Tai họa từ... trên cây sập xuống

(VietNamNet) - Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2007, số vụ cây xanh ngã đổ tại TP.HCM đã gây nhiều thương tích và thiệt hại về tài sản cho người dân. Nguyên nhân của những vụ đổ cây vẫn thường được đổ thừa "vì gió, vì mưa".

Rễ cây mục rữa

Quan sát hàng loạt cây ngã, đổ tại TP.HCM trong đầu mùa mưa lớn vừa qua, PV VietNamNet nhận thấy hầu hết bộ rễ của những cây này phát triển kém, rễ bám nông, thậm chí nhiều cây có rễ bị thối, mục rữa.

Theo số liệu thống kê của Khu quản lý giao thông đô thị số 1, trong 6 tháng đầu năm 2007, tổng số vụ cây xanh gẫy, đổ, tét nhánh là 429 cây. So với cùng kỳ năm 2006, tổng số vụ cây đổ, nhánh gãy có giảm tuy nhiên thiệt hại do sự cố cây xanh gây ra lại tăng lên rõ rệt.

Nếu cả năm 2006 chỉ có 2 trường hợp nạn nhân bị cây đè trúng làm xây xát nhẹ, 3 xe gắn máy hư hỏng thì chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2007, đã có 5 trường hợp bị thương, hư hỏng 8 xe gắn máy, 3 xe hơi... Mới đây trong tháng 7 có thêm 1 xe hơi bị cây đổ đè vỡ kính, 1 mái che di động bị cây xanh đè sập.

Trong cơn bão số 2 vừa qua, đã có 132 cây xanh đổ, gãy tét nhánh làm hỏng 5 xe hơi, 37 xe gắn máy, 3 mái nhà, 2 đường dây điện trung thế, 1 trụ điện hạ thế, 1 bảng tên trường Đại học Kiến Trúc. Một đoạn tường dài của Nhà Văn hóa Thanh Niên cũng bị nhánh cây gãy sập xuống đè trúng hàng chục xe gắn máy.

Cây đổ tại TP.HCM.

Ông Nguyễn Bá Dũng, Trưởng phòng Quản lý dịch vụ Sở GTCC TP.HCM giải thích có nhiều nguyên nhân dẫn tới sự cố cây xanh gãy đổ.

Theo đó, một số loài cây có hệ thống rễ ăn ngang dễ ngã đổ, đặc tính cơ lý của thân, cành giòn dễ gãy (như bã đậu, bàng, sọ khỉ, trứng cá, keo lá tràm...).

Ông Dũng cũng cho rằng mưa liên tục nhiều ngày làm mềm đất, kết hợp dông gió mạnh trong mùa mưa bão cũng là nguyên nhân làm cho cây gãy đổ dẫn đến các sự cố.

Bên cạnh đó còn có các tác động làm hại cây xanh trong quá trình sinh hoạt, xây dựng; đất trồng bị nén chặt, nghèo dinh dưỡng và không gian bị giới hạn làm hệ thống rễ cây kém phát triển.

Trên một số con đường tại TP.HCM, nhiều chủng loại cây không phù hợp vẫn được trồng nhan nhản như: xoài, bã đậu, trứng cá...Thừa nhận thực tế này, ông Dũng nói: “Đó là vấn đề lịch sử, trong đó có phần do người dân trồng cây một cách tự phát”.

“Sắp tới những loại cây không có trong danh mục được phép trồng sẽ dần được thay thế. Nhưng công việc này được tiến hành từ từ để người dân không bị sốc”- ông Dũng nói. “Ngoài ra, trên các con đường thành phố, có đến 5.000 cây cổ thụ già cần đốn hạ tránh gây nguy hiểm cho người đi đường. Tuy nhiên, việc đốn hạ này còn vấp phải nhiều ý kiến chống đối vì cây cổ thụ cao lớn vốn tạo nên nét đặc trưng riêng của đường phố Sài Gòn”.

Cây đổ do mưa?  

Ngoài những nguyên nhân khách quan khiến xảy ra nhiều sự cố cây xanh gãy, đổ như ông Dũng vừa nêu, theo KS Trần Thuận, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu dịch vụ sinh vật cảnh TP.HCM việc trồng cây và chăm sóc không đúng cách cũng là một trong những nguyên nhân làm cây đổ gây nguy hiểm cho người đi đường.

“Cây xanh thường được trồng thẳng xuống đất nên khi bứng lên để trồng trên đường phố, hệ thống rễ cái đã bị cắt cụt. Do vậy, khi mưa, cây đổ là điều dễ hiểu”- KS Thuận phân tích.

“Muốn cho cây có bộ rễ bám tốt, cây phải được ươm và trồng trong bậu trước khi đem ra trồng trên đường phố. Trồng trong bậu, cây phát triển chậm hơn trồng trực tiếp trên đất nhưng sẽ bảo đảm cho cây có bộ rễ tốt, không khiếm khuyết”.

Bộ rễ cái của cây xanh bám nông dễ gây bật gốc, ngã đổ.

KS Thuận cho biết thêm, một số công nhân Công ty Công viên cây xanh TP.HCM thường trồng chôn luôn cây còn nguyên bậu xuống đất. Cách trồng này khiến lớp vỏ ni lông bao xung quanh không thể phân hủy làm cho rễ cây bị úng; rễ cây không thể chọc thủng vươn ra ngoài để hút chất dinh dưỡng nên cây dễ chết khô và đổ.

Trả lời câu hỏi của PV VietNamNet về hàng loạt hiện tượng cây gãy đổ trong những cơn mưa vừa qua phải chăng là do lỗi kỹ thuật khi trồng cây?  Ông Dũng cho biết rất khó phát hiện vì chỉ khi nào cây đổ mới có thể thấy bộ rễ. “Tuy nhiên, cần phải có ý kiến của Công ty Công viên cây xanh vì họ là đơn vị trực tiếp quản lý”- ông Dũng nói.

Về vấn đề trách nhiệm trong việc người đi đường bị cây xanh đè trúng, ông Dũng cho biết Công ty Công viên cây xanh vẫn có khoản tiền “hỗ trợ” cho người gặp nạn, dù số tiền không lớn.

Hàng năm, trước mùa mưa bão, Công ty Công viên cây xanh đều có khoản kinh phí dành cho việc cắt nhánh, chặt cành cho hệ thống cây xanh toàn thành phố mà không hề thấy đề cập đến cái “gốc” của cây. Điều này dẫn đến năm nào cũng xảy ra sự cố cây đổ. Nhẹ thì bị thương, nặng có thể dẫn đến chết người. Nguyên nhân cây đổ vì “gốc” vẫn chưa được xem xét thấu đáo.

• Trần Duy