Cuộc sống nơi vùng sâu

Đời sống 05/07/2020 - 17:03

Để có nước sinh hoạt, Thành, người dân tộc Chứt, phải lấy can nhựa 20 lít, ra khe suối xách về nhà, đây cũng là nơi người trong bản tắm rửa, giặt giũ.

Thành là một cư dân trong cộng đồng người Chứt đang sinh sống tại K Ai, một bản nhỏ miền núi thuộc xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình, nằm sát biên giới Việt Lào.

Thành cưới vợ đã ba năm nhưng chưa từng biết chụp ảnh cưới là như thế nào. Giống đa số người Chứt trong bản, vợ chồng Thành sống trong một ngôi nhà sàn nhỏ bằng gỗ. Vật liệu xây dựng nhà một phần do Thành tự mua, còn phần nhiều nhờ sự hỗ trợ của bộ đội biên phòng.

Đồ đạc trong nhà chẳng có gì đáng giá và hoàn toàn không có dấu hiệu của thời đại công nghệ, không ti vi hay tủ lạnh. Đường điện, đường nước trong nhà không có. Hàng ngày, Thành đi bộ lấy nước từ khe trên núi về sinh hoạt, nấu ăn. Để đỡ phải xách nước, Thành cũng như nhiều người dân bản thường tắm rửa, giặt giũ ngay tại khe. Mùa mưa, khó đi lấy nước ở khe, các gia đình sử dụng nước mưa.

Cuộc sống nơi vùng sâu - ảnh 1

Thành đi lấy nước từ khe mang về nhà dùng. Ảnh: Chan La cà

Ông Huân, một người cùng bản với Thành cũng dùng nước từ khe suối để sinh hoạt hàng ngày và nấu chè xanh - những lá chè ông hái từ rẫy mình trồng mà muốn đi đến đó phải mất một ngày cuốc bộ.

Nước chè được đun trong một chiếc nồi bé xíu, đặt trên bếp củi giữa ngôi nhà vách gỗ, nền đất. Chiếc quạt là món đồ phức tạp nhất trong nhà. Ở tuổi 60, ông gần như chưa ra khỏi bản, chưa từng đến Đồng Hới, thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Bình, chứ đừng nói đến TP HCM hay Hà Nội. Ông chỉ biết đây là những nơi rất xa và không có tiền để đi.

Cách Thành và ông Huân gần 800 km, ở Tây Côn Lĩnh, Vị Xuyên, Hà Giang, khoảng 200 gia đình đồng bào dân tộc thiểu số Cờ Lao cũng đang ngày ngày sinh hoạt với điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, chất lượng cuộc sống duy trì ở mức thấp cùng những hạn chế về các dịch vụ công hay phương tiện xã hội khác.

Ở Tây Côn Lĩnh không có nhà trẻ, chỉ có từ lớp mẫu giáo trở lên nên trẻ con nhỏ xíu đã theo mẹ lên nương. Trẻ em ở độ tuổi tiểu học đã biết phụ bố mẹ việc đồng áng, từ trồng lúa đến thu hoạch hoa màu.

Dù Nhà nước có những chính sách ưu đãi cho việc phổ cập văn hoá đối với người dân tộc thiểu số rất ít người nhưng vì nhiều lý do mà phần lớn trẻ em ở đây không học hết lớp 12. Hai cậu bé Quang và Tuần cho biết, sau khi học xong lớp 9, dựa và tình hình của gia đình mới có thể quyết định học tiếp hay không, vì cả hai còn phải phụ giúp ba mẹ.

Cô bé Nguyệt, hàng xóm của Quang và Tuấn mong muốn được học hết lớp 12, sau đó có thể học cao hơn để trở thành một cô giáo. Còn bố Nguyệt chỉ muốn con học hết lớp 9, vì lên cấp 3 phải về trường huyện học, dù được nhà nước nuôi nhưng đường xá xa xôi, Nguyệt sẽ không có tiền để về thăm nhà.

Cuộc sống nơi vùng sâu - ảnh 2

Nguyệt (phải) cũng như những đứa trẻ Cờ Lao khác đã biết làm việc đồng áng từ bé. Ảnh: Đinh Chí Trung.

Người Chứt và người Cờ Lao chỉ là hai trong 16 dân tộc thiểu số rất ít người (số dân dưới 10.000 người) ở nước ta, bên cạnh dân tộc Brâu, Ơ Đu, Rơ Măm, Lự, La Hủ, Mảng, Sila, Lô Lô, Ngái, Pu Péo, Bố Y, Pà Thẻn, Cống, La Ha. Đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người chủ yếu sống ở các vùng núi cao, vùng sâu vùng xa, với điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn.

