Cải cách kiểm tra hàng hóa tại cửa khẩu: Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Kinh tế 21/05/2021 - 12:38

Trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, chuyên gia kinh tế, Tổng cục Hải quan đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị định quy định kiểm tra nhà nước về chất lượng, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu theo chỉ đạo của Bộ Tài chính.

Cải cách kiểm tra hàng hóa tại cửa khẩu: Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - ảnh 1

Cán bộ hải quan tiếp nhận giải quyết thủ tục nhập khẩu hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành. Ảnh: Phúc Hải

Trong đó, tập trung làm rõ nét hơn những tác động tích cực từ những quy định của nghị định đối với doanh nghiệp nền kinh tế.

Doanh nghiệp mong muốn đề án sớm đi vào thực tế

Trao đổi với phóng viên TBTCVN ông Phạm Ngọc Thạch - Phó ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), đánh giá cao những cải cách của Đề án cải cách kiểm tra chuyên ngành (KTCN) được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 38/QĐ-TTg nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp (DN). Đây cũng là vấn đề được VCCI đặc biệt quan tâm đề xuất với Chính phủ, các bộ, ngành nhằm tháo gỡ vướng mắc, chồng chéo trong KTCN vốn đã tồn tại nhiều năm qua.

Hiện nay, VCCI cũng tích cực phối hợp đóng góp ý kiến với Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan trong việc hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định kiểm tra nhà nước về chất lượng, kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu (Nghị định KTCN). Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Đề án KTCN được triển khai đồng bộ, thống nhất giữa các bộ, ngành và cũng là cơ sở để DN áp dụng.

Theo ông Phạm Ngọc Thạch, VCCI đã tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo lấy ý kiến cộng đồng DN về các nội dung của dự thảo Nghị định KTCN. Hầu hết ý kiến của DN đồng tình với các nội dung của dự thảo và cho rằng, hiện nay còn khó khăn đối với DN là thủ tục KTCN còn chồng chéo, mất thời gian và chi phí.

Tuy nhiên, với 7 cải cách có tính đột phá, Đề án KTCN chắc chắn sẽ có tác động mạnh, lan tỏa rất rộng và được các DN hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu mặt hàng thực phẩm đón nhận theo chiều hướng tích cực. Chính vì vậy, dự thảo Nghị định KTCN cùng với việc kế thừa được ưu điểm của chính sách hiện hành về KTCN, đồng thời làm rõ được ưu điểm của những cải cách khi cơ quan hải quan làm đầu mối kiểm tra tại cửa khẩu. Đặc biệt là cải cách từ việc áp dụng chuyển đổi phương thức kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm từ kiểm tra chặt sang kiểm tra thông thường, từ kiểm tra thông thường sang kiểm tra giảm theo mặt hàng để giảm tối đa lô hàng cần phải kiểm tra…Đây là những nội dung cải cách rất quan trọng, sẽ giúp cho việc giải quyết thủ tục hành chính trở nên nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch hơn cho cộng đồng DN.

Với những nỗ lực của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan cùng các bộ, ngành, ông Phạm Ngọc Thạch cho rằng, dự thảo nghị định KTCN nhanh chóng được hoàn thiện, trình Chính phủ ban hành, qua đó những nội dung cải cách quan trọng mà Đề án KTCN đưa ra sẽ sớm được hiện thực hóa. VCCI sẽ tiếp tục đồng hành với Bộ Tài chính và các bộ, ngành có liên quan trong quá trình triển khai Đề án KTCN, nhằm tạo thuận lợi tối đa cho các DN.

Khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định kiểm tra chuyên ngành

Để sớm hoàn thiện dự thảo nghị định KTCN, Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan (Tổng cục Hải quan) Đào Duy Tám cho hay, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo lấy ý kiến các bộ, ngành, chuyên gia kinh tế, tổ chức DN quốc tế và trong nước. Trong đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai cũng đã trực tiếp chủ trì và trao đổi ý kiến với các bộ, ngành, DN và cơ quan hải quan.

Thực hiện chỉ đạo của Thứ trưởng Vũ Thị Mai, Tổng cục Hải quan, Ban soạn thảo dự thảo nghị định KTCN đã tiếp thu tối đa ý kiến của các bộ, ngành, đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan (Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp) chuẩn bị hồ sơ trình Chính phủ. Trong đó, tại tờ trình Chính phủ, cơ quan hải quan cũng sẽ làm rõ sự cần thiết của nghị định và nhiệm vụ Thủ tướng giao tại Quyết định 38/QĐ-TTg, nêu được các nội dung cải cách so với hiện hành; đánh giá tác động của nghị định đến DN, nền kinh tế, cơ quan quản lý.

Tổng cục Hải quan sẽ hợp tác với Dự án Tạo thuận lợi thương mại do USAID tài trợ để làm rõ nét hơn tác động tích cực của Đề án KTCN đối với DN, nền kinh tế theo chỉ đạo của Bộ Tài chính và đề nghị của các bộ, ngành.

Trước đó, về tính khả thi của đề án KTCN, Dự án Tạo thuận lợi thương mại do USAID tài trợ đã thực hiện đánh giá tác động của đề án một cách độc lập, khách quan, phần nào thấy được hiệu quả mang lại cho cộng đồng DN và cả nền kinh tế.

Cụ thể, tỷ lệ số tờ khai kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm trong một năm cắt giảm được theo mô hình mới so với mô hình hiện tại khoảng 54,4% (chưa tính đến việc giảm số lô hàng kiểm tra do đề án đề xuất tăng đối tượng được miễn kiểm tra). Căn cứ tỷ lệ KTCN năm 2019 do Tổng cục Hải quan cung cấp, ước tính giá trị tiết kiệm cho nền kinh tế khi áp dụng mô hình mới lên đến 399 triệu USD mỗi năm.

Cải cách phải tốt hơn, thuận lợi và hiệu quả hơn

Thứ trưởng Vũ Thị Mai đã chỉ đạo Tổng cục Hải quan nhanh chóng hoàn chỉnh Nghị định kiểm tra chuyên ngành để sớm trở thành căn cứ pháp lý triển khai cải cách kiểm tra chuyên ngành theo tinh thần Quyết định 38/QĐ-TTg. Nghị định phải kế thừa được các quy định đã đạt được kết quả tích cực trước đây, cải cách phải tốt hơn, thuận lợi hơn, hiệu quả hơn. Khi ban hành vừa phù hợp thực tế vừa tạo thuận lợi, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Hải Linh