Vụ nhập ắc quy lậu: Hải quan chối trách nhiệm?

Chúng tôi đã kiểm tra, nhưng không phát hiện được, ông Ngùng nói. (Ảnh: Ngọc Bình)

Ông Lê Văn Lưu - Chi cục phó Cục HQCK Cha Lo, người ký xác nhận lô hàng của xe BKS 37N-2250 “đội lốt” chở phế liệu để buôn hàng ắc quy cấm nhập khẩu từ nước bạn Lào về Việt Nam thanh minh:

“Tất cả các loại phương tiện, hàng hoá tái nhập khẩu khi lưu thông qua khu vực này đều được kiểm định rất chặt chẽ. Đặc biệt là đối với những mặt hàng như ắc quy, nếu phát hiện sẽ bắt chủ lô hàng đó tái xuất. Nên nói nhiều doanh nghiệp buôn hàng lậu khi đi qua Cửa khẩu Chalo một cách dễ dàng là không có cơ sở!". 

Riêng đối với lô hàng ắc quy bị Chi cục quản lý thị trường Nghệ An phát hiện ngày 18/1, ông Lưu biện hộ:

“Về nguyên tắc Chi cục đã làm đúng, nghĩa là đã cho kiểm tra xe, xem giấy biên lai mặt hàng do Công ty Sản xuất thương mại Việt - Mỹ (xã Nghi Phú- TP. Vinh- Nghệ An) xuất trình…Chi cục kiểm tra nhưng không phát hiện thấy dấu hiệu buôn lậu. Vì vậy, lô hàng này (hàng ắc quy cấm nhập khẩu - PV) có thể do chủ xe khi đi qua Cửa khẩu Cha Lo, sau đó thu gom tại một điểm nào đó tại Quảng Bình, vận chuyển về Nghệ An tiêu thụ".

Tuy nhiên, bản tường trình của lái xe 37N-2250 Nguyễn Trường Ca gửi Chi cục QLTT Nghệ An đã thừa nhận: “Lô hàng nói trên gồm hàng nhựa, nhôm phế liệu, trong đó có cả hàng ắc quy là do tôi vận chuyển cho ông Võ Ngọc Thắng từ Lào về. Để trốn tránh sự kiểm tra Hải quan khi qua Cửa khẩu, số hàng ắc quy được cất giấu dưới sàn xe, phía trên là hàng phế liệu". 

Ông Hoàng Văn Hiển - Cục trưởng Cục Hải quan Quảng Bình cũng từng khẳng định: “Xuất xứ của lô hàng ắc quy đi qua Cửa khẩu Cha lo là không cần bàn cãi. Điều quan trọng là Cục sẽ cố gắng làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, xem xét, đưa ra hình thức xử lý cụ thể. Từ sự việc hàng ắc quy bị phát hiện, phía Hải quan sẽ đúc rút kinh nghiệm và thắt chặt hơn trong công tác kiểm tra, giám sát”. 

Dễ dãi là "truyền thống"? 

Cũng liên quan đến các mặt hàng cấm khi qua Cửa khẩu Cha Lo một cách dễ dàng, trung tuần tháng 11/2006, TAND tỉnh Quảng Bình đưa ra xét xử vụ án buôn bán ma tuý xuyên Quốc gia lớn nhất từ trước tới nay tại địa phương.

Trong vụ án này, ngày 25/6/2004, Công an tỉnh Quảng Bình phối hợp với Cục cảnh sát điều tra về tội phạm ma tuý - Bộ Công an, Bộ đội biên phòng và Chi cục HQCK Chalo tiến hành kiểm tra xe ô tô tải, BKS 54T-6777 và 29K-4301 do Hoàng Văn Tình (SN1959, quê gốc Lộc Đại, Lộc Ninh, Đồng Hới, Quảng Bình) là chủ xe, kiêm lái xe vận chuyển hàng hoá nhập khẩu từ Lào về Việt Nam. Qua kiểm tra, đấu tranh, mở rộng vụ án phát hiện đối tượng Tình chính là chủ đầu nậu chuyên buôn bán chất ma tuý, ngoài ra còn có rất nhiều đối tượng khác tham gia. 

Tại phiên toà, một số đối tượng khai: “Trước khi bị bắt giữ, trong những lần xuất nhập cảnh qua khu vực Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo, đã vận chuyển từ 3-4 lần các chất ma tuý, nhưng vẫn không bị Chi cục HQCK tại đây phát hiện”. 

Xe 37N - 2250, vừa bị bắt vì vận chuyển hàng lậu đã lại "có mặt" ở Cửa khẩu ChaLo. (Ảnh: Chi Mai)

Đây là dẫn chứng cụ thể về sự lỏng lẻo trong công tác kiểm tra, kiểm soát tại khu vực Cửa khẩu quốc tế Chalo. 

Ông Phan Văn Ngùng - Chi cục trưởng cục HQCK Chalo nói rằng: “Mỗi ngày có hàng chục xe tải vận chuyển hàng hoá từ nước bạn Lào về Việt Nam và ngược lại. Chính vì vậy, công tác kiểm tra tại đây còn gặp khó khăn vì hiện tại chi cục vẫn phải làm theo phương thức thủ công, chủ yếu là bốc dỡ hàng hoá để kiểm tra. Trường hợp xe có dấu hiệu vi phạm thì Chi cục mới làm “căng”. 

Các chủ hàng ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nên công tác kiểm tra theo phương thức hiện thời (chỉ kiểm tra từ 5-10% tổng lượng hàng) do Tổng Cục Hải quan Việt Nam quy định sẽ càng gặp khó khăn. 

Cũng theo ông Ngùng thì chế tài xử phạt đối với các chủ xe buôn lậu với khung phạt từ 300-500 ngàn đồng theo quy định của phía Hải quan là chưa thật sự hợp lý. 

Lý giải về số lô hàng ắc quy cấm nhập khẩu, ông Ngùng cùng chung quan điểm với Chi cục phó Lưu: “HQCK đã kiểm tra nhưng không phát hiện”.

Được biết, Khu kinh tế Cửa khẩu Cha Lo được hình thành sẽ tạo ra sự phát triển tổng hợp trong thế phân công hợp tác lẫn nhau giữa 2 nước Việt - Lào. Đồng thời, tạo sức mạnh tổng hợp cho phát triển kinh tế vùng, kinh tế Cửa khẩu nói riêng và kinh tế Quảng Bình nói chung. 

Trong đề án xây dựng khu kinh tế quốc tế Cửa khẩu Cha Lo, tỉnh Quảng Bình xác định đây sẽ là nơi đóng vai trò huyết mạch trong định hướng phát triển kinh tế của tỉnh.

Tuy nhiên, với chiều hướng các mặt hàng cấm nhập khẩu vẫn dễ dàng qua mặt các cơ quan kiểm tra, kiểm soát tại đây, đòi hỏi tỉnh Quảng Bình cần có một chế tài nhằm thay đổi, hạn chế tình trạng hàng cấm nhập tràn vào Việt Nam từ nước bạn Lào để tiêu thụ.

• Chi Mai - Ngọc Bình