Thanh lý hợp đồng không thỏa đáng, lao động biết kêu ai?

 - “Tưởng sau khi về nước chúng tôi sẽ được công ty thanh lý hợp đồng thỏa đáng, ai ngờ 3 tháng đã qua họ vẫn cứ khất lần khất lượt rồi bỏ mặc chúng tôi...” - bức xúc của lao động Nguyễn Thị Thủy, một trong 39 lao động đi Nga về nước trước hạn của Công ty Vinahandcoop.

Đây cũng chính là bức xúc của nhiều lao động về nước chưa thể thanh lý được hợp đồng.

Như VietNamNet đã đưa tin, 39 lao động được Công ty Vinahandcoop đưa sang Nga làm việc trong phải chịu cảnh 13 tháng làm không lương và điều kiện làm việc tồi tệ. Đã 3 tháng kể từ khi số lao động này về nước, họ vẫn chưa được thanh lý hợp đồng. Cực chẳng đã, người lao động đã phải tụ tập tại cổng Cục Quản lý lao động nước ngoài (Bộ LĐTB&XH) để gây sức ép, đòi quyền lợi.

Không còn cách nào khác 39 lao động của Công ty Vinahandcoop đành phải tập trung trước Cục Quản lý lao động ngoài nước mong được cơ quan này phân xử.

Chị Nguyễn Thị Thủy, một trong 39 lao động này cho biết: “Tưởng sau khi về nước chúng tôi sẽ được công ty thanh lý hợp đồng thỏa đáng, nhưng ai ngờ 3 tháng đã qua công ty vẫn cứ phớt lờ khất lần khất lượt rồi bỏ mặc chúng tôi. Không còn cách nào khác nên chúng tôi phải kéo lên Cục Quản lý lao động ngoài nước để mong được cơ quan này phân giải.

Trước sức ép của người lao động, Cục Quản lý lao động ngoài nước đã đề nghị Công ty Vinahandcoop tiến hành thanh lý hợp đồng cho người lao động.

Sáng ngày 31/8/2009, theo đúng hẹn của Công ty Vinahandcoop, 39 lao động ở Thái Nguyên có mặt tại trụ sở công ty (số nhà 41/125 Trung Kính, quận Cầu Giấy, Hà Nội) để tiến hành thanh lý hợp đồng. 

Tuy nhiên, tại đây, bà Nguyễn Thị Vinh, Giám đốc công ty đã thực hiện chính sách “cò kè” tăng nhỏ giọt trong thanh lý hợp với người lao động.

Ban đầu, bà Vinh đưa ra mức thanh lý 15 triệu đồng/người, sau đó không được lao động chấp thuận, bà Vinh lại tăng lên 17 triệu đồng/người. Nhưng tất cả những lao động có mặt đều không đồng ý.

“Để đi Nga, tổng chi phí chúng tôi phải bỏ ra gần 3.000 USD/người, sang đến nơi chúng tôi lại phải làm 13 tháng không có lương với điều kiện lao động khổ sai. Chúng tôi kiên quyết không chấp thuận mức thanh lý 17 triệu đồng mỗi người của bà giám đốc đưa ra. Nếu không bồi hoàn hợp lý, chúng tôi sẽ đệ đơn ra tòa giải quyết”, chị Thủy cho biết.

Cũng liên quan đến vấn đề thanh lý hợp đồng, tới thời điểm này, 36 lao động sang Nga làm việc phải về nước trước hạn của Trung tâm Hợp tác lao động ngoài nước (thuộc Tổng Công ty Thép VN) cũng chưa được thanh lý hợp đồng.

Không biết kêu ai, 36 lao động của Trung tâm hợp tác lao động với nước ngoài đành phải "ăn chực, nằm chờ" trước trụ sở Trung tâm để đòi quyền lợi.

Ban đầu, trung tâm xuất khẩu lao động này chỉ nhất trí mức thanh lý cho người lao động 500 USD/người. Sau đó, trước sức ép từ người lao động, trung tâm đã đưa ra mức thanh lý là 1.500 USD/ người, nhưng tất cả 36 lao động ở Bắc Ninh đều không đồng tình với mức thanh lý này. 

Trong cuộc làm việc với báo chí, ông Đặng Văn Việt, Giám đốc Trung tâm Hợp tác lao động cho biết: "Trung tâm chỉ thu được của người lao động tiền phí quản lý 1.000 USD/người, còn lại khoản phí 2.000 USD/người được công ty thu rồi chuyển cho đối tác là chủ sử dụng lao động nước ngoài làm thủ tục cho người lao động. Bởi vậy, trung tâm không thể trả lại người lao động mức cao hơn".

Cũng trong buổi tiếp xúc với báo chí, ông Việt khẳng định: Nếu lao động tiếp tục không đồng ý phương án thanh lý trung tâm đưa ra, thì hai bên sẽ đưa nhau ra toà.

Tuy nhiên, mới đây, trong công văn gửi báo VietNamNet (CV số: 1121/VNS-VP), ông Nguyễn Thanh Thủy, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thép Việt Nam (đơn vị quản lý Trung tâm Hợp tác lao động với nước ngoài) đã khẳng định: "Tổng Công ty Thép Việt Nam đã chỉ đạo trung tâm khẩn trương thanh lý hợp đồng với 36 lao động, đồng thời có phương án hỗ trợ người lao động trên quan điểm chia sẻ rủi ro và tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động".

"Chúng tôi tin tưởng trung tâm và người lao động sẽ đi đến thống nhất và sớm thanh lý hợp đồng", ông Thủy cho biết trong công văn.

Về căn cứ để thanh lý hợp đồng, trao đổi với VietNamNet, ông Đào Công Hải, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động nước ngoài cho rằng, phải thanh lý 2 hợp đồng người lao động đã ký. Một với chủ sử dụng lao động nước ngoài và một với công ty xuất khẩu lao động trong nước. Theo ông Hải, cần phải xem xét kỹ các điều khoản trong hai hợp đồng này mới có thể đưa ra được phương án thanh lý.

Thế nhưng, điều dễ nhận thấy nhất ở hai vụ việc người lao động phải về nước trước hạn trên chính là sự vi phạm hợp đồng của doanh nghiệp xuất khẩu lao động ngay từ đầu. Hợp đồng ký với người lao động về mức lương tối thiểu (để có cơ sở thu phí) cao, nhưng công việc thực tế tại nước ngoài lại không có thu nhập như vậy. Cộng thêm vào đó là điều kiện ăn ở, sinh hoạt không đúng như cam kết...

Nhiều người lao động kể lại: Nhiều người trong chúng tôi làm tới 12 giờ/ngày mà vẫn không đạt được mức lương tối thiểu bởi định mức công việc quá cao, và thậm chí là không có lương.

Rõ ràng, người lao động đã không biết được những câu chuyện quá lòng vòng trong “nghiệp vụ" xuất khẩu lao động và rồi đang bị xử ép. Trong khi đó, cơ quan quản lý thì thờ ơ và chưa làm tròn trách nhiệm. Chính điều này khiến người lao động có cảm giác mình bị bỏ rơi.  

• Gia Văn