Việt Nam cần những doanh nghiệp mạnh

Các doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao phía Bắc đã có buổi hội thảo với đề tài “Tái cơ cấu doanh nghiệp và quá trình tăng trưởng thành tập đoàn”.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên viên Vũ Quang Thịnh, chủ tịch Hội doanh nghiệp trẻ - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần tập đoàn Phú Thái và luật sư Nguyễn Ngọc Bích đã cùng chia sẻ mối quan tâm lớn hàng đầu này của các doanh nghiệp  

Ông Trịnh Sỹ, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Trường An hồ hởi: “Xã hội ngày một phát triển, hoạt động kinh doanh của công ty ngày càng mở rộng thì chúng tôi rất cần được cập nhật những kiến thức mới nhất, tổng hợp nhất trong công tác điều hành. Tôi nghĩ, đề tài “tái cơ cấu doanh nghiệp” có thể ví như liều thuốc bổ dành cho doanh nghiệp”.

Bốn yêu cầu thời kinh doanh “không biên giới”

Việc mở cửa thị trường cũng đồng nghĩa với cạnh tranh sẽ trở nên gay gắt hơn ngay cả đối với các doanh nghiệp lâu nay chỉ kinh doanh trong nước, chỉ chiếm lĩnh một thị trường địa phương nhất định. Biên giới hành chính quốc gia không còn là biên giới đối với doanh nghiệp và hàng hoá, tiền vốn nước ngoài nữa. Các doanh nghiệp sẽ phải nâng cao trình độ khoa học - công nghệ, chất lượng sản phẩm, dịch vụ, cạnh tranh về thời hạn giao hàng sớm nhất.

Hội nhập chắc chắn sẽ làm cho một số doanh nghiệp có trình độ quản lý và có năng lực mạnh lên trong khi một số doanh nghiệp khác chỉ nổi tiếng nhờ “quan hệ” sẽ nhanh chóng bộc lộ các hạn chế và không thể tiến kịp theo yêu cầu hội nhập.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh khẳng định: “Hội nhập quốc tế đề ra những yêu cầu nhanh chóng nâng cao quản trị doanh nghiệp về nhiều mặt để doanh nghiệp có thể tận dụng được những cơ hội do hội nhập mở ra”. Có thể điểm qua những yêu cầu sau đây:

1. Yêu cầu hiểu biết cần thiết về luật pháp các nước có giao dịch, tinh thần tôn trọng pháp luật của nước đó và khả năng thực hiện một cách có lợi nhất đối với mình để tránh bị thiệt thòi khi vi phạm các quy định luật pháp vì không hay thiếu hiểu biết.

2. Yêu cầu hiểu rõ nhu cầu thị trường, khách hàng, đối thủ cạnh cạnh tranh và tổ chức thực hiện một chiến lược cạnh tranh thích hợp như thay đổi mặt hàng, thay đổi thị phần hoặc thị trường nhằm tránh những hạn chế mới xuất hiện (như rào cản kỹ thuật, kiện bán phá giá…). Doanh nghiệp phải xây dựng được những phòng ban chuyên nghiệp, được phân công, phân nhiệm rõ ràng, phối hợp hành động chặt chẽ.

3. Doanh nghiệp phải có năng lực ngoại ngữ chuyên ngành thích hợp với lĩnh vực kinh doanh, ít nhất là tiếng Anh và có thể tiếng Hoa hay ngoại ngữ cần thiết đối với thị trường hay đối tác.

4. Phát triển công nghệ thông tin, thương mại điện tử từ thấp đến cao, bắt đầu từ quan hệ qua internet, thư điện tử, mở trang chủ (website) của doanh nghiệp, từng bước mở rộng sang giao dịch thương mại qua mạng như ký kết hợp đồng, ngân hàng điện tử…

Làm kinh tế thì phải liên kết

Mượn chiếc ô tô để ví von cho hình ảnh doanh nghiệp, mới thấy rằng: dù nhiên liệu có chuẩn bị đầy đủ, tài xế trong tư thế rất sẵn sàng… nhưng chiếc ô tô ấy sẽ mãi không bao giờ chạy đến đích nếu như động cơ có vấn đề.

