Thống kê thương mại dịch vụ vẫn ở mức sơ khai

(VietNamNet) - Trong hội nhập sâu vào nền kinh tế quốc tế, lĩnh vực dịch vụ của VN đang được các nhà đầu tư nước ngoài rất quan tâm. Việc cải thiện hệ thống thống kê thương mại dịch vụ theo tiêu chuẩn quốc tế là căn cứ tin cậy để các nhà đầu tư đánh giá được các lĩnh vực dịch vụ nào đang phát triển cũng như tiềm năng của chúng, từ đó đưa ra các kế hoạch, chiến lược đầu tư của mình...

Nhận định trên đã được bà Trần Thị Hằng, Vụ trưởng Vụ Thương mại, dịch vụ và giá cả, Tổng cục Thống kê nêu lên tại hội thảo "Báo cáo kết quả nghiên cứu thiết lập hệ thống thống kê thương mại dịch vụ (TMDV) của VN" vừa diễn ra mới đây tại Hà Nội.

Nghiên cứu mang mã số SERV-5, là một trong nhiều hoạt động thuộc Dự án hỗ trợ thương mại đa biên giai đoạn II: 2005-2008 (gọi tắt là Mutrap II), do Bộ Thương mại thực hiện dưới sự tài trợ của cộng đồng châu Âu.

Tham gia hội thảo có sự góp mặt, phát biểu của các chuyên gia châu Âu, đại diện các bộ, hiệp hội và giới doanh nghiệp - Ảnh: N.Nga

So với khu vực, VN đang ở mức trung bình!

Khác với sản xuất và thương mại hàng hoá, thống kê thương mại dịch vụ là một hoạt động phức tạp bởi các ngành thuộc dịch vụ rất đa dạng, vô hình, không có ranh giới phân biệt rõ ràng.

Đánh giá về hệ thống thống kê thương mại dịch vụ của VN, nhiều đại diện bộ, ngành liên quan đều thừa nhận, hiện chúng ta đang ở thời kỳ sơ khai, thông tin thống kê thiếu trầm trọng, ngay cả ở cấp vĩ mô.

So với các nước có nền thống kê tiên tiến thì thống kê TMDV của VN vẫn còn giữ một khoảng khá xa. Còn trong tương quan với các nước thuộc khu vực ASEAN, hiện chúng ta mới ở mức trung bình.

Theo bà Trần Thị Hằng, vài năm gần đây dù có nhiều thuận lợi về cơ sở pháp lý cũng như được áp dụng các chuẩn mực quốc tế nhưng chế độ báo cáo và quy định thống kê TMDV vẫn chưa đuợc ban hành chính thức. So với Malaysia, Singapore, nhiều lĩnh vực thống kê, VN vẫn tỏ ra yếu kém như: chưa thống kê chi tiết, đầy đủ, chính xác cho 11 ngành dịch vụ cơ bản, chưa chi tiết phân bổ cho từng nước đổi tác…

Trong bối cảnh nước ta hiện nay, thông tin thống kê được đưa ra một cách nhanh chóng, chính xác không chỉ là "tai mắt" giúp các nhà hoạch định chính sách có căn cứ xây dựng các chiến lược phát triển mà nó còn là định hướng giúp các doanh nghiệp (DN), các nhà đầu tư xây dựng các chiến lược của họ.

Từ thực tế trên, kết quả nghiên cứu của SERV-5 về xây dựng hệ thống thống kê TMDV theo tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp với điều kiện thực tế VN đã đưa ra được những kết luận, khuyến nghị có ý nghĩa thực tiễn.

Phát triển hệ thống thống kê VN: Cần một lộ trình!

Vụ trưởng Trần Thị Hằng trao đổi với báo chí bên lề hội thảo - Ảnh: N.Nga

Bà Hằng cho biết, kết quả nghiên cứu của SERV-5 trong gần hai năm qua đã đưa ra 9 kiến nghị trong việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống báo cáo thống kê thương mại quốc tế cho 6 ngành dịch vụ mà Chính phủ yêu cầu. Đây là cơ sở để phân bổ, tính toán được 11 ngành dịch vụ chủ yếu. "Căn cứ vào đó, chúng tôi sẽ đưa ra được hệ thống chỉ tiêu thống kê cho từng ngành dịch vụ; quy định được các khái niệm, phạm vi của các loại hình cụ thể."

Ví dụ, dựa vào danh mục này, có thể thấy được các dịch vụ như tài chính, viễn thông… sẽ bao gồm những loại dịch vụ nào. Không chỉ vậy, nó sẽ giúp người sản xuất số liệu thống kê cũng như người cung cấp thông tin thống kê phân định được từng loại, tránh sự lẫn lộn giữa dịch vụ này với dịch vụ khác hoặc giữa dịch vụ với khu vực sản xuất.

Tuy nhiên, vị vụ trưởng này cũng thừa nhận rằng, kết quả trên mới chỉ đáp ứng được yêu cầu của cơ quan quản lý, ở mức độ tổng quát, còn để đáp ứng các yêu cầu chi tiết, cụ thể hơn thì cần phải có thời gian, phải làm theo một lộ trình chứ không thể thực hiện được ngay trong một sớm một chiều, vì hoạt động thống kê liên quan đến cả một hệ thống tổ chức trên toàn quốc…

Để công tác thống kê phát triển được, bà Hằng nhấn mạnh, việc đào tạo con người: các DN (những người cung cấp thông tin), các nhà thống kê (những người sản xuất thông tin) là vấn đề rất quan trọng. Đặc biệt, các hiệp hội, nơi tập trung nhiều DN trong từng lĩnh vực cần phát huy vai trò là đầu mối, kết nối của mình để tuyên truyền việc thực hiện luật thống kê cho DN cũng như tư vấn nghiệp vụ cho các cơ quan thống kê.

• Nguyễn Nga