TP.HCM: Triền miên vấn nạn quy hoạch "treo"

Một khu nhà bị ngập nước và quá xập xệ nhưng không sửa chữa được suốt 7 năm qua do QH "treo" tại dự án của Công ty cổ phần địa ốc Sài Gòn (ảnh: D.Đ.M)

Bài 1: Khổ sở vì quy hoạch "treo"

Sống thế này làm sao chịu nổi

Có đến phường Hiệp Bình Chánh - Q.Thủ Đức mới thấy tình cảnh của các hộ dân sống tại các khu phố 2, 6, 7, 8 suốt hơn 5 năm qua. Người dân ở đây bức xúc bởi DA ga đường sắt Bình Triệu được QH trên diện tích đất  hơn 60 ha đất với mật độ dân cư dày đặc nhưng suốt ngần ấy thời gian vẫn không thấy DA này động tĩnh gì. Ông Nguyễn Văn Quang, ngụ ở khu phố 6 cho biết: "Đang sống yên lành, bỗng dưng nghe nói có QH khu đầu mối giao thông và dân cư Hiệp Bình Chánh 200 ha, trong đó có khu ga đường sắt hơn 60 ha. Vậy là bà con không được làm thủ tục gì về nhà đất, không được chuyển nhượng, không được tách thửa. Khổ nhất là trong suốt 5 năm đó, nhiều nhà có con cái ra riêng nhưng không được chia đất cất nhà, phải sống chen chúc, mưa dột nắng nung gì cũng không được xây dựng nhà. Chịu không nổi!". Hỏi chuyện nhiều hộ dân ở đây, họ đều có chung một ý kiến: Nếu Nhà nước QH thì phải triển khai, còn không thì xóa ngay QH "treo" cho dân dễ thở. QH mà không làm, rồi bắt người dân chịu cảnh sống như thế này thì không thể nào chịu được.

Bà Võ Thị Hằng - Chủ tịch UBND phường Hiệp Bình Chánh cho biết, trong số 10.500 hộ dân ở phường thì có hơn 3.000 hộ "dính" vào QH "treo" của DA này. "Giải quyết cho dân tách thửa, xây dựng nhà, chuyển mục đích sử dụng thì vi phạm quy định tại Chỉ thị 30 của UBND TP.HCM. Còn không giải quyết thì thấy vô cùng có lỗi với dân. Tại các cuộc họp, chúng tôi giải thích hoài là bà con phải kiên nhẫn vì DA này đã được phê duyệt,  ban đầu bà con thông cảm với chính quyền, sau đó thấy kéo dài quá lâu nên bức xúc. Bởi vậy, trong số 319 trường hợp xây dựng không phép trong năm 2006 ở Hiệp Bình Chánh có rất nhiều hộ thuộc diện bị QH "treo", bức xúc quá làm liều" - Bà Hằng nói.

Trong tháng 4 vừa qua, Sở QH-KT TP.HCM đã thành lập 5 đoàn đi kiểm tra, rà soát lại tiến độ thực hiện các đồ án QH tại 24 quận huyện. Kết quả được tổng hợp tuần qua (từ  ngày 7 - 12.5) cho thấy, TP.HCM có 331 đồ án QH 1/2000 phải điều chỉnh hoặc lập mới. Trong đó, điều chỉnh 123 đồ án với tổng diện tích 15.967 ha đất, lập mới 208 đồ án QH với tổng diện tích 25.449 ha đất. Theo Sở QH-KT, số đồ án QH phải thẩm định nhiệm vụ thiết kế QH là 193 đồ án, số đồ án đang lập tại UBND các quận huyện hoặc đang thẩm định, đang chờ UBND các quận huyện phê duyệt là 138 đồ án. Việc điều chỉnh và lập mới QH này sẽ tiến hành xong trong năm 2007.

Sở nói một đường, quận nói một nẻo

Sau khi làm việc với bà Võ Thị Hằng và ông Lê Hà Nam - cán bộ phụ trách địa chính phường Hiệp Bình Chánh, PV Thanh Niên đã đặt vấn đề bức xúc của người dân bị ảnh hưởng QH "treo" tại DA ga đường sắt Bình Triệu lên bàn ông Trần Chí Dũng - Phó giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc (QH-KT). Sau khi xem kỹ lại quy định tại Chỉ thị 30 (ban hành ngày 24.12.2003), rất bất ngờ là ông Dũng đã nói ngay: "Dự án QH ga đường sắt Bình Triệu chưa hề có quyết định thu hồi, giao đất của cơ quan có thẩm quyền mà mới chỉ có quyết định phê duyệt QH chi tiết 1/2000 của Kiến trúc sư trưởng TP.HCM ngày 18.3.2002. Do vậy, chiếu theo Chỉ thị 30 thì vẫn có thể giải quyết hồ sơ nhà đất cho người dân như có thể cấp giấy chứng nhận; được thực hiện các quyền về sở hữu nhà, quyền sử dụng đất; được phép sửa chữa nhà ở và các công trình xây dựng nhưng không làm thay đổi quy mô, kết cấu công trình". Theo ông Dũng, hiểu đúng Chỉ thị 30 phải là: phải có QH chi tiết được phê duyệt, phải có quyết định thu hồi, giao đất, cho thuê đất mới không giải quyết hồ sơ cho người dân.

Thế nhưng ngày 16.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Đặng Văn Thành - Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường quận Thủ Đức cho biết, DA ga đường sắt Bình Triệu (nằm trong DA khu đầu mối giao thông và dân cư Hiệp Bình Chánh) đã có quyết định phê duyệt QH chi tiết của cơ quan có thẩm quyền. Do vậy, không chỉ căn cứ theo Chỉ thị 30 mà còn phải căn cứ vào khoản 2, điều 48 của Nghị định 181 (hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003) và mới đây nữa là Quyết định 54 (UBND TP.HCM ban hành tháng 4.2007 về việc cấp giấy chứng nhận nhà đất) thì những trường hợp nằm trong DA ga đường sắt Bình Triệu, nếu xây dựng trước thời điểm có QH mới được cấp giấy tờ, còn xây dựng sau khi QH thì không được giải quyết. Ngoài ra, ông Thành cũng khẳng định, các trường hợp như chuyển mục đích sử dụng đất, xây dựng kiên cố cũng không được giải quyết.

Theo phản ảnh của nhiều người dân ở khu vực DA thì trong 5 năm qua chính quyền không giải quyết cho chuyển mục đích sử dụng đất và không cho xây dựng cũng như thực hiện các quyền về sở hữu nhà, quyền sử dụng đất. "Đây chính là điểm mấu chốt cho những bức xúc của người dân mà chúng tôi không biết giải quyết ra sao, dù biết rằng DA này "treo" đã quá lâu" - một cán bộ có trách nhiệm của quận Thủ Đức cho biết.

Mới đây, tại một cuộc họp cử tri tại khu phố 4 - phường 13, quận Bình Thạnh, khi đề cập đến việc QH "treo" tại DA khu dân cư Bình Hòa, một cử tri đã bức xúc phát biểu: "Đã 14 năm qua, chúng tôi sống trong tình cảnh QH "treo". Tất cả mọi quyền lợi của chúng tôi cũng bị "treo" theo như một bản án lơ lửng trên đầu".

(còn tiếp)

Trần Thanh Bình