Vì sao việc bắt đối tượng truy nã hiệu quả thấp?

Như Báo CAND đã thông tin trên số báo ra ngày 6/9/2007, khoảng 20h ngày 4/9/2007, Đội Chống tội phạm có tổ chức (Đội 2) thuộc Phòng PC14 Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp cùng trinh sát C14 - Bộ Công an đã bắt giữ 4 đối tượng có lệnh truy nã có cùng quê Hải Phòng, gồm: Trần Thế Hùng (37 tuổi), Phạm Anh Tú (28 tuổi), Đặng Quang Hải (30 tuổi) và Nguyễn Đức Thông (35 tuổi). Ba trong bốn đối tượng này (ngoại trừ Nguyễn Đức Thông) đã bị truy nã về tội giết người trong hai vụ án xảy ra tại Hải Phòng.

Vụ thứ nhất là khoảng 21h ngày 5/4/2006, Hùng, Tú cùng một số chiến hữu giang hồ là Mạnh “trắng", Hà “trề", Đức đến vũ trường Hoàng Gia (TP Hải Phòng) để vui chơi thì có xích mích với nhóm Hà Ngọc Duy dẫn đến đánh nhau. Với bản chất côn đồ hung hãn, Tú nhào đến bóp cổ Duy để Đức đâm nhiều nhát vào người Duy dẫn đến tử vong.

Vụ thứ hai xảy ra vào tháng 5/2007, Hải cùng Hiếu đang ngủ ở nhà Hải thì nhận được tin em gái Hải bị đánh trên đường Nguyễn Thị Minh Khai. Ngay tức khắc, Hiếu lấy con dao to lận vào người rồi cùng Hải đi tìm đứa em bị đánh.

Đến nơi, gặp em Hải đang đứng khóc bên lề đường, cạnh đó có hai người phụ nữ đang cãi nhau. Tưởng hai người này đánh em của Hải nên Hiếu cầm dao chém tới tấp vào hai người phụ nữ. Cùng lúc đó có một người đàn ông xông vào bênh vực hai phụ nữ thì bị Hiếu chém đứt cánh tay phải.

Sau khi gây án, Hùng, Tú và Hải trốn vào TP Hồ Chí Minh và sử dụng CMND giả để tạm trú nhiều nơi ở quận Tân Bình, Phú Nhuận, do tên Thông sắp xếp. Qua nắm bắt hình hình, các trinh sát Đội 2 (PC14) đã phát hiện những dấu hiệu bất minh của đối tựơng này.

Sau một thời gian dài theo dõi, các trinh sát đã tổ chức bắt Tú, Hùng tại Bến xe Miền Đông khi chúng dự định mua vé xe để về lại Hải Phòng. Một mũi trinh sát khác bắt Thông và Hải ở một nhà trọ ở phường 2, Tân Bình.

Bốn đối tượng nói trên đều có tiền án, tiền sự và xăm trên người những con đại bàng to tướng để chứng tỏ số má của mình trong thế giới giang hồ.

Cùng với một số vụ bắt đối tượng có lệnh truy nã mới đây, trong 6 tháng đầu năm 2007, Công an TP Hồ Chí Minh bắt giữ 308 đối tượng có lệnh truy nã. Con số này chiếm khoảng 10% trên tổng số đối tượng có lệnh truy nã của Công an TP Hồ Chí Minh.

Ngoài ra, còn có hàng trăm đối tượng có lệnh truy nã ở những nơi khác đang lẩn trốn tại TP Hồ Chí Minh. Trong số này, phần lớn là những đối tượng đặc biệt nguy hiểm phạm các tội như giết người, cướp của, mua bán ma túy… thật sự là mối hiểm họa cho người dân lương thiện và nỗi lo cho lãnh đạo Công an TP Hồ Chí Minh.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong danh sách đối tượng có lệnh truy nã mà các địa phương khác gửi về Công an các quận, huyện ở TP Hồ Chí Minh đều có hàng chục đến hàng trăm đối tượng nhưng việc truy bắt chẳng được bao nhiêu.

Lý do chính được các nơi đưa ra là với nhân lực 1 Cảnh sát khu vực theo dõi một khu phố như hiện nay thì nội chuyện quản lý đăng ký tạm trú, tạm vắng thôi đã không làm xuể chứ huống chi là phát hiện, theo dõi những đối tượng có dấu hiệu khả nghi.

Trong những lần cùng Công an phường Hiệp Thành (quận 12) kiểm tra hành chính một số khu nhà trọ thì tỷ lệ người không đăng ký tạm trú đều trên 10%. Trong khi đó, số lượng dân nhập cư cũng như mức độ phức tạp ở Hiệp Thành so với các phường như Linh Trung, Linh Xuân (Thủ Đức), phường 14 (Gò Vấp), Tân Tạo, Bình Hưng Hòa A, B (Bình Tân) thì không thấm thía vào đâu.

Có những khu nhà trọ ở Linh Trung ngót nghét 100 phòng với hơn 500 nhân khẩu, khi kiểm tra hành chính, các đối tượng truy nã trà trộn vào đây có dư thời gian để tẩu thoát.

Mặt khác, bằng con đường kiểm tra hành chính rất khó có thể phát hiện đối tượng truy nã do thời gian tạm giữ hành chính đối với đối tượng không có giấy tờ tùy thân không đủ để cơ quan Công an xác định một cách chính xác về lý lịch của đối tượng.

Đó là chưa nói đến những trường hợp sử dụng CMND giả như các đối tượng được nêu ở phần đầu bài viết này. Đặc biệt, một số đối tượng “cao cơ” hơn thì dùng CMND thật của người thân bằng việc tháo ảnh của người khác ra rồi dán ảnh mình vào.

Trong những lần họp báo gần đây, lãnh đạo Công an TP Hồ Chí Minh cũng nhìn nhận rằng, khâu quản lý hành chính của ngành Công an là chưa chặt chẽ nên chưa phát hiện nhiều đối tượng có lệnh truy nã. Trách nhiệm này trước hết thuộc về Cảnh sát khu vực là đương nhiên, nhưng, trong cái lỏng lẻo ấy có sự thờ ơ, tiếp tay của một số người dân cũng như các công ty, xí nghiệp.

Một thực tế nhức nhối hiện nay là đối tượng truy nã có thể mượn hồ sơ của bất kỳ người nào để xin vào làm việc mà không phải qua kiểm chứng do lao động phổ thông hiện nay rất thiếu.

Bên cạnh đó, nhiều chủ nhà trọ chỉ vì số tiền ít ỏi (đối tượng phạm tội không có giấy tờ tùy thân thì ở phòng trọ phải trả giá cao hơn) đã che giấu tội phạm, giúp chúng ung dung sống ngoài vòng pháp luật. Nếu khắc phục tốt những tồn tại nói trên, chắc chắn công tác truy bắt đối tượng truy nã sẽ trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn