Có người lợi dụng thanh tra chuyên môn để “đánh” giáo viên không cùng chính kiến

Xã hội 24/04/2021 - 13:49

Đôi khi, cũng từ việc thanh tra, kiểm tra chuyên môn như thế này mà có người mượn gió bẻ măng để đánh vào những giáo viên không cùng chính kiến.

Sau khi Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đăng tải bài viết Thanh tra, kiểm tra chuyên môn cuối năm học như thế nào mà giáo viên ngao ngán? [1] của tác giả Kim Oanh thì ngày 23/4/2021 có bài phản biện Nói thật, chỉ có giáo viên nào lười mới ngán kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm [2] của tác giả Lê Mai.

Vậy, kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm có gì mà giáo viên ngán ngại, có phải chỉ những giáo viên “lười” mới ngán kiểm tra hay không?

Hãy đặt thời điểm kiểm tra chuyên môn vào lúc các nhà trường đang ôn tập, kiểm tra học kỳ II và cũng lúc này nhiều địa phương đang triển khai tập huấn trực tuyến mô- đun 3 cho giáo viên để thấy cái công việc bình thường đó không hề phù hợp chút nào.

Hơn nữa, việc kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm dù cấp nào kiểm tra đi chăng nữa thì nó cũng đang rất hình thức, máy móc và không có nhiều tác dụng.

Có người lợi dụng thanh tra chuyên môn để “đánh” giáo viên không cùng chính kiến - ảnh 1

Việc kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm không thực sự cần thiết (Ảnh minh họa: Báo Vietnamnet)

Lâu nay, việc thanh tra, kiểm tra chuyên môn cấp nào đi chăng nữa thì cũng thường chỉ dừng lại ở việc kiểm tra hồ sơ sổ sách là chủ yếu. Những nội dung kiểm tra như vậy, giáo viên không sợ bởi thực tế thì những hồ sơ chuyên môn cơ bản đã được giáo viên chuẩn bị từ đầu năm học và năm nào mà họ chẳng trải qua những công việc như thế này.

Kiểm tra lúc nào giáo viên cũng có sẵn bởi họ đã in, đã được tổ trưởng và phó hiệu trưởng nhà trường phê duyệt từ đầu năm học.

Giáo án thì theo quy định hiện nay cứ 2 tuần, tổ chuyên môn sẽ duyệt 1 lần nên hồ sơ giáo viên không thiếu theo quy định.

Trong bài viết Nói thật, chỉ có giáo viên nào lười mới ngán kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm của tác giả Lê Mai cũng đã đề cập lại những loại hồ sơ sổ sách của giáo viên đã được Bộ quy định.

Nhưng, cũng chính vì thế mà nó thừa thãi, không cần thiết, cũng chừng ấy hồ sơ sổ sách mà cứ kiểm tra đi, kiểm tra lại nên nó mất thời gian của người kiểm tra và cả người được kiểm tra.

Trong nội dung bài viết Thanh tra, kiểm tra chuyên môn cuối năm học như thế nào mà giáo viên ngao ngán? của tác giả Kim Oanh cũng đã đề cập việc thanh tra, kiểm tra chuyên môn là một công việc bình thường, thường xuyên của ngành.

Điều mà tác giả Kim Oanh mong muốn và cũng có thể là nhiều giáo viên phổ thông đều nhìn thấy là thời điểm cuối năm học 2020-2021 này thì giáo viên đang có rất nhiều công việc.

Giáo viên vẫn phải lên lớp, vẫn phải hoàn thành mọi công việc được nhà trường phân công . Nhưng, bên cạnh đó là giáo viên đang phải tập huấn mô-đun 3 nên họ phải “chia lửa” ở nhiều phần công việc khác nhau.

Trong khi, kiểm tra hồ sơ chuyên môn thì kiểm tra cái gì ngoài mấy cái kế hoạch và hồ sơ sổ sách mà giáo viên đã và đang thực hiện từ đầu năm học?

Kiểm tra chuyên môn cuối năm của Phòng, Sở mà chỉ dừng lại bắt bẻ vài cái biên bản ghi như thế nào cho đúng hoặc đề cương, kế hoạch ôn tập, đề kiểm tra học kỳ còn vài hạn chế nhỏ thì kiểm tra làm gì cho mất công.

Đôi khi, cũng từ việc thanh tra, kiểm tra chuyên môn như thế này mà có “người mượn gió bẻ măng” để “đánh” vào những giáo viên không cùng chính kiến . Điều này đã được chính tác giả Lê Mai đã từng đề cập trong một bài viết của mình cách nay chưa lâu.

