Vội vàng mở rộng Hà Nội có thể làm tổn hại quốc gia

"Những ai tâm huyết với Hà Nội xin suy nghĩ cẩn trọng trước khi quyết định. Nếu không sau này dân ta sẽ bảo đại biểu Quốc hội khóa 12 làm tổn hại quốc gia", đại biểu Nguyễn Ngọc Đào lên tiếng khi thảo luận ở tổ về mở rộng thủ đô Hà Nội, sáng 14/5.
>Đề án mở rộng Hà Nội thiếu thuyết phục

Ông Đào cho rằng, tờ trình của Chính phủ chưa làm rõ mô hình phát triển thủ đô, là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, hay trung tâm kinh tế, văn hóa, giao dịch quốc tế, hay hội đủ các chức năng trên. "Nếu hội đủ chức năng thì tôi e rằng đến một thế kỷ sau Hà Nội cũng không thực hiện được", ông Đào nhận xét.

Đại biểu này ví von với phương châm cái gì cũng có một chút, từ trung tâm đào tạo, khu công nghệ cao tới khu nghỉ dưỡng, vùng trồng rau xanh thì Hà Nội sẽ trở thành tỉnh, thành quê, chứ không phải thủ đô. "Thế giới đã sai lầm khi biến thủ đô thành trung tâm kinh tế, phải chịu sức ép về dân số. Hàn Quốc là ví dụ cụ thể", ông Đào cảnh báo.

Ông Nguyễn Ngọc Đào: "Hà Nội sẽ trở thành tỉnh, chứ không phải thủ đô nếu mở rộng cơ học như đề án của Chính phủ". Ảnh: H.K.

Chung lo lắng với ông Đào, đại biểu Ngô Anh Dũng đặt vấn đề Hà Nội có nên đi theo vết xe đổ của các nước. "Thủ đô Bangkok (Thái Lan), Seoul (Hàn Quốc) và Kuala Lumpur (Malaysia) đang gặp phải rất nhiều vấn đề. Giải pháp của Malaysia là xây dựng trung tâm chính trị - hành chính ở nơi khác, Hàn Quốc cũng đang nghiên cứu theo hướng này", ông Dũng thông tin.

Theo các đại biểu, nếu Hà Nội đơn thuần là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia thì không cần mở rộng gấp 3,6 lần diện tích hiện nay. "Nếu trở thành trung tâm đa chức năng thì đúng là Hà Nội như chiếc áo quá chật, cần mở rộng. Nhưng mở đến đâu, lộ trình thế nào thì phải nghiên cứu cẩn trọng", đại biểu Đặng Văn Khanh lên tiếng.

Trong đoàn Hà Nội, duy nhất có đại biểu Đỗ Căn bày tỏ thái độ ủng hộ đề án của Chính phủ. "Với địa thế Hà Nội hiện nay không thể bố trí khu vực phòng thủ. Sóc Sơn tuy là đồi núi, nhưng diện tích nhỏ. Trong khi vùng Ba Vì, Mỹ Đức (Hà Tây) với lợi thế núi đá vôi rộng lớn, rất thích hợp để bố trí căn cứ quân sự nếu đất nước xảy ra chiến tranh", vị Chính ủy Bộ chỉ huy quân sự Hà Nội phân tích.

Ông Căn dẫn chứng các cuộc chiến tranh trước đó, bộ máy chính trị - hành chính của thủ đô đã phải sơ tán lên Hà Tây. Vùng đất này lại có lợi thế tập trung nhiều trường sĩ quan.

Không vào thủ đô, Hà Tây vẫn phát triển

Là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Hà Tây, đại biểu Nguyễn Đăng Kính cho rằng tờ trình của Chính phủ chưa thuyết phục. Ông Kính bác bỏ lập luận cho rằng sáp nhập Hà Tây về Hà Nội sẽ giúp cho việc điều chỉnh lũ tốt hơn, bởi Hà Tây là vùng phân lũ cho Hà Nội. "Thực tế Hà Tây luôn coi chống lũ là nhiệm vụ trọng tâm. Hàng chục năm nay, cứ đến mùa lũ là chính quyền và người dân Hà Tây lại lăn lộn trên hơn 100 km đê để chống lũ. Chúng tôi đã chống lũ rất tốt và việc này Hà Nội biết, trung ương biết", ông nói.

