Vì sao Hillary vẫn chưa thừa nhận thất bại?

Tại sao Hillary vẫn chưa thừa nhận thất bại? Các nhà phân tích chính trị cho rằng cuối cùng bà sẽ làm điều đó song sự trì hoãn nhằm nhiều mục đích có lợi cho cựu đệ nhất phu nhân này.

Hillary (ảnh NY Times)

Mặc dù biết rằng đối thủ Obama cuối cùng đã tập hợp được đủ số đại biểu để giành chiếc vé ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ tối 3/6 sau khi các cuộc bầu cử sơ bộ cuối cùng ở Nam Dakota và Montana kết thúc, song Hillary vẫn tuyên bố ’’Tôi sẽ không đưa ra các quyết định vào tối nay’’.

Nhiều nhà phân tích vẫn chưa hết sửng sốt về những lời nói trên. Thậm chí một số người còn tức giận với Hillary.

Cách đây vài tuần, người ta thắc mắc khi nào Thượng nghị sĩ này sẽ rút khỏi cuộc đua với Obama. Lôgíc chính trị gợi ý rằng việc này sẽ xảy ra vào bất kỳ lúc nào và cứ theo lôgíc đó, Hillary sẽ thừa nhận thất bại vào đêm 3/6. Người ta tin vào logic này, đặc biệt là những người từng trải về những ngóc ngách của chính trị vận động.

Tuy nhiên, những người tới trường Baruch ở New York City vào đêm 3/6 lại có quan điểm trái ngược. Họ tới để tham dự buổi ’’trình diễn’’ có lẽ là cuối cùng của Hillary song đây không phải là buổi trình diễn cuối cùng bởi mọi thứ chưa kết thúc đối với cựu đệ nhất phu nhân này. Đó mới chỉ là sự kết thúc của các cuộc bầu cử sơ bộ mà trong đó bà chưa hoàn toàn bị đánh bại.

Chưa hoàn toàn bị đánh bại

Hillary đã phá hủy lôgíc của tiến trình chính trị này và những bộ óc hiểu biết và phức tạp nhất. Quan sát người Mỹ từ xa, hoàn toàn dễ thấy rằng cách sống của họ thật tuyệt vời và hệ thống chính trị-xã hội của họ hoạt động mới hoàn hảo làm sao. Tuy nhiên, chỉ một tai nạn nhỏ thôi cũng khiến họ bối rối. Họ không hiểu nên làm gì bên ngoài hệ thống được thích ứng tốt này cũng như chuỗi sự kiện thông thường.

Ứng viên John Edwards cực kỳ thành công và có giáo dục tốt đã rời cuộc đua đúng lúc. Mọi quý ông tao nhã, người dám tranh cử chức tổng thống, đều sẽ làm như vậy. Rudy Giuliani với biệt danh Thị trưởng của toàn nước Mỹ vì những quyết định táo bạo và đầy trách nhiệm của ông ngay sau các vụ khủng bố 11/9, cũng hành động theo luật của các trò chơi chính trị - ông bỏ cuộc. Cũng có nhiều ứng viên khác trong mùa bầu cử này đã làm như vậy.

Hillary Clinton tỏ ra bướng bỉnh và nhiều người có thể chỉ trích bà thiếu quan tâm tới quyền lợi của đảng Dân chủ. Đã tới lúc đảng này tập hợp quanh lãnh đạo mới - Obama - song bà Hillary sẽ không rời cuộc đua! Với quyết định đó, bà sẽ bị các lãnh đạo đảng, các nhà phê bình - những người từ lâu đã cảm thông với Obama - chỉ trích.

Trong hầu hết các cuộc bầu cử sơ bộ, truyền thông Mỹ đã trích dẫn con số 2.025. Đây là số đại biểu mà ứng viên cần có tại hội nghị toàn quốc để giành được sự đề cử chính thức là ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ. Con số này không bình thường do bang Florida và Michigan bị phạt vì tổ chức bầu cử sơ bộ sớm, vi phạm quy định của đảng Dân chủ. Khi Hillary, người chiến thắng ở cả hai bang trên, bắt đầu nói về nhu cầu xem xét lại quan điểm của các cử tri tại hai bang này, giới truyền thông phớt lờ và vẫn bướng bỉnh đề cập tới con số 2.025 mà có lợi cho Obama. Họ đã kết án Hillary thất bại trước và vẫn đang thắc mắc tại sao bà vẫn đeo bám cuộc đua.

Vào ngày 31/5, các lãnh đạo Dân chủ đã quyết định xem xét tiếng nói của cử tri Michigan và Florida. Tuy nhiên, các đại biểu của bang này chỉ có 1/2 lá phiếu bầu. Với quyết định trên, con số cần để giành được sự đề cử là ứng viên tổng thống đảng Dân chủ tăng lên tới mức 2.118 đại biểu. Nhiều người không thể hiểu được sự thay đổi này vì đó là một rào cản đối với Obama trên con đường giành chiến thắng.

Làm sao Hillary có thể nghĩ về những lời chỉ trích này khi bài diễn văn hôm 3/6 của bà đi kèm với những tiếng hoan hô ầm ĩ ở Denver - thành phố sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc của đảng Dân chủ vào tháng 8 tới để chính thức chọn ứng viên tổng thống. Những lời chỉ trích này chẳng quan trọng gì khi so với 18 triệu phiếu phổ thông mà Hillary giành được trong các cuộc bỏ phiếu sơ bộ - nhiều nhất từ trước tới nay.