Đó là ngày 19/2/2021, Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã đăng tải bài viết: Hồ sơ, giáo án giấy vẫn là “cái roi” mà nhiều cán bộ quản lý không muốn bỏ, tác giả Lê Mai đã kể lại câu chuyện của mình như sau:

Người viết (tác giả Lê Mai) từng được tham gia làm công tác thanh tra trường học, từng được cán bộ quản lý nhà trường “gửi gắm”: “Chị kiểm tra hồ sơ giáo viên X. thật kỹ giúp em, có gì sai sót chị ghi cụ thể vào biên bản cá nhân, đừng ghi vào biên bản tổng hợp của đoàn. Nếu có sai sót, khi trao đổi cá nhân X. nhớ mời em cùng tham dự nhé”.

Tôi biết X. là giáo viên có năng lực, trực ngôn, không được lòng hiệu trưởng, nên hiệu trưởng muốn nhờ tôi “vạch lá tìm sâu” tìm điểm yếu để “giáo dục” X.

Không ít cán bộ khi kiểm tra giáo án của giáo viên “cá biệt” đã “chẻ tư sợi tóc”, tìm cách moi móc, bắt lỗi; chỉ cần một lỗi nhỏ cũng quy chụp, nâng quan điểm đánh giá.

Có người phải đỏ mắt tìm một lỗi nhỏ trong 800 trang giáo án vì được thông báo “giáo án có sai sót” . [3]

Vì vậy, nhận định: “chỉ có giáo viên nào lười mới ngán kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm?” liệu có phải là điều khiên cưỡng hay không?

Chúng tôi cho rằng với cách phân quyền và trao quyền tự chủ chuyên môn cho các đơn vị như hiện nay thì việc thanh tra, kiểm tra chuyên môn của cấp Phòng, cấp Sở chỉ cần dừng lại ở việc quản lý, triển khai kế hoạch của Ban giám hiệu nhà trường là đủ rồi.

Nếu cần thiết, có thể dự giờ một số tiết của giáo viên để đánh giá việc quản lý chuyên môn của nhà trường và tổ chuyên môn.

Giữa lúc dịch bệnh như thế này, các trường đang tập trung ôn tập, kiểm tra học kỳ, tập huấn trực tuyến…

Nếu cấp trên về thì chỉ cần kiểm tra hồ sơ, kế hoạch của Ban giám hiệu là sẽ nắm được tình hình chung của các đơn vị. Nơi đây, có đầy đủ hồ sơ minh chứng bởi đa phần các trường có hồ sơ lưu. Các kế hoạch ôn tập, đề cương ôn tập, đề kiểm tra học kỳ đều được Ban giám hiệu phê duyệt và lưu giữ.

Việc kiểm tra của nhà trường về hồ sơ sổ sách cũng đang thực hiện thường xuyên, liên tục nhưng chồng chéo, hình thức, năm nào cũng chỉ chừng ấy chuyên đề…

Bản thân người viết bài này cũng đang là tổ trưởng chuyên môn của một trường phổ thông hơn chục năm qua và hàng năm cũng thường phải thực hiện kiểm tra chuyên đề theo kế hoạch nhà trường nên nhìn khá rõ những bất cập.

Suy cho cùng, chất lượng giáo dục mới là quan trọng, còn hồ sơ sổ sách chỉ là thứ yếu- điều này giáo viên nào cũng có thể nhìn thấy. Bởi thực tế, muốn hồ sơ chuyên môn “đẹp” thì đơn giản lắm…!

Việc kiểm tra hồ sơ chuyên môn cuối năm học cũng chỉ là hình thức vì đầu năm thì hồ sơ, kế hoạch của giáo viên đã được phê duyệt, giáo án thì duyệt 2 lần/ tháng. Cuối năm lại yêu cầu giáo viên ôm hồ sơ, giáo án vào để kiểm tra thêm 1 lần nữa.

Thử hỏi, với cách kiểm tra như vậy thì giáo viên không ngán mới là lạ.

Tài liệu tham khảo:

[1] https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/thanh-tra-kiem-tra-chuyen-mon-cuoi-nam-hoc-nhu-the-nao-ma-giao-vien-ngao-ngan-post217172.gd

[2]https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/noi-that-chi-co-giao-vien-nao-luoi-moi-ngan-kiem-tra-ho-so-chuyen-mon-cuoi-nam-post217244.gd

[3]https://giaoduc.net.vn/giao-duc-24h/ho-so-giao-an-giay-van-la-cai-roi-ma-nhieu-can-bo-quan-ly-khong-muon-bo-post215706.gd

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Thanh tra, kiểm tra chuyên môn cuối năm học như thế nào mà giáo viên ngao ngán?

