TP.HCM: 90% thiết bị X-quang không qua kiểm định!

 - Trong năm 2007, hơn 90% các thiết bị X-quang tại các cơ sở đang hoạt động của TP.HCM không được kiểm định định kỳ theo quy định (2 năm/lần).

TP.HCM kiến nghị không dùng thiết bị X-quang thông thường chụp răng. Ảnh: Sở KHCN TP.HCM

Thông tin trên được đưa ra tại hội thảo "Tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ"  do Cục Kiểm soát và An toàn bức xạ, hạt nhân tổ chức hồi gần đây.

Theo đánh giá của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nguyên nhân do nhận thức của người sử dụng thiết bị X-quang vẫn còn chủ quan, chỉ khi đến thời điểm gia hạn, bổ sung, cấp mới cơ sở mới thực hiện kiểm định.

Một số thiết bị X-quang cũ của các cơ sở chụp X-quang không còn lưu hồ sơ kỹ thuật nhưng vẫn được sử dụng; phòng ốc không trang bị đầy đủ, thiếu đèn và tín hiệu cảnh báo; không có thiết bị quan sát bệnh nhân; cửa vẫn mở khi đang chụp; không che chắn cho bệnh nhân đặc biệt là một số phòng chụp X-quang có diện tích nhỏ hơn qui định 12m²...

Trên thực tế, tại các cơ sở hoạt động ở TP.HCM và các tỉnh vẫn đang sử dụng nhiều thiết bị có tuổi thọ trên 30 năm và máy X-quang một pha nửa sóng (kỹ thuật cũ)! Đồng thời, nhiều cơ sở X-quang không tiến hành kiểm tra và xét nghiệm máu định kỳ cho cán bộ chụp X-quang...

Về công tác thanh tra an toàn bức xạ, năm 2007, TP.HCM chỉ có 53,3% số đơn vị được thanh, kiểm tra, số tiền phạt vi phạm là: 20 triệu đồng. 

Cục Y tế dự phòng và Môi trường cho biết, 31%-75% cơ sở chụp X-quang không đảm bảo theo quy định, phương tiện phòng hộ cá nhân chỉ có tạp dề chì, găng tay, màn chắn chì, kính bảo vệ mắt hầu như không có; 53%-70% cửa ra vào và cửa sổ của các phòng chiếu chụp X-quang không áp dụng các biện pháp chắn tia X; khu vực ngoài phòng chụp X-quang của một số cơ sở có liều suất cao, đặc biệt là cửa ra vào và cửa sổ có nơi cao gấp 40 lần, chiếu thẳng gấp 500 lần mức cho phép.

Theo Cục Y tế dự phòng và Môi trường, nguyên nhân của tình trạng trên do Nhà nước chưa có chính sách đầu tư phát triển, các máy X-quang tại các cơ sở hiện nay chủ yếu dựa vào viện trợ của các tổ chức quốc tế; chưa quan tâm đến công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, mạng lưới kém phát triển...

Trước vấn đề này, Sở KHCN TP.HCM kiến nghị cần có qui định cụ thể hơn về diện tích phòng đặt máy; tiêu chuẩn an toàn cụ thể: diện tích phòng X-quang răng, chụp nhũ ảnh, đo loãng xương là 6m², diện tích phòng CT là 30m²; xem lại các máy chụp X-quang này đảm bảo an toàn cho người bệnh; cần có qui định cấm dùng X-quang thông thường cho chụp răng; cần có qui định cụ thể về đánh giá các tiêu chí kỹ thuật khi kiểm định chất lượng máy; tăng cường tổ chức các lớp tập huấn đào tạo về an toàn bức xạ; tổ chức diễn tập ứng phó với sự cố bức xạ tại TP.HCM hoặc Đồng Nai (khu vực có nhiều cơ sở bức xạ)...

Hiện TP.HCM có 540 thiết bị X-quang được cấp phép trên tổng số 587 thiết bị, trong đó có:  405 X-quang thông thường, 54 X-quang di động, 70 X-quang răng, 38 máy CT, 15 X-quang chụp nhũ, 7 máy đo loãng xương.

Được biết, hiện Bộ Y tế đang xây dựng tiêu chuẩn sức khoẻ cho nhân viên y tế tiếp xúc với tia X. Dự kiến tiêu chuẩn này sẽ được ban hành trong năm 2008.  

Một số hình ảnh thiết bị, phòng chụp X-Quang cũ, không đạt tiêu chuẩn của TP.HCM

Theo quy định phòng chụp X-quang có diện tích tối thiểu là 12m2, trong khi một số cơ sở chụp X-quang của TP.HCM có diện tích diện tích: 1,8mx3m= 5,4m2 (ảnh1), diện tích: 1,2mx1,4m= 1,68m2 (ảnh2). Nguồn: Sở KHCN TP.HCM

Ảnh 1: Cửa vẫn mở khi đang chụp. Ảnh 2:  Máy X-quang cũ , không còn lưu hồ sơ kỹ thuật, không được kiểm định theo quy định 2 năm/lần vẫn được sử dụng. Ảnh 3, 4: Không che chắn cho bệnh nhân khi chụp. Nguồn: Sở KHCN TP.HCM.

Ảnh 1: Phòng chụp không có thiết bị quan sát bệnh nhân. Ảnh 2: Phòng chụp không có đèn, tín hiệu cảnh báo. Nguồn: Sở KHCN TP.HCM.

• Ngọc Huyền