Chân rết IS tung hoành tại châu Phi

Thế giới 11/06/2021 - 08:29

Các tay súng Nhà nước Hồi giáo ở Trung Phi (ISCAP) mới đây đã táo tợn tấn công thành phố Palma (Mozambique), phá hủy nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng, sát hại thường dân và chiếm đóng một số khu vực trong nhiều ngày. ISCAP là một trong ''6 tỉnh'' của Nhà nước Hồi giáo (IS) ở lục địa đen.

Chân rết IS tung hoành tại châu Phi - ảnh 1

Binh sĩ Mozambique tuần tra sau vụ tấn công của ISCAP tại thành phố Palma. Ảnh: EPA

Theo tờ Bưu điện Washington (Mỹ), các chi nhánh của IS tại châu Phi lần đầu xuất hiện ở Libya, Algeria và bán đảo Sinai (Ai Cập) hồi năm 2014. Trong những năm tiếp theo, chúng thành lập chi nhánh Tây Phi ở phía Ðông Bắc Nigeria và trong năm 2019 là chi nhánh tại vùng Ðại sa mạc Sahara. Năm 2018, IS cho ra đời chi nhánh tại Somalia và ISCAP xuất hiện vào năm 2019. ISCAP lại chia thành 2 nhánh nhỏ, một ở Mozambique và một ở Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC).

Ngoài ra, “IS Trung ương” (“trụ sở” đặt tại Iraq) còn trực tiếp chiêu mộ các nhóm khác ở Libya và bán đảo Sinai.

Hung hăng không kém IS Trung ương

Tuy nhiên, điều đáng nói là IS Trung ương chưa bao giờ chỉ huy hoặc kiểm soát hoàn toàn đối với bất kỳ nhánh nhỏ nào ở châu Phi mà cho phép chúng có quyền tự trị. Dẫu vậy, các nhánh tại châu Phi luôn tuân theo “chuẩn mực” mà IS Trung ương đặt ra, triển khai các hoạt động tương tự IS, như tiến hành các cuộc đột kích quy mô lớn vào các thành phố, cố gắng thiết lập sự cai trị, bắt chước các chiến thuật của IS cũng như gây chia rẽ nội bộ các giáo phái theo cách mà IS từng làm.

Chẳng hạn, nhánh ISCAP tại Mozambique khi sức mạnh ngày càng tăng đã chiếm giữ thành phố cảng chiến lược Mocimboa de Praia vào tháng 8-2020. Hai tháng sau, chúng triển khai cuộc tấn công xuyên biên giới từ miền Bắc Mozambique đến miền Nam Tanzania. Vụ tấn công tàn khốc vào thị trấn Palma hồi tháng 3 khiến hàng chục người thiệt mạng có một số dấu hiệu của các cuộc tấn công kinh điển của IS, gồm hành quyết người nước ngoài và nhắm vào các lợi ích kinh tế phương Tây. Vụ việc đã khiến Mozambique buộc phải đình chỉ dự án khí đốt tự nhiên hóa lỏng trị giá 20 tỉ USD của Tập đoàn dầu khí khổng lồ Pháp Total và các hoạt động thăm dò ngoài khơi liên quan gần Palma.

Trong khi đó, nhánh ISCAP tại DRC hung hăng không kém. Kể từ khi được công nhận, chúng triển khai một loạt các vụ tấn công ngày càng táo bạo và phức tạp nhằm vào các nhà tù để giải thoát cho đồng bọn, qua đó chiêu mộ tân binh. Trong đó, đáng chú ý nhất là cuộc tấn công của chúng hồi tháng 10 năm ngoái, giúp 1.300 tù nhân vượt ngục. Theo tình báo của Uganda, nhánh ISCAP tại DRC hiện sở hữu 1.500 tay súng và cũng có liên quan đến vụ tấn công thành phố Palma.

Dù không kiểm soát được các nhánh nhỏ nhưng IS thỉnh thoảng hỗ trợ về vật chất cho các chân rết. Có thời điểm chúng cử sứ giả đến, hướng dẫn và tổ chức các khóa huấn luyện. IS cũng công bố các cuộc tấn công ở châu Phi trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Gần đây, chúng lên tiếng chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công ở Mozambique.

TRÍ VĂN (Theo WP, WSJ)