TP HCM nhức nhối xây dựng sai và không phép

Cấp phép xây dựng còn nhiêu khê, thủ tục nhà đất chậm chạp, tồn tại nhiều công trình sai phép, không phép... là những yếu kém của ngành xây dựng được Chủ tịch HĐND TP HCM Phạm Phương Thảo đặt ra với Giám đốc Sở Nguyễn Tấn Bền ngay khi bắt đầu phiên chất vấn chiều 2/7.
> 'Người dân có thể kiện đơn vị thi công gây ùn tắc'/ 'Bão' giá đè nén kinh tế, đời sống TP HCM

Liên quan đến vấn đề người dân xây nhà không phép trên kênh rạch, đại biểu Phạm Văn Bạch cho rằng, Sở Xây dựng đẩy trách nhiệm qua Sở Giao thông vận tải như trả lời bằng văn bản trước đó là không thỏa đáng. "Đúng là Sở Giao thông phụ trách cắm mốc kênh rạch, nhưng việc nhà dân lấn đất xây nhà thuộc lĩnh vực quản lý của ngành xây dựng", ông Bạch phản đối.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Tấn Bền thừa nhận, thành phố hiện còn hơn 600 công trình xây dựng sai phép, chủ yếu nằm trong khu vực dân nghèo, nhập cư, ở một mức độ nào đó nên thông cảm với hoàn cảnh khó khăn của họ.

TP HCM vẫn tồn tại nhiều công trình sai phép và không phép. Ảnh: Vũ Lê.

Tuy nhiên ý kiến này ngay lập tức nhận được một loạt sự "phản pháo" từ các đại biểu. "Không thể lấy hoàn cảnh của dân để ngụy biện. Thông cảm với dân là một chuyện, nhưng ngành xây dựng phải làm đúng chức năng và bổn phận chuyên môn mình", đại biểu Nguyễn Thanh Chín phản đối.

Gay gắt hơn, đại biểu Nguyễn Văn Sen cho rằng "cách suy nghĩ của giám đốc Sở Xây dựng quá nguy hiểm". "Làm sao có thể tính toán được bao nhiêu phần trăm nhà xây dựng trái phép cần thông cảm. Lực lượng thanh tra sẽ xử lý sai phạm theo tình cảm cá nhân hay luật pháp?", ông Sen đặt câu hỏi.

Đại biểu này cũng đề nghị Giám đốc Sở Xây dựng đưa ra cách quản lý chặt chẽ, triệt để các công trình sai phạm. Theo phân tích của ông Sen, những công trình không phép dù chỉ là một căn nhà nhỏ cũng phải trải qua đầy đủ các khâu của quá trình xây dựng từ đo đạc, đào móng... chứ không phải "ngày một ngày hai" là xong. "Vấn đề đặt ra ở đây tại sao sự vi phạm ngang nhiên kéo dài như thế mà cơ quan chức năng lại không phát hiện và xử lý được", ông Sen bức xúc.

Vấn đề ông Sen đặt ra khiến Giám đốc Sở xây dựng Nguyễn Tấn Bền lúng túng. Ông cho rằng một mình Sở không thể phát hiện ngay lập tức các công trình vi phạm.

"Chúng ta có hệ thống chính trị hoàn chỉnh, chặt chẽ nên việc phát hiện sai phạm phải từ cấp cơ sở trở lên. Ví dụ nếu nhà hàng xóm xây dựng trái phép và không phép thì người dân phải phát hiện đầu tiên và báo cho các cơ quan chức năng như tổ dân phố, chính quyền, đoàn thể cấp phường, xã", ông Bền giãi bày.

Người đứng đầu ngành xây dựng thành phố cũng không loại trừ trường hợp người dân chấp nhận xây dựng trái phép, không phép còn vì những lý do khách quan của chính quyền, như chậm công bố quy hoạch chi tiết, quy hoạch treo quá dài... Còn những khu đất nông nghiệp muốn chuyển sang đất xây dựng thì người dân phải đóng thuế quá cao so với khả năng, nên họ chấp nhận làm liều.