Giáo viên vừa dạy, vừa tập huấn, vừa trong tâm thế đón đoàn kiểm tra cấp trên và kiểm tra chuyên đề nội bộ của nhà trường.

Thời điểm này, đa số các trường phổ thông đã và đang bước vào giai đoạn nước rút để ôn tập và kiểm tra học kỳ II cho học sinh, cộng với việc tập huấn mô-đun 3 của Chương trình giáo dục phổ thông mới nên công việc của giáo viên rất nhiều.

Tuy nhiên, những công việc thanh tra, kiểm tra chuyên môn cuối năm của sở, phòng giáo dục và nhà trường vẫn diễn ra bình thường theo kế hoạch.

Giáo viên vừa dạy, vừa tập huấn, vừa trong tâm thế đón đoàn kiểm tra cấp trên và kiểm tra chuyên đề nội bộ của nhà trường. Dù là công việc thường xuyên của ngành, của nhà trường nhưng việc kiểm tra cuối năm như năm học này khiến giáo viên rất mệt mỏi, áp lực.

Có người lợi dụng thanh tra chuyên môn để “đánh” giáo viên không cùng chính kiến - ảnh 2

Thời điểm cuối năm học nên nhà trường và giáo viên có rất nhiều công việc - (Ảnh minh họa: Lã Tiến)

Kế hoạch thanh tra, kiểm tra chuyên môn cuối năm, trường nào cũng rục rịch chuẩn bị đón đoàn

Năm học nào cũng vậy, giáo viên các trường phổ thông luôn luôn phải nằm trong tâm thế đón đoàn kiểm tra chuyên môn của phòng (khối trường tiểu học, trung học cơ sở) của sở (khối trung học phổ thông, giáo dục thường xuyên).

Năm thì cấp trên về đầu năm học, có năm cuối học kỳ I, nhưng cũng có năm về trường vào dịp cuối năm học. Nhưng mỗi khi chuẩn bị kiểm tra là cấp trên ban hành kế hoạch về các nhà trường.

Thời điểm sẽ được cấp trên ấn định trong một khoảng thời gian nhất định và đoàn về trường nào thì không bao giờ báo nhưng luôn nhắc các trường chuẩn bị tốt các loại kế hoạch, hồ sơ chuyên môn của nhà trường, của tổ chuyên môn và các bộ phận có liên quan để làm minh chứng cho các nội dung kiểm tra.

Thành phần đoàn thanh tra, kiểm tra là lãnh đạo phòng, sở và cùng với hàng chục thành viên hội đồng bộ môn được thành lập.

Khi nhận được kế hoạch của cấp trên là nhà trường thông báo đến các tổ chuyên môn và giáo viên toàn trường chuẩn bị chu đáo hồ sơ sổ sách. Những tin nhắn nội bộ liên tục nhắc nhở giáo viên chuẩn bị đầu đủ đồ dùng dạy học, giáo án khi lên lớp.

Các loại hồ sơ sổ sách thì nhanh chóng bổ sung để hoàn thành, cập nhật để hạn chế tối đa những sai sót. Bên cạnh đó là nhà trường gửi thời khóa biểu của giáo viên lên cấp trên.

Ngày sở hoặc phòng về trường là chỉ vào phòng hội động sư phạm công bố đoàn, nội dung kiểm tra chuyên môn nhà trường một cách nhanh chóng là các thành viên hội đồng bộ môn túa lên các lớp dự giờ theo thời khóa biểu mà nhà trường đã gửi đi trước đó.

Các thành viên là chuyên viên thì ở tại phòng hội đồng nhà trường kiểm tra hồ sơ sổ sách của nhà trường, tổ chuyên môn.

Các thành viên hội đồng bộ môn dự giờ giáo viên, khảo sát chất lượng học sinh, có khi còn phỏng vấn giáo viên, học sinh về việc dạy và học của nhà trường.

Sau đó, các thành viên hội đồng bộ môn sẽ làm việc riêng với tổ trưởng chuyên môn, lãnh đạo phòng hoặc sở sẽ làm việc riêng với pan giám hiệu nhà trường để nhận xét ưu điểm, hạn chế từng mảng kiểm tra.

