Thái Lan và Nhật chính thức ký FTA

Trong chuyến thăm đầu tiên đến Nhật Bản trên cương vị Thủ tướng Thái Lan, ông Surayud Chulanont đã hoàn thành một việc mà cả 2 bên đã dự tính trước đó: chính thức ký kết Hiệp định tự do thương mại song phương (FTA), mở ra chương mới trong quan hệ thương mại hai nước.

Thủ tướng Thái Lan Surayud Chulanont (trái) đã cùng người đồng nhiệm phía Nhật Bản, ông Shinzo Abe, ký FTA. Ảnh Reuters.

Ngày 3/4, ở Thủ đô Tokyo của Nhật Bản, Thủ tướng Thái Lan Surayud Chulanont đã cùng người đồng nhiệm phía Nhật Bản, ông Shinzo Abe, đặt bút ký hiệp định lịch sử này với mong muốn đưa quan hệ thương mại hai nước tiến lên một bậc mới cao hơn rất nhiều, thoả mãn ý định mở rộng thương mại song phương.

Nội dung bản hiệp định trên đã được hoàn tất qua nhiều vòng đàm phán song phương và đã được Nội các Thái Lan thông qua vào ngày 27/3 vừa qua, mở đường cho Thủ tướng Surayud Chulanont ký hiệp định này trong chuyến thăm Nhật vừa rồi.

Theo hiệp định, trong 10 năm tới, Thái Lan và Nhật Bản sẽ từng bước bãi bỏ việc đánh thuế đối với 90% mặt hàng buôn bán song phương, đồng thời Thái Lan cam kết bảo vệ lợi ích của các nhà đầu tư Nhật Bản. Các cuộc thương lượng về hiệp định này đã được hoàn tất vào năm ngoái song việc ký kết bị hoãn lại do cuộc đảo chính quân sự ngày 19/9.

Nhật Bản hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất và là thị trường nhập khẩu lớn thứ hai của Thái Lan, chủ yếu là các mặt hàng nông sản. Kim ngạch thương mại giữa hai nước từ tháng 1 đến tháng 12/2006 đạt 44,1 tỷ USD. Thái Lan hy vọng hiệp định này sẽ giúp Thái Lan đẩy mạnh xuất khẩu nông sản, thu hút mạnh đầu tư trong lĩnh vực sản xuất ôtô, nâng cao tính cạnh tranh của môi trường đầu tư và thúc đẩy các ngành dịch vụ phát triển...

Tất nhiên, vẫn còn những ý kiến khác nhau ở Thái Lan về tính hợp pháp và những lợi ích kinh tế mà Thái Lan đạt được khi ký kết FTA song phương với Nhật Bản vào thời điểm hiện nay.

Một số ý kiến cho rằng về mặt pháp lý, Chính phủ hiện nay ở Thái lan chỉ là Chính phủ lâm thời nên không thể ký kết Hiệp định mậu dịch tự do song phương với nước khác. Số khác cho rằng bản dự thảo hiệp định chưa tính hết đến nhu cầu bảo hộ đối với một số mặt hàng của Thái Lan kém hơn hẳn về khả năng cạnh tranh so với hàng hoá cùng loại của Nhật Bản như ôtô, phụ tùng ôtô và sắt thép…

Việc hàng hoá nhập từ Nhật được giảm thuế so với trước đây có thể làm nhiều người tiêu dùng Thái Lan hoan hỷ nhưng những nhà sản xuất trong nước thì không. Họ đang rất lo lắng bởi một số nhà sản xuất Nhật Bản sẽ chuyển nhà máy sang Thái Lan và như vậy, hàng Thái Lan có thể sẽ mất đi sự hấp dẫn vốn có của mình.

Đoàn đàm phán Thái Lan (trái) và Nhật Bản. Ảnh Reuters.

Nhật đang ráo riết săn lùng FTA

Kể từ khi ký FTA đầu tiên với Singapore năm 2002, Nhật Bản đã thống nhất về FTA với Mêhicô, Malaysia và đang trong quá trình đàm phán về FTA với một số nước châu Á khác. Trước FTA này với Thái Lan, Nhật cũng đã tìm kiếm và thoả thuận với nhiều nước về FTA, chứng tỏ ý định ráo riết săn lùng FTA của mình.

Đơn cử, ngày 13/3, nước này và Thụy Sĩ đã tổ chức cuộc họp ở Tokyo để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán về FTA giữa hai nước - FTA đầu tiên của Nhật Bản với một nước châu Âu. Tại cuộc họp, hai bên đã thảo luận về khuôn khổ và thủ tục đàm phán về hiệp định đối tác kinh tế (EPA) nhằm đảm bảo để tiến trình đàm phán diễn ra suôn sẻ. FTA đóng vai trò nòng cốt trong EPA.

Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Aso ngày 9/3 thông báo Nhật Bản và Australia sẽ tiến hành vòng đàm phán đầu tiên về FTA song phương vào ngày 23-24/4 tới ở Canbera. Bộ trưởng Aso nói: "Chúng ta cần nỗ lực để Nhật Bản giành được lợi ích tối đa trong các cuộc thương lượng do tính nhạy cảm của vấn đề".

Các vấn đề nông nghiệp được coi là trở ngại chính trong tiến trình thương lượng giữa hai nước do chính sách bảo hộ nông nghiệp của Nhật Bản, đặc biệt xung quanh hoạt động sản xuất các mặt hàng nhạy cảm như gạo, lúa mì và các sản phẩm chế biến từ bơ sữa. Các tổ chức nông nghiệp Nhật Bản hiện đang yêu cầu Chính phủ không tự do hóa hoạt động buôn bán nông sản trong các thỏa thuận với Australia.

Ngày 27/3, tại Thủ đô Tokyo, Ngoại trưởng Nhật Bản Taro Aso và Ngoại trưởng Chile Alejandro Foxley đã ký FTA giữa hai nước. Đây là FTA đầu tiên Nhật Bản ký với một nước Nam Mỹ và dự kiến bắt đầu có hiệu lực vào mùa thu tới. FTA trên sẽ loại bỏ hơn 90% các loại thuế quan đánh vào lượng hàng hoá được trao đổi giữa hai nước, chủ yếu là khoáng sản, thịt, cá, rượu vang, các sản phẩm điện tử và ôtô.

Trong khi đó, các quan chức của Nhật Bản và ASEAN mới đây cho biết họ không thể hoàn tất các cuộc đàm phán về hiệp định đối tác kinh tế do các cuộc thảo luận về tự do hóa thương mại và hàng hóa tiến triển chậm chạp, và tỏ ý hy vọng có thể ký kết hiệp định trên vào mùa hè này.

• Nhật Vy (Theo Xinhua, AP, CNN)