Trong lần đến thăm những người Chứt ở K Ai mới đây, travel vlogger Chan La cà nhận thấy do không có nước giếng, không có các công trình vệ sinh công cộng, không biết rửa tay đúng cách với xà phòng, người dân bản K Ai, đặc biệt là trẻ thường xuyên bị đau bụng vì tiêu chảy.

Dùng nước mương rửa mặt, để bàn tay lấm lem bùn đất với cái móng tay cáu đen là hình ảnh quen thuộc của người Chứt ở K Ai. "Có những thứ rất bình thường với người khác nhưng lại trở nên thật xa xỉ với cộng đồng người Chứt ở trên bản xa K Ai này", Chan la cà chia sẻ.

Còn nhiếp ảnh gia Đinh Chí Trung khi ghi lại hình ảnh của Quang, Tuần, Nguyệt trong hành trình 100 câu chuyện trẻ em Việt Nam hồi tháng 6 nhận thấy nhận thức về vấn đề vệ sinh tại khu vực sinh sống của các dân tộc thiểu số rất ít người, đặc biệt là người dân tộc Cờ Lao, chưa thật sự được chú trọng. Điều này diễn ra kể cả khi vẫn có những nỗ lực của người dân trong hoạt động giữ gìn vệ sinh, chăm sóc trẻ nhỏ với vật dụng thiết yếu như xà phòng.

Ngày trở về TP HCM, lòng Trung nặng trĩu với nhiều mong muốn được chung tay phần nào giúp nâng cao ý thức và đời sống của người dân tại đây.

Xác định việc nâng cao ý thức vệ sinh cho người dân tộc thiểu số cần được quan tâm và thực hiện, chiến dịch Mùa hè xanh năm nay coi tuyên truyền giáo dục và cải thiện ý thức vệ sinh là một trong những trọng điểm.

Ngày 28/6, tại tỉnh Quảng Bình, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức ra quân chiến dịch với chủ đề Thanh niên Việt Nam sáng tạo, tình nguyện vì cộng đồng. Năm nay Trung ương Đoàn sẽ thành lập các đội hình thanh niên tình nguyện và tập trung hỗ trợ tại 16 địa bàn dân tộc thiểu số ít người.

Cuộc sống nơi vùng sâu - ảnh 3

Hoạt động trao quà cho bà con dân tộc Chứt tại xã Dân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình.

Cả travel vlogger Chan La cà và nhiếp ảnh gia Đinh Chí Trung đều cảm thấy rất vui khi nhãn hàng Lifebuoy đồng hành cùng Trung tâm Tình nguyện Quốc gia (trực thuộc Trung ương Đoàn) và nền tảng thương mại điện tử Lazada triển khai chương trình "Shop2Give - Mua là Chia sẻ". Hoạt động nhằm góp phần nâng cao điều kiện vệ sinh cá nhân, bảo vệ sức khoẻ cho người dân khắp mọi miền đất nước, đặc biệt là ở vùng cao - nơi còn nhiều thiếu thốn về cơ sở vật chất và sản phẩm cung ứng.

Cuộc sống nơi vùng sâu - ảnh 4

Trong ngày 10/7, khi mua sắm các sản phẩm thuộc Unilever trên Lazada, với mỗi hóa đơn từ 99.000 đồng trở lên, người mua sẽ đóng góp ngay một sản phẩm Lifebuoy gửi đến cộng đồng 16 dân tộc thiểu số rất ít người tại Việt Nam. Truy cập website Lazada để tìm hiểu thêm thông tin và cùng chung tay đóng góp cùng chương trình.

Đồng thời Unilever và Lazada còn triển khai sự kiện Unilever Super Brand Day từ ngày 1/7 đến 10/7, mang đến cho người dùng hàng loạt ưu đãi, lên đến 50% giá trị sản phẩm cùng nhiều phần quà từ nhãn hàng khi tham gia gây quỹ.

Shop2Give là hoạt động của Lazada tiếp nối sáng kiến LazadaForGood - Lazada vì Cộng đồng nhằm chung tay nâng cao ý thức giữ giữ gìn vệ sinh cá nhân và sức khỏe cộng đồng.

Cuộc sống nơi vùng sâu - ảnh 5
 
 
Cuộc sống của người dân tộc thiểu số rất ít người

Trích đoạn video ghé thăm bản K Ai của Chan La cà.

Hoàng Anh