Thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát triển nhanh

(VietNamNet) - Nếu như trước năm 2006, việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp chỉ diễn ra lác đác ở một vài doanh nghiệp nhà nước, thì chỉ hơn một năm gần đây, việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp đã phát triển mạnh mẽ do các đơn vị sản xuất, kinh doanh trong nước ngày càng ưa chuộng hình thức huy động vốn này. 

Ông Đào Việt Ánh - Trưởng phòng Thị trường vốn, Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính, Bộ Tài chính cho biết: Trước năm 2006, việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp chỉ tập trung ở các tổ chức tín dụng; số doanh nghiệp phát hành trái phiếu rất ít và đa số quy mô phát hành nhỏ. Trong số đó, có thể kể đến một số đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp đầu tiên như của REE năm 1996 thu về 5 triệu USD; EIS năm 1998 với 10 tỷ đồng; Tổng công ty Dầu khí phát hành 3.400 tỷ đồng năm 2003; và sau đó là Tổng công ty Xi măng với 200 tỷ đồng và Tổng công ty Điện lực 300 tỷ đồng.

Vinashin phát hành trái phiếu để tăng đầu tư phát triển. (Ảnh: Vinashin)

Sang đến năm 2006, Việt Nam chứng kiến sự phát triển đột biến trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp khi hàng loạt doanh nghiệp phát hành trái phiếu với quy mô lớn. Tổng giá trị phát hành năm 2006 lên đến 7.000 tỷ đồng. Trong  đó, riêng EVN phát hành 5.000 tỷ đồng; Vinashin 800 tỷ đồng và Sông Đà 300 tỷ đồng.

Năm 2007, xu hướng phát hành trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục gia tăng, chỉ tính 7 tháng đầu năm tổng giá trị phát hành đã lên đến gần 7.000 tỷ đồng. Trong đó, Vinashin phát hành 3.000 tỷ đồng, Lilama 1.500 tỷ, Vinaconex 1.000 tỷ đồng, Tổng công ty thép 400 tỷ đồng và Vilexim 5 tỷ đồng.

Việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp không chỉ bó hẹp trong các doanh nghiệp nhà nước mà còn có sự tham gia của các công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài... theo nguyên tắc tự vay, tự trả và thực hiện các quy định về công khai minh bạch thông tin...

Theo ông Ánh, một trong những nhân tố thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam trong vòng hai năm lại đây là sự ra đời của Nghị định 52 cho phép doanh nghiệp phát hành trái phiếu theo hình thức riêng lẻ nhằm thực hiện các dự án đầu tư, cơ cấu lại các khoản vay trung và dài hạn, tăng quy mô hoạt động của doanh nghiệp.

Tuy phát triển nhanh nhưng đến nay quy mô của thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn khá nhỏ với tổng giá trị khoảng 16 ngàn tỷ đồng, tương đương với 1,5% GDP, chưa tương xứng với nhu cầu vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp. Hiện nay, Chính phủ khuyến khích các doanh nghiệp huy động vốn trực tiếp trên thị trường chứng khoán, hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào cấp vốn qua kênh tín dụng và phát hành trái phiếu là một hình thức nhiều tiềm năng.

Nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát hành trái phiếu, Bộ Tài chính với sự hỗ trợ kỹ thuật của Nhật Bản và ASEAN đang xây dựng để phát hành cuốn Sổ tay trái phiếu doanh nghiệp nhằm cung cấp những thông tin về trái phiếu và phát hành trái phiếu doanh; khuyến khích và hỗ trợ việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp tại Việt Nam.

• Phước Hà