Bà Nguyễn Minh Hà: "Nên lùi thời điểm thông qua nghị quyết mở rộng Hà Nội". Ảnh: H.K.

Về việc Chính phủ lập luận sáp nhập về Hà Nội sẽ làm cho hộ nghèo của Hà Nội mới tăng lên và những hộ này sẽ được quan tâm hơn, ông Kính phân tích: "Hiện Hà Nội vẫn còn hộ nghèo ở Thanh Trì hay Sóc Sơn cần quan tâm. Riêng Hà Tây có 324 xã phường, nhưng không có xã nghèo mà chỉ có hộ nghèo và chỉ chiếm 7% số hộ trong tỉnh. Hà Tây đang đặt mục tiêu giảm 2% số hộ nghèo mỗi năm".

Rất chia sẻ với những trăn trở của đại biểu Kính, đại biểu Nguyễn Ngọc Đào cho rằng nói Hà Tây về Hà Nội thì Hà Nội sẽ đảm bảo nguồn rau xanh sạch là không thuyết phục. "Nói như vậy phải chăng bao nhiêu năm qua Hà Tây cung cấp rau không sạch cho thủ đô?", ông Đào đặt câu hỏi. 

Phải lấy ý kiến nhân dân trước khi quyết định

Hầu như trong tất cả phát biểu, đại biểu đều cho rằng với đề án lớn, nhạy cảm như mở rộng Hà Nội thì phải lấy ý kiến nhân dân. "Ta điều chỉnh địa giới hành chính vài xã, hay gần đây dự án hai bờ sông Hồng đã phải lấy ý kiến của người chịu sự tác động, tại sao mở rộng thủ đô, trái tim của cả nước, lại không lấy?", đại biểu Nguyễn Hồng Sơn lên tiếng.

Hiệu trưởng ĐH Sư phạm Hà Nội Nguyễn Viết Thịnh cho rằng mở rộng Hà Nội là dự án cực lớn. Vì vậy phải làm theo quy trình giống các dự án như thủy điện Sơn La là phải đánh giá tác động xã hội, môi trường. "Phải có những ý kiến phản biện từ các hội, viện nghiên cứu", ông Thịnh nói. Đại biểu Phạm Thị Loan bổ sung: "Rời trung tâm thủ đô từ hồ Hoàn Kiếm sang hồ Tây cần có cả ý Đảng, lòng dân. Ý Đảng đã rõ, nhưng lòng dân thế nào. Dân ta nhiều người tài, tâm huyết, chắc chắn bà con sẽ góp ý kiến", bà Loan nói.

Về thời điểm mở rộng Hà Nội, đa số đại biểu cho rằng cần cân nhắc. "Chính phủ đề xuất vào ngày 1/7 là quá chủ quan, gấp gáp. Hiện Hà Nội vẫn chưa xong việc sáp nhập các sở ban ngành. Nếu mở rộng, sáp nhập thêm cả Hà Tây nữa thì không biết thế nào. Một Viện trưởng kiểm sát không thể nào quản lý hết việc phê chuẩn quyết định khởi tố, tạm giam các bị can của cả Hà Nội và Hà Tây. Nếu làm được thì tôi cho là thiên tài", ông Đặng Văn Khanh, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, nói.

Từ những băn khoăn trên, đại biểu Nguyễn Minh Hà đề xuất lùi thời điểm thông qua nghị quyết mở rộng Hà Nội tới sau lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Hiện cả thành phố bộn bề công việc chuẩn bị cho đại lễ này.

Bà Phạm Thị Loan thẳng thắn hơn: "Chưa nên mở rộng vào lúc này. Chính phủ cần chuẩn bị chu đáo, để khi thông qua nghị quyết thì được mọi tầng lớp nhân dân đồng thuận".

Hồng Khánh