Tình hình của đảng Dân chủ với hai bang bị trừng phạt giống với việc kiểm phiếu lại ở Florida năm 2000 mà trong đó ứng viên không giành được nhiều phiếu phổ thống nhất lại trở thành tổng thống. Hillary dẫn trước về phiếu phổ thông song lại tụt sau Obama về số đại biểu. Tuy nhiên, do hệ thống đại biểu được coi là lôgíc và chính xác hơn trong tiến trình chính trị này nên quan điểm của hai hoặc ba triệu cử tri có thể bị bỏ qua.

Không xấu cũng không tốt hơn Obama

Ban đầu, Obama không hoàn toàn hòa nhập với hệ thống chính trị này, chủ yếu là do dáng vẻ và cương lĩnh cực kỳ cách mạng của ông - đòi thay đổi. Tuy nhiên, ông đã thích ứng với hệ thống chính trị Mỹ và hệ thống đã chấp nhận ông khi ông bắt đầu giành hết chiến thắng này tới chiến thắng khác trong các cuộc bầu cử sơ bộ chọn ứng viên tổng thống đảng Dân chủ.

Nói chung, thay đổi hoàn toàn nằm trong khuynh hướng của chính trị Mỹ - phe Cộng hòa cầm quyền bấy lâu nên nhường đường cho một chính trị gia Dân chủ trẻ tuổi, người muốn tăng thuế đối với người giàu, tăng trợ cấp xã hội và có lẽ là chấm dứt một cuộc chiến mà người dân Mỹ không ủng hộ. Obama đã hành động để lôi cuốn công chúng Mỹ. Nhiều người đã gọi ông là ’’Kennedy thứ hai’’. Thậm chí ông càng quyến rũ hơn do quan điểm tôn trọng các đối thủ, kể cả Hillary. Ông hầu như tránh xa việc bôi nhọ các đối thủ - một hành động hiếm thấy. Hillary và nhóm vận động tranh cử của bà đã không kiềm chế được nhiều về khía cạnh này.

Kể từ đó trở đi, Obama đã làm mọi việc mà một cử nhân giỏi của ĐH Columbia, người có thể trở thành tổng thống tương lai của Mỹ, nên làm và dần dần tiến tới mục đích mà ông đặt ra. Obama đã tránh xa nhà thờ mà ông đã tới đó cầu nguyện trong 20 năm bởi mục sư của ông đã đưa ra những tuyên bố sai lầm về chính trị. Obama làm việc này một cách dễ dàng vì các lý do chính trị song không ai gọi ông là kẻ phản bội. Người Mỹ hiểu mô hình hành vi này.

Obama không tốt hơn mà cũng không tồi hơn Hillary song đáng được tôn trọng và ngưỡng mộ vì thành công gặt hái được trong cuộc đua kéo dài và căng thẳng này. Là con trai của một người Kenya nhập cư, Obama đã tiến gần tới đỉnh cao của quyền lực chính trị tại siêu cường mạnh nhất thế giới.

Tuy nhiên, Hillary vẫn đang chiến đấu tới cùng ngay cả khi sự thật, chứ không phải các dự đoán, chống lại bà.

Chẳng cần nói, việc bà từ chối thừa nhận thật bại cũng đồng thời là một bước tiến hướng tới việc thừa nhận nó. Đơn giản là bà không thể thốt ra ngôn từ đó trước những tiếng reo hò cổ vũ của những người ủng hộ. Có lẽ họ quan trọng với bà hơn cả sự đoàn kết của đảng Dân chủ. Bà đã đặt số phận của bà vào tay các cử tri và đã yêu cầu họ viết thư điện tử cho bà và giúp bà ra quyết định. Đây là một dấu hiệu quan trọng và là một ưu thế lớn trong mắt của những người ủng hộ Hillary và thậm chí là cả người phản đối. Điều trùng hợp là Richard Nixon cũng đã làm như vậy song ông đã yêu cầu cử tri viết thư tay cho ông chứ không phải thư điện tử.

Bốn điểm lợi

Cựu đệ nhất phu nhân này sẽ thu lợi rất nhiều bằng cách không công nhận chiến thắng của Obama. Việc làm này sẽ nâng cao uy tín của bà. Rốt cuộc thì chẳng có ứng viên nào giành được nhiều phiếu phổ thông như Hillary. Không thừa nhận thất bại sẽ gần như đảm bảo cho bà một chỗ trong chiếc vé của Obama - tức là ứng viên phó tổng thống - và cơ hội tranh cử tổng thống trong 4 hoặc 8 năm tới. Không thừa nhận thất bại sẽ giúp bà tránh được việc trả lại một phần của món nợ nhiều triệu đôla đối với các nhà tài trợ và cuối cùng hành động này sẽ làm cho bà trở thành một nhân vật rất quan trọng trong đảng Dân chủ.

Về lý thuyết, Hillary có thể tiếp tục cuộc đua. Bà có thể kiện quyết định của Ủy ban kỷ luật đảng Dân chủ về việc tước 1/2 phiếu bầu của các đại biểu ở Michigan và Florida. Bà có thể hy vọng 200 siêu đại biểu - các quan chức hàng đầu của đảng Dân chủ những người có thể ủng hộ một trong hai ứng viên bất chấp kết quả bầu cử sơ bộ - sẽ đột ngột quay lưng với Obama và ủng hộ bà. Chắc bà không có những hy vọng như vậy song sẽ vinh dự hơn nhiều khi tham dự hội nghị toàn quốc với tư cách là một ứng viên chứ không phải kẻ thua cuộc.

• Minh Sơn (tổng hợp)