Về vấn đề cấp phép xây dựng, nhiều đại biểu đề nghị Giám đốc Sở xây dựng nói rõ, trung bình xin một giấp phép xây dựng mất thời gian bao lâu, và theo quan điểm của Sở thời gian đó có quá dài hay không.

Đại biểu Đình Chiến cho rằng, nếu theo điều chỉnh mới của Bộ Xây dựng rút ngắn từ 33 thủ tục xuống còn 8 bước, 3 năm xuống còn 1 năm, Sở nên chỉ rõ cho người dân thấy những nội dung nào được điều chỉnh, cắt giảm.

Còn đại biểu Sen phản ánh, theo quy định, việc cấp giấy phép xây nhà dân được thực hiện trong vòng 20 ngày, nhưng thực tế không diễn ra đúng như thế. Cử tri các quận huyện phàn nàn, nhiều người phải mất 3-4 tháng mới xin được giấp phép xây dựng một ngôi nhà nhỏ.

Lại có nơi chỉ vì một bản vẽ mà trả đi trả lại hồ sơ, "hành" dân lên xuống. Nếu người dân xin giấy theo hình thức dịch vụ thì trơn tru, nhưng tự đi xin thì vô cùng phức tạp. "Việc cấp phép xây dựng chắc chắn tồn tại tiêu cực. Chúng ta có biện pháp gì để hạn chế những thủ tục hành dân", đại biểu Sen gay gắt.

Giải trình những vấn đề liên quan đến thủ tục cấp phép, Giám đốc Sở xây dựng cho biết ngành sẽ rà soát việc cấp phép xây dựng theo hướng rút ngắn thời gian ngay trong quý III. Sở cũng kiến nghị thành phố sửa đổi một số nghị định liên quan đến xử lý vi phạm cho phù hợp. Đơn cử, đối với những sai phạm không ảnh hưởng đến bản chất ví dụ như dịch chuyển vị trí cầu thang, có thể không cần yêu cầu chuyển đổi giấy phép xây dựng...

"Bão" giá ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của công nhân. Ảnh: Đức Quang.

Vấn đề lạm phát ảnh hưởng tới đời sống của người lao động và việc chăm lo cho người nghèo, các đối tượng bảo trợ xã hội, được cử tri tập trung chất vấn Giám đốc Sở Lao động thương binh xã hội Nguyễn Thành Tâm.

Theo ông Tâm, mặc dù từ tháng 1 mức lương tối thiểu đối với người lao động tăng thêm 10%, nhưng giá cả hàng hóa tăng tới 1,5 lần so với cuối năm 2007, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người nghèo, người lao động.

Theo phân tích của ông Tâm, mặc dù chuẩn nghèo của TP HCM hiện ở mức 6 triệu đồng một hộ mỗi năm, nhưng với tỷ lệ lạm phát như hiện nay, mức thu nhập này chỉ còn giá trị thực tương đương 3,5 triệu đồng. Như vậy, người nghèo đối mặt trực tiếp với những khó khăn khi giá cả biến động. Còn công nhân cũng phải loay hoay vượt qua bữa cơm hàng ngày với mức lương trung bình hơn 1,4 triệu đồng một tháng trang trải chi phí ăn uống, thuê nhà, sinh hoạt...

Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Đăng Nghĩa về vấn đề trách nhiệm của Sở trong tình trạng ngộ độc tập thể tại các bữa ăn công nhân, nạn ăn xin ở thành phố làm ảnh hưởng đến văn minh đô thị; ông Tâm cho biết hiện các doanh nghiệp ngoài việc tự tổ chức bếp ăn tập thể, đã mua suất cơm công nghiệp từ nhà cung cấp, do vậy việc quản lý chất lượng thực phẩm đầu vào phải cần có sự tham gia của các ngành liên quan như y tế...

Kỳ họp HĐND TP HCM lần thứ 13 khóa VII sẽ bế mạc chiều 3/7.

Lan Hương - Đức Quang