Tiếp cận con em ta bằng cách nào?

Tưởng thưởng đúng lúc là cách hiệu quả nhất trong giáo dục học sinh -ảnh: Ngọc Hường

Cách quan tâm của họ là thỉnh thoảng cho quà, cho tiền. Có kiểu gia đình quá nuông chiều con, không dám uốn nắn sự phát triển của con theo những yêu cầu chung của xã hội, mà lại muốn con mình phải được "ưu tiên" hơn. Các nhu cầu, sở thích của con trẻ đều được đáp ứng dễ dàng mà không cần sự cố gắng, vất vả nào. Lại có kiểu gia đình quá kỳ vọng ở con, đặt ra các mục tiêu học tập, phấn đấu quá sức và bắt ép chúng theo những mong muốn của mình. Quan tâm đến sự phát triển tối ưu của con là điều cần thiết, nhưng gò ép con theo những kỳ vọng của cha mẹ là điều cần phải hết sức thận trọng.

Với kinh nghiệm nhiều năm làm công tác quản lý nhà trường, tiếp cận với rất nhiều đối tượng học sinh khác nhau, chúng tôi thấy các bậc cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề sau để giáo dục con cái hiệu quả hơn:

1) Dành nhiều thời gian quan tâm đến con, thường xuyên trao đổi ý kiến, tâm sự với con. Nhờ sự quan tâm theo dõi, cha mẹ sẽ sớm phát hiện các sai lệch của con mình để kịp thời uốn nắn, sửa chữa.

2) Xây dựng không khí gia đình đầm ấm, hòa thuận, các thành viên đều thương mến, hy sinh và lo cho nhau.

3) Cha mẹ phải là tấm gương sáng cho con cái noi theo trong mọi vấn đề từ ăn nói, đi đứng, suy nghĩ, hành động... Bởi cha mẹ sẽ là mẫu người lý tưởng mà trẻ học và làm theo khi thường chịu ảnh hưởng sâu sắc từ suy nghĩ, quan hệ giữa cha mẹ với nhau và với những người chung quanh...

4) Cha mẹ không nên nuông chiều con cái quá mức, phải hướng dẫn con có ý thức trách nhiệm, ý thức lao động, tôn trọng thành quả lao động.

5) Cha mẹ phải thường xuyên liên hệ với nhà trường, với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn để kịp thời nắm thông tin về sinh hoạt học tập của con mình.

6) Không bắt ép con cái phải đạt những thành tích vượt quá khả năng. Phải biết an ủi, động viên khi con gặp thất bại, hướng dẫn để con làm lại từ đầu.

7) Khi phát hiện con cái có những biểu hiện xấu, phải bình tĩnh để giải quyết, không nên mắng nhiếc, đánh đập con. Trước hết, phải tách trẻ ra khỏi môi trường và bạn bè xấu, đồng thời đưa trẻ vào những hoạt động tích cực trong các nhóm bạn tốt, qua sự kết hợp với nhà trường. Có thể "cưỡng bức" đưa trẻ vào những hoạt động có tổ chức, kỷ luật trong tập thể rồi dần dần giúp đỡ trẻ tìm thấy giá trị, ý nghĩa trong việc làm của mình và ngày càng được người thân, tập thể cảm thông, thừa nhận, đánh giá những tiến bộ. Đó có thể là quá trình đi từ chỗ bắt buộc để đạt tới tự do, từ theo dõi kiểm tra chặt chẽ, uốn nắn trực tiếp đến chỗ đứa trẻ tự đánh giá, tự điều chỉnh.

Thạc sĩ Nguyễn Minh Sơn
(Hiệu trưởng trường THPT Bình Chánh, TP.HCM)