Xe "độ": Cá tính nhưng không hợp pháp

Xe độc nhờ “độ”

“Độ” xe là tiếng lóng của dân chơi xe, thực chất đó và việc thay đổi kết cấu khung càng, dung tích xi lanh, màu sơn,... so với thiết kế ban đầu. Trên đường phố, đôi khi chúng ta vẫn gặp những chiếc xe có phân khối lớn hay xe tay ga, trên khung xe được trang trí những hình thù độc đáo: hình con hổ, ảnh một ngôi sao ca nhạc nổi tiếng,...

V.A, chủ nhân của chiếc Fly có dán hình Fantasy cho biết: “Em thấy xe của bạn bè trang trí rất đẹp nên em cũng làm mới chiếc xe của mình. Hình ảnh Fantasy đẹp lung linh, dịu dàng và đáng yêu thế này khẳng định cá tính”.
Rồi V.A kể, cậu bạn của cô đang sở hữu một chiếc xe phân khối lớn, trên bình xăng và phần nhựa trên khung xe vẽ hình con hổ trong thế đang sắp vồ mồi rất dũng mãnh và mạnh mẽ. Xe của cậu bạn ấy chạy trên đường khiến mọi người trầm trồ.
Theo sự chỉ dẫn của “giới” chơi xe, chúng tôi tìm đến xưởng “độ” xe trong ngõ nhỏ của phố Trương Định. Tại xưởng này, một chiếc xe Vespa đời cổ đang được “độ” lại. Đèn pha, yên, bánh, lốp... xe được tháo rời, toàn bộ phần nhựa được phủ sơn trắng.

Để “độ” lại một chiếc xe máy phải mất từ 3 đến 7 ngày, tùy yêu cầu của khách muốn thay đổi bao nhiêu phần trăm thân xe hoặc phụ thuộc vào mức độ phức tạp của hình ảnh. Giá cho một lần độ xe về hình thức ít nhất cũng hơn 2 triệu đồng. “Độ” lại hình thức của một chiếc xe phải trải qua 3 khâu chính: sơn, vẽ và phủ bóng. Khâu nào cũng cần tỉ mỉ, kiên trì và sáng tạo.

Bộ sưu tập hình ảnh để “độ” xe rất phong phú, gồm có: họa tiết hoa văn, cách điệu biếm họa hay người nổi tiếng... Khách hàng có thể yêu cầu họa sĩ trang trí cả những hình thù kinh dị theo ý mình. Trong góc xưởng vẽ, một chiếc cánh cửa ôtô vẽ hình ảnh khá hoàn hảo, chú đại bàng bay trong rừng giữa đêm mưa gió giống như trong truyện cổ tích.

Anh H., chủ xưởng “độ” xe này cho biết: “Xưởng của chúng tôi chỉ nhận “độ” lại hình thức, trang trí hình ảnh bên ngoài cho xe, tuyệt đối không thay đổi kết cấu khung càng hay dung tích xi lanh. Thông thường, chỉ có những khách hàng cá tính mới tìm đến chúng tôi để làm cho những chiếc xe của mình độc đáo và thời trang hơn”.

Tại thời điểm này, số người có yêu cầu “độ” xe máy, ôtô ở Hà Nội chưa nhiều vì chi phí khá cao và chủ phương tiện còn dè dặt khi không biết thay đổi hình thức như vậy, chiếc xe có vi phạm Luật Giao thông đường bộ không.

Xe “độ” quá mức sẽ không hợp pháp

Anh H., chủ xưởng “độ” xe kể lại: “Khách hàng tìm đến chúng tôi  có ý muốn làm mới chiếc xe của mình nhưng họ vẫn băn khoăn, liệu chiếc xe sau khi vẽ, dán hình ảnh lên khung khác với đăng ký có vi phạm pháp luật không? Chúng tôi đều tư vấn cho họ tỷ lệ thay đổi cho phép. Tuy nhiên, vẫn có những khách hàng “dám chơi dám chịu”, làm lại 100% hình thức chiếc xe rồi họ bảo sẽ đi xin giấy đăng ký mới”!


Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, Thượng tá Trần Sơn - Phó Trưởng Phòng hướng dẫn Luật và điều tra, xử lý tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát Giao thông đường bộ, đường sắt cho biết: “Tại khoản 2, điều 50 của Luật Giao thông đường bộ quy định: Chủ phương tiện không được tự thay đổi kết cấu, tổng thành, hệ thống của xe không đúng với thiết kế của nhà chế tạo hoặc thiết kế cải tạo đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt”.

Như vậy đồng nghĩa với việc chiếc xe “độ” lại có thể không hợp pháp. Bên cạnh đó, điều 48 của Luật này cũng quy định cụ thể điều kiện để xe cơ giới có thể tham gia giao thông. Theo đó, tất cả những bộ phận, chi tiết cấu thành xe đều phải đảm bảo như thiết kế ban đầu của nhà sản xuất đã được kiểm định.

Tuy nhiên, theo Thượng tá Trần Sơn thì chủ phương tiện vẫn được phép trang trí lại hình thức chiếc xe của mình ở yếm, ở đuôi xe,... với những hình vẽ, hoa văn nhỏ nhưng không làm thay đổi màu sơn đã đăng ký. Đối với xe ôtô, được phép vẽ, dán không vượt quá 50% diện tích thành xe.

Kèm theo những quy định cụ thể này, Luật Giao thông đường bộ cũng đưa ra hình thức xử lý đối với các trường hợp vi phạm. Hành vi tự ý thay đổi màu sơn của xe không đúng với giấy đăng ký xe bị phạt tiền từ 100 đến 200 nghìn đồng; đồng thời buộc phải khôi phục lại màu sơn, nhãn mác, đề can như trong đăng ký. Tự thay đổi khung máy, kích thước xe phạt từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng.


Đối với xe ôtô, vẽ dán trên thành xe không đúng quy định hoặc vượt quá 50% phạt từ 1 triệu đến 2 triệu đồng... Thượng tá Trần Sơn cho biết thêm: “Việc đăng ký xe căn cứ vào số khung, số máy của xe. Mỗi chiếc xe chỉ có 1 số khung, số máy, không thể vì thay đổi màu sơn mà đi đăng ký lại được”.

Ông Sơn cũng khuyến cáo, người tiêu dùng không nên tự ý thay đổi bất cứ chi tiết nào của xe không chỉ vì độ an toàn khi tham gia giao thông mà còn tránh trường hợp, vi phạm bản quyền của nhà sản xuất.