Cuối cùng là thông báo kết luận của đoàn kiểm tra đến hội đồng nhà trường (chủ yếu là ban giám hiệu, các tổ trưởng chuyên môn, tổ chức đoàn thể).

Bên cạnh việc thanh, kiểm tra của phòng, sở thì mỗi giáo viên còn được nhà trường kiểm tra nội bộ ít nhất 2 chuyên đề/ năm học. Ngoài ra còn vô số những chuyên đề chung như: hồ sơ sổ sách; thực hiện quy chế chuyên môn; đổi mới phương pháp dạy học; dự giờ đột xuất...

Nên hạn chế thanh tra, kiểm tra vào dịp cuối năm học

Thực ra, công việc thanh tra, kiểm tra của ngành giáo dục cũng là một công việc thường xuyên nhằm giúp cho các đơn vị, cá nhân mỗi giáo viên có thể khắc phục được những hạn chế trong quá trình quản lý, công tác.

Tuy nhiên, vào thời điểm cuối năm học, nhất là một năm học mà ngành giáo dục đang ráo riết triển khai tập huấn trực tuyến chương trình giáo dục phổ thông 2018 với rất nhiều phần công việc khác nhau.

Bên cạnh đó, giáo viên cũng liên tục phải tập huấn trực tiếp về rất nhiều mảng liên quan đến chuyên môn và công tác chủ nhiệm. Rồi họp hành để góp ý, lựa chọn sách giáo khoa cũng mất rất nhiều thời gian.

Những công việc giảng dạy trên lớp, chấm bài, vào điểm, nhận xét vào sổ theo dõi của học sinh vẫn diến ra bình thường...

Nhiều công việc cộng lại trong một thời điểm, lại thêm tâm lý đón đoàn kiểm tra của cấp trên về trường hoặc cá nhân một số thầy cô giáo nằm trong kế hoạch kiểm tra nội bộ của nhà trường cũng mất thêm rất nhiều thời gian...

Nhưng, thực tế thì việc kiểm tra chủ yếu cũng chỉ dừng lại ở phần hồ sơ sổ sách là nhiều. Cấp trên về kiểm tra nhà trường vẫn tìm xem nhà trường thiếu kế hoạch nào, công tác quản lý tổ chuyên môn, giáo viên ra sao.

Hội đồng bộ môn thì lật kế hoạch của tổ chuyên môn xem thực hiện trong năm được bao nhiêu chuyên đề, mỗi tháng có họp chuyên môn 2 lần theo quy định không. Trong các buổi họp chuyên môn có triển khai các văn bản mới, có thảo luận chuyên môn hay chỉ triển khai công tác hành chính.

Việc dự giờ giáo viên cũng chỉ dừng lại xem giáo viên có đảm bảo 5 hoạt động lên lớp (theo VNEN) hay không. Nếu thiếu thì góp ý, ghi biên bản...

Việc kiểm tra nội bộ của nhà trường cũng quanh đi, quẩn lại có một số hồ sơ sổ sách. Giáo án soạn có đủ số tiết, các hoạt động có thể hiện rõ hay không. Bài kiểm tra của học trò có được giáo viên nhận xét vào hay không....

Thực ra nó chỉ mang tính hình thức, chẳng có thể thúc đẩy chất lượng chuyên môn được bao nhiêu nhưng nó lại tạo ra những áp lực không cần thiết cho các nhà trường và giáo viên đứng lớp vào thời điểm cuối năm học.

Thiết nghĩ, nếu cấp trên, nếu nhà trường muốn kiểm tra thì hãy nên thực hiện vào những thời điểm thích hợp, lúc mà giáo viên không nhiều công việc như thời điểm cuối năm như năm học này.

Việc thanh tra, kiểm tra cũng cần hướng tới chất lượng, không quá nặng nề về hồ sơ sổ sách vô bổ và cũng chẳng cần báo trước làm gì bởi nó tạo áp lực cho giáo viên mà thực tế không hiệu quả.

(*) Văn phong, nội dung bài viết thể hiện góc nhìn, quan điểm của tác giả.

Giáo viên vất vả với yêu cầu minh chứng của Bộ GD-ĐT: 'Không rõ để làm gì' Thời gian vừa qua, không ít giáo viên vừa lo dạy học vừa nhao nhác tìm minh chứng để được truy cập vào hệ thống tập huấn giáo viên cho chương trình giáo dục phổ thông mới của Bộ GD-ĐT. Bộ GD-ĐT đang triển khai việc tập huấn...

Chia sẻ