thứ ba là vốn từ nước ngoài. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã cam kết cho Việt Nam vay khoảng 600 triệu USD để tái cấu trúc một số tập đoàn, tổng công ty với thời hạn dài và lãi suất rất rẻ. Tập đoàn được thí điểm đầu tiên là tập đoàn Sông Đà được vay 120 triệu USD trong thời hạn 30 năm và lãi suất chỉ 0,5%/năm.

Cùng với phần trình bày của Bộ trưởng Vương Đình Huệ, các đại biểu hôm nay đã đóng góp rất nhiều ý kiến thiết thực, cụ thể cho Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế. Dự kiến Nghị quyết về Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế sẽ được thông qua tại phiên bế mạc ngày 21/6 tới.


Dương An

Phiên bản cache tại địa chỉ:
Yêu cầu xóa tin
Kết bạn bốn phương
Tin đọc nhiều nhất
Tin cùng ngày