Việt Nam xây dựng đề thi Olympic Vật lý 2008

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bành Tiến Long.

IPhO là cuộc gặp gỡ, hội tụ và so tài của các học sinh bậc trung học phổ thông giỏi nhất môn Vật lý trên thế giới hàng năm. Vì thế sự kiện này diễn ra tại Việt Nam sẽ có tác dụng to lớn vào việc khuyến khích việc học tập, giảng dạy môn vật lý trong nhà trường; góp phần phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng những học sinh tài năng môn Vật lý cho nước nhà đồng thời phát triển công tác đối ngoại, nâng cao vị thế và hình ảnh của Việt Nam trên thế giới.

Với tư cách là Trưởng Ban tổ chức IPhO 2008, Thứ trưởng kỳ vọng IPhO 2008 của nước chủ nhà Việt Nam sẽ để lại dốc mốc gì vào lịch sử phát triển của các kỳ IPhO?

IphO lần thứ 39 có sự tham gia của 85 quốc gia, vùng lãnh thổ với 390 học sinh quốc tế; gần 280 cán bộ Trưởng, phó Đoàn, các thầy cô giáo là các chuyên gia hàng đầu vật lý quốc tế.

Có thể nói IPhO 2008 là một trong những IPhO có sự hội tụ của số quốc gia và vùng lãnh thổ nhiều nhất từ trước tới nay. Đây cũng là lần đầu tiên một quốc gia thuộc khu vực Đông Dương đăng cai tổ chức IPhO.

Ngoài sự kiện chính là kỳ thi Olimpic, ngay sau đó, tại Quảng Ninh, các nhà vật lý quốc tế sẽ tham dự Hội nghị liên đoàn Vật lý quốc tế để bầu ra Chủ tịch Hội Vật lý Quốc tế.

Bằng sự kiện này, Việt Nam còn ghi dấu là mảnh đất đầu tiên đón chào Tân Chủ tịch Hội Vật lý Quốc tế - một tổ chức rất có uy tín trong làng khoa học thế giới.

Trong dịp IPhO này, có nhiều nhà vật lý quốc tế và việt kiều là những tên tuổi lớn trong làng vật lý thế giới như Gs.Ts Trần Thanh Vân (Đại học Paris), Gs Trương Nguyên Trân (Đại học Bách khoa Paris), Ts Nguyễn Thị Quê Hương (Đại học Marshall University, Hoa Kỳ), Ts Phan Lê Kim (Đại học Twente, Hà Lan), Gs Đàm Thanh Sơn (Đại học Washington - Seatle, Hoa Kỳ),... cùng về hội tụ, tham gia dịch và trình bày đề thi tại Hội đồng quốc tế của IPhO 2008.

Đặc biệt, nhân dịp này, Việt Nam còn được đón Gs Friedman - Người từng được giải Nobel về vật lý năm 1990 đến thuyết trình với các học sinh, sinh viên và các nhà khoa học về vật lý tại 3 miền: Bắc, Trung, Nam về các thành tựu và ứng dụng mới nhất trong lĩnh vực vật lý trên thế giới. Với IPhO 2008, Việt Nam sẽ để lại dấu ấn như một diễn đàn sôi động và bổ ích về vật lý trên thế giới.

Xin Thứ trưởng cho biết sự khác biệt cũng như ý nghĩa của sự khác biệt giữa Olimpic toán học quốc tế (IMO) 2007 và Olimpic Vật lý quốc tế (IphO) 2008 ?

Theo quy tắc của IMO, nước chủ nhà Việt Nam chỉ phải đảm nhận nhiệm vụ tổ hợp đề thi của các nước gửi đến. Còn với IPhO 2008, trách nhiệm đặt lên vai các nhà vật lý Việt Nam nặng nề hơn nhiều.

Đó là các nhà Vật lý Việt Nam chịu trách nhiệm xây dựng đề thi, sau đó các nhà Vật lý quốc tế sẽ thẩm định và lựa chọn đề thi chính thức trong số các đề mà Việt Nam đưa ra.

Sự khác biệt còn ở chỗ đối với IPhO 2008, ngoài phần thi lý thuyết còn có phần thi thực hành nên nước chủ nhà Việt Nam còn phải chịu trách nhiệm chế tạo hơn 300 thiết bị phục vụ các thí sinh quốc tế làm bài thi thực hành.

Một kỳ IPhO 2008 với những đòi hỏi khắt khe về khả năng thí nghiệm, thực hành cho thấy giáo dục Việt nam đã khắc phục được một điểm yếu tồn tại trong nhiều năm là: giỏi về lý thuyết nhưng nhẹ về thực hành và khả năng thí nghiệm.

IphO 2008 có rất đông quốc gia, vùng lãnh thổ tham gia với nhiều ngôn ngữ khác nhau, việc chuẩn bị được tiến hành như thế nào?

Đến nay mọi công tác chuẩn bị cho IPhO 2008 về cơ bản đã xong. Ngay từ tháng 12/2007, chúng ta đã có trang thông tin điện tử tại địa chỉ tạo điều kiện giao lưu, trao đổi giữa các nước.

Công tác tổ chức đã được hoàn tất như: lễ tân, đón tiếp các đoàn, chuẩn bị huân huy chương, thông tin tuyên truyền, xây dựng chương trình khai mạc, bế mạc...

Ngoài kỳ thi, các em thí sinh còn tham gia hoạt động tham quan,du lịch tại một số danh thắng ở Hà Nội, Ninh Bình, Quảng Ninh. Đặc biệt, tại Quảng Ninh, tỉnh đã chuẩn bị chương trình để học sinh, thày cô giáo quốc tế cùng bình chọn cho vịnh Hạ Long.

Bộ cũng đã làm việc kỹ lưỡng để mọi yêu cầu dù nhỏ nhất của thí sinh và khách quốc tế được đáp ứng.  

Thứ trưởng hy vọng sẽ mở ra cơ hội gì cho giáo dục và khoa học của Việt Nam sau kỳ IphO2008 ?

IphO 2008 là sự kiện đối ngoại lớn nhất của giáo dục Việt Nam năm 2008 với số lượng lớn các tài năng trẻ tham dự thi. Điều này cũng góp phần khích lệ các học sinh, sinh viên Việt Nam thi đua học tốt, tự tin hội nhập. Giải thưởng sẽ tạo tiền đề cho thế hệ trẻ của chúng ta nỗ lực nhiều hơn trong học tập với trách nhiệm cao để trở thành những tài năng trong tương lai, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước.

Các em đoạt giải hy vọng sẽ trở thành các nhà khoa học trong lĩnh vực khoa học cơ bản của Việt Nam. Tôi hy vọng, từ IPhO 2008, trong 10 - 15 năm sau, nhiều thí sinh đã thành công tại IPhO tổ chức tại Việt Nam sẽ trở thành các nhà vật lý, phát minh các sáng chế cho thế giới và sẽ thường xuyên có các quan hệ hợp tác, trao đổi với Việt Nam.

IPhO 2008 nhìn một hướng xa hơn sẽ là cầu nối để Việt Nam tiếp cận và thực sự tham gia vào sinh hoạt khoa học đỉnh cao chuyên ngành vật lý trên thế giới.

Theo TTXVN