Tự chủ - Giải pháp chiến lược cho giáo dục đại học

Thứ ba, 06/10/2009, 13:24 - Nguồn: Yêu cầu xóa tin
Tự chủ - Giải pháp chiến lược cho giáo dục đại học

(24h) - Tự chủ trong các trường ĐH, một đề tài luôn "nóng" trên các diễn đàn giáo dục trong thời gian gần đây, đã được Đảng ủy khối các trường ĐH, CĐ Hà Nội chọn làm nội dung thảo luận trong một hội thảo chuyên đề diễn ra trong tuần qua.

Lãnh đạo các trường ĐH đóng trên địa bàn Hà Nội đã coi vấn đề này là một giải pháp khắc phục tồn tại của giáo dục ĐH.

Bộ còn "ôm đồm" nhiều

Những bất cập trong cơ chế quản lý được coi là một nguyên nhân hạn chế tính tự chủ, kéo theo hạn chế về chất lượng đào tạo. Hiệu trưởng Trường ĐH Bách khoa Nguyễn Trọng Giảng cho rằng: Cơ chế quản lý nhà nước không còn phù hợp với hệ thống phát triển nhanh, phức tạp và đa dạng hiện nay. Bộ GD-ĐT đang thiếu một cơ chế kiểm soát toàn bộ hệ thống, lúng túng trong quản lý, điều hành, "Bộ phải làm việc thay và can thiệp sâu vào các trường". Đại diện của Trường ĐH Luật Hà Nội nêu thắc mắc cụ thể: Không rõ bộ chủ quản và Bộ GD-ĐT căn cứ vào tiêu chí gì để quyết định và giao chỉ tiêu đào tạo cho các trường ĐH, bởi trong những năm qua, có những cơ sở đào tạo được giao chỉ tiêu không tương ứng với đội ngũ giảng viên cũng như cơ sở vật chất, nhất là chỉ tiêu cao học, chỉ tiêu nghiên cứu sinh (NCS). Đại diện của trường nói thêm: "Theo Luật Giáo dục thì hiệu trưởng các trường ĐH đã được giao nhiệm vụ đào tạo NCS có quyền công nhận trúng tuyển NCS và công nhận tốt nghiệp, cấp bằng tiến sĩ. Nhưng cho tới nay, Bộ vẫn ôm đồm quyền này, gây ra sự chậm trễ trong việc công nhận và cấp bằng tiến sĩ".

Lãnh đạo nhiều trường cho rằng, cơ chế quản lý hiện nay đã khiến các trường khó có điều kiện phát huy tính năng động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm, dẫn đến trì trệ.

Tài chính: nỗi bức xúc chung

Nhắc đến tự chủ ĐH, vấn đề nổi bật nhất là tự chủ về tài chính. Thiếu nguồn kinh phí đã được xem là nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm tiến của giáo dục ĐH, trong đó học phí là nỗi bức xúc chung của các trường. Hiệu trưởng Hoàng Văn Châu - ĐH Ngoại thương, một trong những trường được thí điểm "chọn mặt giao quyền tự chủ" cho rằng: Từ khi trường được chọn thí điểm vào năm 2005, kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách bị cắt giảm song học phí lại không được tăng. Từ nhiều năm nay, trường đã phải tự tìm nguồn thu để bảo đảm trả lương cho giảng viên. Hiện tượng "chảy máu chất xám" đã xuất hiện, nhiều giảng viên đang xin nghỉ để ra ngoài làm cho công ty nước ngoài với mức lương vài nghìn USD. Bí thư Đảng ủy Trường ĐH Lao động - Xã hội, Phùng Bá Đề cũng bức xúc: Nguồn thu chính của các trường là học phí, nhưng mức thu học phí của các bậc, cấp đào tạo còn quá thấp trong khi các khoản miễn, giảm, chính sách xã hội đều dồn hết cho các trường phải chịu. Đại diện Trường ĐH Luật Hà Nội cũng có nỗi niềm tương tự: Các trường phải lấy tiền từ quỹ phúc lợi (vốn dành cho việc cải thiện đời sống của cán bộ, giáo viên) để đào tạo đối tượng sinh viên thuộc diện chính sách (chiếm khoảng 15-20% tổng số sinh viên toàn trường).

Trong quá trình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, các trường gặp phải nhiều vướng mắc. Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế quốc dân, Phạm Quang Trung cho biết: Việc phân cấp đầu tư, mua sắm tài sản, xây dựng cơ bản cho đơn vị tự thực hiện đã có, nhưng giá trị tài sản phân cấp còn thấp, nhiều định mức, tiêu chuẩn như định mức giờ giảng, chế độ thanh toán ngoài giờ... đã lạc hậu, làm hạn chế tính chủ động về tài chính của các trường. Trường CĐ Sư phạm Trung ương nêu ví dụ: "Các trường ĐH, CĐ được giao quyền tự chủ, nhưng khi Kiểm toán nhà nước tiến hành kiểm tra thì nhiều trường đã phải chịu xuất toán nhiều khoản chi… Trong công tác tuyển sinh, nhiều trường bị lỗ nặng vì thu không đủ chi, đã kiến nghị nhiều lần về việc thu lệ phí hồ sơ và lệ phí tuyển sinh một lần để giảm lượng thí sinh ảo và giảm bớt khó khăn về tài chính nhưng vẫn chưa được thực hiện".

Thí điểm để từng bước nhân rộng

Đổi mới giáo dục ĐH là yêu cầu bức thiết. GS-TS Nguyễn Trọng Giảng cho rằng: "Để bảo đảm cho sự phát triển ổn định, việc tự chủ chưa thể triển khai ngay trong toàn bộ hệ thống mà nên tiến hành thí điểm ở một số trường có năng lực và tự nguyện, để từ đó rút kinh nghiệm và điều chỉnh trước khi nhân rộng". Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 2 Khuất Văn Ninh lưu ý tới đặc thù của ngành: "Nếu trường nào có khả năng tự chủ hoàn toàn thì đề nghị Bộ cho được tự chủ hoàn toàn. Các trường sư phạm, kinh phí chủ yếu do Nhà nước cấp, nhìn chung là khả năng tự chủ về ngân sách còn khó khăn, thì để cho họ tự chủ một phần". Theo Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại thương Hoàng Văn Châu, phải có cơ chế đặc biệt cho các trường ĐH tự chủ với cam kết và bảo đảm của Nhà nước về các khoản kinh phí hỗ trợ cho các trường này.

24H.COM.VN (Theo KTĐT)
Trang gốc:
cáctrườngtừtrường đhcác trườngcác trường đhđhtự chủhiệu trưởng trườnghiệu trưởng trường đh
Giáo dục