XKLĐ sang Hàn Quốc chỉ qua một kênh duy nhất

Từ năm 2004 đến nay, việc đưa lao động Việt Nam sang làm việc có thời hạn tại Hàn Quốc theo chương trình cấp phép mới (EPS) đã được thực hiện giữa Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội Việt Nam và Bộ Lao động Hàn Quốc. Đến nay đã có 21.408 lao động Việt Nam được xuất cảnh sang Hàn Quốc làm việc, đứng đầu danh sách 10 quốc gia phái cử đưa lao động sang làm việc tại nước này.

Chuẩn bị cho đợt dự tuyển lao động sang làm việc tại Hàn Quốc mới, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Đào Công Hải, Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ- TB&XH xung quanh việc tuyển chọn lao động Việt Nam đi làm việc tại Hàn Quốc.

- Có nhiều ý kiến cho rằng, Cục Quản lý lao động ngoài nước mà trực tiếp là Trung tâm Lao động ngoài nước đang thực hiện "độc quyền" nắm giữ thị trường Hàn Quốc, một thị trường thu nhập cao được nhiều lao động quan tâm nhất là không khách quan, không bình đẳng và không công bằng. Nên chia sẻ thị trường này với các doanh nghiệp. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

- Trước hết phải khẳng định, chương trình EPS là chương trình phi lợi nhuận được thực hiện giữa Chính phủ Hàn Quốc và Chính phủ Việt Nam từ năm 2004. Chính phủ Hàn Quốc qui định thống nhất đối với tất cả 10 quốc gia phái cử (năm 2008 sẽ có thêm 5 quốc gia tham gia): chỉ thực hiện với cơ quan trực thuộc Chính phủ, không cho phép doanh nghiệp tham gia. Bộ LĐ-TB&XH Việt Nam là cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện, ký kết Bản ghi nhớ 2 năm một lần với Bộ Lao động Hàn Quốc. Theo quy định của phía Hàn Quốc, doanh nghiệp XKLĐ của 15 nước phái cử lao động không được thực hiện chương trình này. Trung tâm Lao động ngoài nước thuộc Bộ LĐ-TBXH là cơ quan duy nhất được Bộ LĐ-TB&XH ủy quyền thực hiện Chương trình EPS.

- Các khâu của qui trình tuyển chọn lao động được tiến hành như thế nào? Cơ quan Việt Nam có thể có tiêu cực như thay tên đổi họ, thay đổi mã số của lao động để sớm được chủ sử dụng lựa chọn hay không?

- Không thể có tiêu cực được. Sau mỗi kỳ kiểm tra tiếng Hàn, Bộ Lao động Hàn Quốc sẽ mang bài thi về chấm tại Hàn Quốc (danh sách kết quả thi được đăng tải trên mạng điện tử của Hàn Quốc). Những người đạt điểm yêu cầu được Bộ LĐ-TB&XH Việt Nam tổng hợp từ các địa phương, gắn cho mỗi người một mã số riêng của Việt Nam rồi chuyển toàn bộ danh sách qua mạng Internet cho Bộ Lao động Hàn Quốc.

Bộ Lao động Hàn Quốc sẽ lại tiếp tục mã hoá theo quy định của họ chuyển cho Cơ quan phát triển nguồn nhân lực Hàn Quốc. Lúc này các mã số từ Việt Nam chuyển sang bị thay đổi, Bộ LĐ-TB&XH Việt Nam cũng không thể biết ai là ai. Toàn bộ mã hoá do Bộ Lao động Hàn Quốc nắm.

Cơ quan phát triển nguồn nhân lực Hàn Quốc sẽ tải danh sách lao động xuống các Trung tâm Xúc tiến việc làm của Hàn Quốc. Chủ doanh nghiệp Hàn Quốc có nhu cầu tuyển lao động nước ngoài từ quốc gia nào, ở lĩnh vực nào thì chỉ việc tìm đến Trung tâm Xúc tiến việc làm nơi gần nhất, và được lựa chọn ngẫu nhiên.

Qui trình tuyển chọn chặt chẽ như vậy nên tôi có thể khẳng định không thể có bất kỳ sự can thiệp nào. Lao động được chọn hay không tuỳ thuộc vào sự lựa chọn của chủ sử dụng lao động Hàn Quốc. 

- Qua 3 đợt thi tiếng Hàn, xuất hiện hiện tượng một số tỉnh không cho lao động có hộ khẩu tại địa phương học tiếng Hàn ở địa phương khác đăng ký tham gia thi tuyển. Điều này có đúng không?

- Theo quy định, lao động có nhu cầu đi lao động tại Hàn Quốc, có hộ khẩu tại địa phương nào thì đăng ký thi tiếng Hàn tại Sở LĐ-TB&XH địa phương đó. Việc một số địa phương không cho lao động (có hộ khẩu ở địa phương mình) mà học tiếng Hàn ở địa phương khác đăng ký thi là không đúng. Tuy nhiên, do nhu cầu đi làm việc tại Hàn Quốc lớn, trong khi chúng ta lại phụ thuộc vào số lượng phân bổ hạn chế của Hàn Quốc, số lượng phân bổ cho các địa phương cũng hạn chế nên các Sở phải tiến hành sơ tuyển, đảm bảo số thí sinh tham dự thi có đủ trình độ tiếng Hàn tốt nhất để tránh tổn thất, lãng phí về tài chính cho người lao động.

Đối với đợt kiểm tra tiếng Hàn trong tháng 10 này, Bộ LĐ-TB&XH sẽ phối hợp chặt chẽ với chính quyền các địa phương chỉ đạo tổ chức tốt kỳ sát hạch, tránh tổn thất cho người lao động.

- Nhiều cá nhân, doanh nghiệp tuyên bố sẽ lo cho lao động sang Hàn Quốc? Vậy thực hư như thế nào?

- Từ 1/1/2007, Chính phủ Hàn Quốc tuyên bố Chương trình Tu nghiệp sinh chính thức chấm dứt, lao động Việt Nam có nhu cầu sang Hàn Quốc làm việc chỉ qua một kênh duy nhất là chương trình EPS. Cá nhân, doanh nghiệp nào (kể cả các doanh nghiệp XKLĐ của Việt Nam) đưa thông tin tuyển lao động sang Hàn Quốc đều không đúng, có dấu hiệu lừa đảo. Tôi xin khẳng định lại chỉ có duy nhất Trung tâm Lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH) thực hiện Chương trình EPS. Người lao động cần hết sức cảnh giác.

- Xin chân thành cảm ơn ông!