Thuốc 'tăng vọt' khiến rau giảm chất lượng

Được phun thuốc kích thích sinh trưởng, xà lách dài ra, nhưng hàm lượng vitamin C, hàm lượng diệp lục giảm hẳn. Đó là kết luận mới nhất của Hội đồng khoa học, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
>Thử nghiệm thuốc kich thích tăng trưởng trên rau

Theo đề tài nghiên cứu của các nhà khoa học, tại Hà Nội và Hà Tây, nông dân sử dụng 8 loại thuốc điều hòa sinh trưởng, trong đó có một loại ngoài danh mục. Hoạt chất của thuốc ngoài danh mục mang tên “Tăng phọt 920” và “Viên sủi GA3” là Gibberellic acid với hàm lượng tương ứng 17% và 20%, không có hoạt chất và tạp chất. Đây là hoạt chất kích thích tăng trưởng có trong danh mục thuốc sử dụng ở Việt Nam, thuộc nhóm độc 3 (ít độc).  

Trong tháng 3-4, các nhà khoa học đã thử nghiệm thuốc "Tăng phọt 920" và "Viên sủi GA3" trên rau cải và xà lách. Kết quả, sau khi phun thuốc kích thích sinh trưởng 3 ngày, chiều cao xà lách tăng từ 6-13%, sau 7 ngày tăng 18-39% và sau 10 ngày tăng 14- 36% so với xà lách không phun thuốc. Khối lượng trung bình cây vì thế cũng cao hơn.

Xà lách phun thuốc tăng trưởng mọc rất nhiều ngồng hoa. Ảnh: H.K.

Mặc dù dư lượng Gibberellic acid ở dưới mức tối đa cho phép sau 3 ngày phun, nhưng các nhà khoa học khuyến cáo không nên dùng với xà lách. Bởi rau phun thuốc ra ngồng hoa (bộ phận không sử dụng làm rau), nên tỷ lệ thương phẩm (bộ phận lá ăn được) thấp hơn rau không phun. 

Mặt khác, xà lách phun thuốc kích thích tăng trưởng chất lượng giảm hẳn so với rau thông thường. Các chỉ tiêu về tỷ lệ vật chất khô, hàm lượng vitamin C giảm hẳn. Riêng hàm lượng diệp lục giảm kể từ ngày thứ 3 sau khi phun thuốc. Lá xà lách ngấm thuốc tăng vọt nhạt màu hơn bình thường.

Đối với rau cải, được khảo nghiệm ở cả 3 miền Bắc - Trung - Nam trong điều kiện nhiệt độ, độ ẩm khác nhau, nhưng đến 7 ngày kể từ khi phun thuốc, chiều cao, màu sắc rau cải không khác biệt mấy so với bình thường. Chỉ sau 7 ngày phun với liều gấp 5 lần khuyến cao trở lên thì rau cải lại dừng, giảm tăng trưởng. Lá cải sần sùi, quăn queo. Điều này cho thấy thuốc không có hiệu lực kéo dài với rau cải.

Về chất lượng rau cải phun thuốc tăng vọt, các nhà khoa học nhận thấy chỉ tiêu tỷ lệ vật chất khô, hàm lượng vitamin C, diệp lục tương đương hoặc thấp hơn so với đối chứng. Dư lượng Gibberellic acid dưới mức tối đa cho phép đối với rau cải sau 4 ngày kể từ khi phun. Hiện mức dư lượng tối đa cho phép của Gibberilic acid trong rau ở Đài Loan là 5 mg/kg, Nhật Bản 0,2 mg/kg. Mỹ và EU không áp dụng.

Tại TP HCM, lá rau cải phun thuốc tăng trưởng trở nên sần sùii. Ảnh: ppd.gov.vn.

Từ những khảo nghiệm trên, Hội đồng khoa học chuyên ngành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khuyến cáo không sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng có hoạt chất Gibberellic acid trên rau xà lách. Với những loại rau còn lại, nông dân cần sử dụng thuốc trong danh mục và theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất.

Cuộc khảo nghiệm của Bộ Nông nghiệp được tiến hành sau khi có những ý kiến trái chiều về thuốc kích thích tăng trưởng nhập lậu. Ngay trước Tết Nguyên đán, các vùng trồng rau, quả ngoại thành Hà Nội, Hà Tây xôn xao về công dụng "thần kỳ" của loại thuốc kích thích tăng trưởng có nguồn gốc Trung Quốc. Chỉ vài ngày sử dụng, ruộng rau cằn cỗi sẽ trở nên mỡ màng, mọc nhanh không kịp hái.

Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội đã vào cuộc, làm thí nghiệm nhanh trên xà lách (lúc trời rét đậm) và kết luận: rau phun thuốc kích thích tăng trưởng không lớn hơn đáng kể. Nhiều nhà khoa học đã không đồng tình với Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội cả về điều kiện làm thí nghiệm (quá lạnh) lẫn số mẫu ít ỏi.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Khải, Giám đốc Trung tâm hoạt hóa điện hóa, đã làm thí nghiệm tại Thường Tín, Hà Tây. Với nồng độ phun thuốc "như nông dân vẫn làm", kết quả trái ngược hoàn toàn: chỉ sau 3-4 ngày phun thuốc, xà lách lớn vọt gấp 3 lần so với rau không phun.

Hồng Khánh