[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen

Thế giới 24/04/2021 - 16:49

ANTD.VN - Sự xuất hiện của Kênh Istanbul sẽ làm đảo lộn sự cân bằng tại Biển Đen và việc rút khỏi công ước Montreux tiềm ẩn rủi ro khá rõ ràng.

[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 1
Văn phòng Tổng công tố Thổ Nhĩ Kỳ vừa khởi xướng một cuộc điều tra đối với 104 đô đốc đã nghỉ hưu - những người bày tỏ lo ngại về việc sửa đổi Công ước Montreux liên quan đến dự án kênh Istanbul.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 2
Trong một bức thư ngỏ, các đô đốc kêu gọi tuân thủ nghiêm ngặt quy ước về phương thức tàu thuyền qua eo biển Bosporus và Dardanelles, lưu ý rằng những cuộc thảo luận về việc rút khỏi công ước là không thể chấp nhận được.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 3
Kế hoạch xây dựng kênh đào Istanbul, sẽ chạy song song với eo biển Bosphorus và nối Biển Marmara với Biển Đen đã được phê duyệt.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 4
Tổng thống Tayyip Erdogan nói rằng Công ước Montreux sẽ không áp dụng cho con kênh. Trong khi Ngoại trưởng Mevlut Cavusoglu nói rằng điều này không có nghĩa là Thổ Nhĩ Kỳ từ bỏ công ước.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 5
Bức thư của các đô đốc đã nghỉ hưu đã nhận sự lên án mạnh mẽ từ một số chính trị gia Thổ Nhĩ Kỳ, những người coi đây là một nỗ lực kích động đảo chính.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 6
Trong một cuộc phỏng vấn với chuyên gia chính trị Hayal Muazzin, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ - ông Yashar Yakysh đã bình luận về những rủi ro và mức độ nguy hiểm nếu Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi công ước.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 7
PV: Bản kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ liệu có gây nguy hiểm cho Công ước Montreux hay không?
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 8
Trước hết tôi không nghĩ Thổ Nhĩ Kỳ sẽ rút khỏi Công ước. Nếu tồn tại ý định như vậy, tôi nghĩ là sai lầm.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 9
Có những người rất nhạy cảm với vấn đề này, chẳng hạn như các cựu đô đốc đã tuyên bố rằng Thổ Nhĩ Kỳ trong mọi trường hợp không nên rút đi, họ nhận thức rõ tầm quan trọng của thỏa thuận cũng như hậu quả của việc rút khỏi nó.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 10
PV: Việc xây dựng kênh đào Istanbul sẽ không phải là bước đầu tiên dẫn đến việc phá hủy công ước sao?
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 11
Chúng ta có thể mở một kênh mới, nhưng cần hiểu điều gì sẽ xảy ra sau đó. Thổ Nhĩ Kỳ có thể gặp khó khăn lớn.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 12
Giả sử kênh đào được mở, người Mỹ gửi tàu của họ đến, đứng ở cảng Thổ Nhĩ Kỳ và nói: chúng tôi muốn đi qua kênh đào Istanbul. Ankara có thể đồng ý hoặc từ chối, vì Công ước Montreux không ảnh hưởng đến kênh này.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 13
Nhưng ý nghĩa của công ước không phải để quy định ai có thể vượt qua và ai không thể, nó được thiết kế để duy trì sự cân bằng ở Biển Đen.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 14
Cần nhắc lại rằng Montreux được gia hạn sau mỗi 20, tức là tất cả các quốc gia đều đồng ý với các điều khoản của văn bản này nhằm duy trì sự ổn định trong khu vực.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 15
Nếu tàu Hải quân Mỹ đi tự do qua kênh Istanbul sẽ làm đảo lộn sự cân bằng. Nếu Công ước Montreux bị phá vỡ, mọi người sẽ có thể đi dọc eo biển Bosphorus và Dardanelles mà không cần hỏi Thổ Nhĩ Kỳ.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 16
PV: Tuy nhiên nếu Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi công ước, rủi ro là gì?
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 17
Nếu bản thân Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi hiệp định này, các nước sẽ ký kết văn bản mới và Ankara sẽ mất nhiều cơ hội. Sẽ khó khăn hơn trong việc đảm bảo an ninh ở Biển Đen.
[ẢNH] Kênh đào Istanbul đe dọa nghiêm trọng an ninh tại Biển Đen - ảnh 18
Điều quan trọng là theo Công ước Montreux, Ankara có thể đóng cửa eo biển Bosporus cùng với Dardanelles trong trường hợp có mối đe dọa quân sự. Tôi nghĩ Tổng thống Erdogan sẽ không mắc sai lầm nghiêm trọng như vậy, cựu Ngoại trưởng Yakysh nhấn mạnh.

Theo Reporter