Trạm điều khiển vệ tinh VINASAT-1 đã sẵn sàng

Trạm điều khiển mặt đất sẽ hoạt động như thế nào sau khi vệ tinh VINASAT-1 phóng thành công lên quỹ đạo ngày 19/4? Các phóng viên đã trao đổi với ông Hoàng Phúc Thắng, Phó Đài điều khiển vệ tinh Quế Dương (Cát Quế - Dương Liễu – Hà Tây).

Sau khi vệ tinh phóng lên quỹ đạo thì hãng Lockheed Martin sẽ thực hiện quá trình đo thử, nghiệm thu trên trạm. Quá trình này kéo dài khoảng một tháng. Sau đó họ sẽ chính thức chuyển giao cho phía Việt Nam. Về mặt lý thuyết, sau khi chuyển giao cho Việt Nam thì chúng ta có thể đưa vào sử dụng ngay.

Trạm này chức năng nhiệm vụ là điều khiển vệ tinh, thu thập các số liệu từ vệ tinh, đánh giá phân tích và đưa ra những lệnh điều khiển cần thiết để vệ tinh đi đúng quỹ đạo.

Ngoài trạm này còn có một trạm phụ ở Bình Dương, để phòng trường hợp trạm chính xảy ra sự cố.

Việc lắp đặt và chuyển giao công nghệ cho trạm được thực hiện như thế nào, thưa ông?

Việc chuyển giao công nghệ được bắt đầu từ khi hãng Lockheed Martin tiến hành lắp đặt và trong quá trình lắp đặt thì phía Việt Nam cũng có các chuyên gia, nhân viên kỹ thuật theo sát họ. Sau khi bàn giao họ vẫn tiếp tục hỗ trợ các nhân viên kỹ thuật của ta trong vòng sáu tháng đầu.

Hiện tại các chuyên gia nước ngoài đã về nước. Sau khi vệ tinh lên quỹ đạo và đến thời điểm bàn giao họ sẽ lại sang Việt Nam. Sau sáu tháng đầu tiên, sẽ có đánh giá và đưa ra phương án tiếp theo. Nếu nhân viên người Việt tại trạm có thể đảm trách tốt nhiệm vụ thì không cần thuê họ nữa.

Còn đội ngũ cán bộ vận hành trạm đã được đào tạo ra sao?

Hiện tại trạm có 21 nhân viên kỹ thuật được đào tạo để đảm trách các vị trí khác nhau trong công tác điều khiển vệ tinh, thông qua các khóa đào tạo trong và ngoài nước. Chúng tôi cũng thực hiện quá trình đào tạo tại chỗ, trên các hệ thống giả lập hiện có để có thể sớm tiếp quản việc điều khiển vệ tinh sau khi phía Lockheed Martin chuyển giao.

Các khóa đào tạo được phân làm hai khóa, tại công ty Lockheed Martin (Mỹ) và đào tạo về thực tế tại Luxembourg. Bước kế tiếp là đào tạo ngay tại trạm điều khiển Quế Dương.

Khóa tại Luxembourg là xem họ điều khiển vệ tinh như thế nào. Tuy nhiên, thực tế họ không bao giờ cho mình vào tận phòng điều khiển vệ tinh của họ, mình chỉ học hỏi kinh nghiệm, thăm quan, học hỏi các kiến thức cơ bản.

Còn thực hành tại trung tâm trong nước, chúng ta có các thiết bị giả lập, điều khiển vệ tinh giả lập, theo những hệ thống đào tạo của họ trang bị cho mình tại đây. Tuy nhiên, nó chỉ mang tính  thực hành trên máy. Do vậy vẫn phải có thời gian học hỏi, tích luỹ thêm từ thực tế.

21 cán bộ này gồm 8 nữ, 13 nam, chủ yếu tốt nghiệp ĐH Bách khoa và Học viện Kỹ thuật quân sự. Trước đây, đã có 8 nhân viên chuyển từ trạm khai thác vệ tinh cũ sang nên đã có kinh nghiệm, người nhiều nhất từ 9 -10 năm, người ít hơn là 1-2 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vệ tinh.

Tại sao lại lựa chọn Quế Dương, Hà Tây để xây dựng trạm chính điều khiển vệ tinh VINASAT-1, thưa ông?

Việc chọn địa điểm ở đây là để tránh các yếu tố ảnh hưởng nhiễu về tần số.

Trước khi quyết định lắp đặt trạm điều khiển vệ tinh tại Cát Quế, Dương Liễu, Hoài Đức, Hà Tây, các nhà khoa học, giới chuyên môn đã có sự nghiên cứu, kiểm tra kỹ càng.

Trên thực tế, tại đây đã đặt trạm vệ tinh Intersat từ năm 2002. Trạm này được xác định là trạm thông tin mặt đất và xa hơn nữa là trung tâm điều khiển vệ tinh. Trước đó, tất cả yếu tố về nhiễu đã được đo đạc rồi. 

Những khó khăn nào sẽ gặp phải khi vận hành trạm này, thưa ông?

Đây là vệ tinh độc lập đầu tiên của Việt Nam và chúng tôi phải làm chủ mọi kỹ thuật. Khó khăn lớn nhất lúc này là kinh nghiệm, từ trước tới nay chúng chưa từng điều khiển vệ tinh nào cả. Phải cần nhiều thời gian học hỏi kinh nghiệm của các chuyên gia nước ngoài và tiến tới việc làm chủ hoàn toàn vệ tinh Vinasat-1.

Xin cảm ơn ông!

(theo Tiền Phong)