Trong tình hình kinh tế cạnh tranh khốc liệt, phải có những “chiếc ô tô” với động cơ thật tốt thì người chủ xe mới có thể chen chân giành thị phần.

Luật sư Nguyễn Ngọc Bích đến từ Đoàn Luật sư TP.HCM nhận định: Hiện nay ngoài việc cạnh tranh với các công ty, tập đoàn kinh tế nước ngoài đang ồ ạt đổ quân vào Việt Nam, các doanh nghiệp còn đứng trước áp lực nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng trong nước (do thời đại thông tin, họ có thể cập nhật thông tin trên mạng, các phương tiện truyền thông rất nhanh và rộng).

Vì thế, hơn lúc nào hết các doanh nghiệp Việt Nam phải nghĩ đến hai chữ “đoàn kết”. Làm kinh tế nhưng phải liên kết, hỗ tương nhau theo đúng tinh thần đối tác sẽ tạo nên sức bật trong hiệu quả.

Thực tế, để việc liên kết đạt hiệu quả cao thì mỗi doanh nghiệp phải tự trang bị cho mình tính nhất quán và chuyên nghiệp trong điều hành. Nhắc đến thuật ngữ “tái cơ cấu” trong bối cảnh hiện nay, không nên nghĩ to tát như nền kinh tế nước ngoài là tách, bán, chia nhỏ công ty hay là thanh lý toàn bộ doanh nghiệp để hình thành một doanh nghiệp khổng lồ hơn.

Các doanh nghiệp Việt Nam chỉ nên “tái cơ cấu” trong khuôn khổ củng cố lại nội bộ và cách quản lý, điều hành doanh nghiệp. Cất dẹp đi những cách thức quản lý theo sự thuận tiện mà thay vào đó là phương pháp quản lý khoa học, theo ISO.

Công thức cơ bản của quá trình tái cơ cấu: khẳng định tồn tại -> tăng trưởng và mở rộng -> hợp nhất -> tập đoàn đa quốc gia.

Nói thì chỉ có vậy, nhưng trên con đường tái cơ cấu doanh nghiệp sẽ gặp những khó khăn, đặc biệt là về nhân sự và công nghệ quản lý.

Thạc sĩ Vũ Quang Thịnh quan niệm: “Tái cơ cấu đề cập tới một loạt các quá trình có liên hệ chặt chẽ: xác nhận và xử lý các khoản lỗ, tái cấu trúc các khoản nợ với các thể chế tài chính và tái cơ cấu hoạt động. Tái cơ cấu về tài chính và tái cơ cấu hoạt động luôn gắn chặt với nhau và đều gắn với mục tiêu nâng cao giá trị của doanh nghiệp, cải thiện hiệu quả kinh doanh và nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp”.

“Một nền kinh tế mạnh phải có nhiều doanh nghiệp mạnh. Việt Nam đang cần rất nhiều doanh nghiệp mạnh như vậy” - tiến sĩ Lê Đăng Doanh “đóng” lại hội thảo, nhưng lại mở ra những trăn trở rất sâu mà mỗi doanh nghiệp phải tự mình động não.

Thay đổi cách nghĩ và cách làm

Điều quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam là phải nhận thức được bản chất của những yêu cầu hội nhập và thay đổi tư duy hành động, từ bỏ thói quen giải quyết các vấn đề qua “quan hệ” , “chạy cổng hậu”, kiếm lợi nhuận không bằng năng lực cạnh tranh mà từ những “đặc ân”, do đó không cần phải tổ chức quản lý có chuyên môn, nâng cao trình độ khoa học - công nghệ, năng lực phân tích tình hình, khả năng quyết định và tổ chức thực hiện quyết định một cách có hiệu quả