Dân số Việt Nam 'già' vào năm 2035

Đời sống 27/12/2018 - 16:24

Theo Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, Bộ Y tế, từ năm 2011, khoảng 10% dân số Việt từ 60 tuổi trở lên. Với tỷ lệ này, Việt Nam đã chính thức bước vào quá trình già hóa trong khi đang cơ cấu dân số vàng. Dự báo Việt Nam đạt "dân số già" vào năm 2035, với 20% dân số tức khoảng 21 triệu người cao tuổi. Nhân ngày dân số Việt Nam 26/12, Tổng Cục trưởng Dân số - Kế hoạch hóa gia đình Nguyễn Doãn Tú cho rằng Việt Nam đang "tìm cách thích ứng với già hóa dân số và tận dụng dân số vàng".  ...

Theo Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, Bộ Y tế, từ năm 2011, khoảng 10% dân số Việt từ 60 tuổi trở lên. Với tỷ lệ này, Việt Nam đã chính thức bước vào quá trình già hóa trong khi đang cơ cấu dân số vàng. Dự báo Việt Nam đạt "dân số già" vào năm 2035, với 20% dân số tức khoảng 21 triệu người cao tuổi.

Nhân ngày dân số Việt Nam 26/12, Tổng Cục trưởng Dân số - Kế hoạch hóa gia đình Nguyễn Doãn Tú cho rằng Việt Nam đang "tìm cách thích ứng với già hóa dân số và tận dụng dân số vàng". 

Cơ cấu dân số vàng là tình trạng số dân trong độ tuổi 15-64 (độ tuổi có khả năng lao động) nhiều gấp 2 lần số người dưới 15 tuổi (phụ thuộc trẻ) và số người 65 tuổi trở lên (phụ thuộc già).

Các cụ già đang được điều trị tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương. Ảnh: Lê Nga.

Các cụ già đang được điều trị tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương. Ảnh: Lê Nga.

Hiện xấp xỉ 70% dân số Việt trong độ tuổi 15-64. Năm 2007, tỷ lệ này là 66%. Năm 1797, chỉ mới 53% dân số tuổi 15-64. Điều này có nghĩa lực lượng lao động đang khá dồi dào.

Tuy nhiên tỷ lệ sinh thay thế thấp, dưới 2 con cho một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ; lại mất cân bằng giới tính bởi bé trai nhiều hơn gái, khiến dân số đang già nhanh.  

Già hóa dân số là tăng nhanh tuổi thọ bình quân và giảm sinh. Già hóa dân số đặt ra nhiều vấn đề như an sinh xã hội, thu nhập, chăm sóc sức khỏe, việc làm cho người cao tuổi. 

"Nếu Việt Nam không khai thác cơ hội từ cơ cấu dân số vàng thì sẽ mất vào khoảng năm 2040", ông Tú nói. 

Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội cơ cấu dân số vàng phải đảm bảo những người trong độ tuổi lao động có khả năng làm việc, có việc làm, khỏe mạnh.

"Người tuổi trẻ nhưng ốm đau, bệnh tật, không có khả năng lao động thì không tác động tích cực cho phát triển xã hội. Những người có khả năng làm việc phải có việc làm, nếu thất nghiệp hoặc có việc làm không ổn định sẽ tác động tiêu cực đến phát triển", ông Tú nhấn mạnh.

Cùng với đó, người có việc làm phải làm việc với năng suất cao, thu nhập tốt. Nếu có việc làm nhưng năng suất, thu nhập thấp, đất nước không tránh được "bẫy thu nhập trung bình", mức sống người dân khó cải thiện.

Hiện nay chỉ số phát triển con người (Human Development Index - HDI) - một trong những chỉ báo về chất lượng dân số - Việt Nam đã tăng từ 0,486 điểm (năm 1992) lên 0,683 năm 2016. So với thế giới, thứ hạng dân số Việt vẫn còn thấp. Năm 1992, HDI của Việt Nam xếp thứ 120 trong 174 nước so sánh thì năm 2015 ở vị trí thứ 115 trong số 188 nước.

Chưa bao giờ Việt Nam vào top 100 nước phát triển nhất, chưa rút ngắn được khoảng cách so với các nước trên thế giới. "Năng suất lao động vẫn là thành tố yếu nhất khi nói đến chất lượng dân số. Điều này cho thấy những thách thức lớn trong việc đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng dân số", ông Tú nhìn nhận.

Vì vậy, cùng với thực hiện các giải pháp nâng cao chất lượng dân số, thích ứng dân số già, duy trì mức thay thế... Việt Nam muốn tận dụng cơ hội dân số vàng để phát triển đất nước trước khi già hóa.

Lê Nga