Tiếp tục truy tìm nguồn gây ô nhiễm sông Bồng Miêu

 - Không khẳng định do Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu, nhưng cơ quan chức năng cũng chưa chỉ ra được nguồn gây ô nhiễm sông Bồng Miêu là từ đâu!

Cuộc họp báo công bố kết quả kiểm tra sự cố môi trường trên sông Bồng Miêu Ảnh: HC

Ngày 16/7, Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu đã tổ chức công bố báo cáo kết quả kiểm tra sự cố môi trường dẫn tới hiện tượng cá chết tại khu vực cầu Trà Ly trên sông Bồng Miêu (thuộc địa bàn thôn Trà Sung, xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh, Quảng Nam).

Cuộc kiểm tra được Chi cục Bảo vệ môi trường miền Trung – Tây Nguyên chủ trì tiến hành ngày 9/6 với sự tham gia của Sở Tài nguyên – Môi trường, Phòng Cảnh sát môi trường Quảng Nam và đại diện chính quyền địa phương, theo chỉ đạo của Cục Bảo vệ Môi trường sau khi có thông tin phản ảnh tình trạng ô nhiễm dẫn tới việc cá chết nhiều đợt trên sông Bồng Miêu.

Đoàn kiểm tra đã tiếp xúc để ghi nhận ý kiến phản ảnh của các hộ dân thôn Trà Sung, lấy 3 mẫu nước thải, 2 mẫu nước mặt và 2 mẫu bùn thải của Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu (nơi có dư luận phản ảnh đã gây ra tình trạng ô nhiễm nước sông Bồng Miêu trong quá trình khai thác, chế biến quặng vàng). Ở khu vực xuất hiện cá chết theo phản ảnh của dân cư, đoàn công tác cũng lấy 1 mẫu nước sông tại vị trí cầu Trà Ly và 2 mẫu nước giếng của các hộ dân trong thôn Trà Sung.

Kết quả phân tích mẫu nước suối Lò (vị trí chủ yếu nhận nước thải từ Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu) cho thấy đã có hiện tượng ô nhiễm với hàm lượng NH₄, NO₂, Mn vượt tiêu chuẩn cho phép. Riêng hàm lượng cyanua là 0,016mg/l, đạt TCVN 5942-1995 (cột B) nhưng vượt 3,2 lần so với TCVN 6774-2000. Kết quả phân tích mẫu nước thải từ đập số 1 xả vào suối Lò cũng có 1 thông vượt tiêu chuẩn cho phép là hàm lượng sulfua (vượt 1,13 lần).

Ngoài ra, giữa kết quả giám sát của Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu và kết quả kiểm tra của đoàn công tác về hàm lượng cyanua tại đập số 1 và đập số 3 còn thiếu đồng nhất. Do vậy đoàn kiểm tra yêu cầu công ty phải xem xét tính ổn định trong việc vận hành quy trình xử lý cyanua.

TGĐ Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu giới thiệu các vị trí đoàn kiểm tra lấy mẫu nước để phân tích Ảnh: HC

Tuy nhiên, theo Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường miền Trung - Tây Nguyên Trương Văn Tấn: “Kết quả phân tích chưa đủ cơ sở để khẳng định hàm lượng cyanua phát hiện ở suối Lò (cách 200m trước khi đổ vào sông Bồng Miêu) là do nước thải của Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu, vì các thông số trong nước thải của công ty từ đập số 1 xả vào suối Lò không phát hiện có cyanua, và hầu hết các thông số đều đạt TCVN về môi trường”.

Về nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước suối Lò, ông Trương Văn Tấn cho rằng: “Cần phải có những đợt khảo sát bổ sung để phát hiện các nguồn phát thải khác có khả năng đổ vào suối Lò, đặc biệt là hiện tượng khai thác vàng trái phép có thể còn tiếp tục xảy ra trên địa bàn, hoặc từ các vị trí khai thác vàng trái phép trước đây gây ô nhiễm và là nguồn bổ sung cyanua vào suối Lò và sông Bồng Miêu khi có mưa lớn”.

Báo cáo của đoàn kiểm tra cũng khẳng định, tại các điểm đo trên sông Bồng Miêu, kể cả vị trí cầu Trà Lý là nơi người dân phản ảnh có hiện tượng cá chết hàng loạt đều không phát hiện cyanua. Đối với nguồn nước ngầm tầng nông (nguồn nước sinh hoạt chủ yếu của các hộ dân thôn Trà Sung) cũng chưa xuất hiện ô nhiễm các thành phần có liên quan đến quá trình khai thác và chế biến vàng, ngoại trừ ô nhiễm vi sinh chủ yếu do điều kiện vệ sinh môi trường của khu vực dân cư.

Tuy nhiên đoàn kiểm tra cũng nhấn mạnh, đây chỉ mới là đợt lấy mẫu đột xuất vào thời điểm không còn các tác nhân gây ô nhiễm (cá chết hàng loạt) nên chưa thể có sự đánh giá đúng mức về vấn đề ô nhiễm trên sông Bồng Miêu. Đặc biệt, theo phản ảnh của cộng đồng dân cư và chính quyền địa phương thì hiện tượng cá chết thường xảy ra vào những lúc có mưa.

Đoàn kiểm tra đề nghị Sở TN-MT Quảng Nam tăng cường kiểm tra, giám sát đối với Công ty Khai thác vàng Bồng Miêu cũng như chất lượng môi trường để có giải pháp xử lý kịp thời nhằm giảm thiểu ô nhiễm. Đồng thời đề nghị chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp khai thác vàng trái phép, cũng như đề xuất với ngành TN-MT xử lý các điểm khai thác vàng trái phép trước đây có nguy cơ tiếp tục gây ô nhiễm trên địa bàn.

• Hải Châu