Đặt 1 – 2 hay 3 lọ hoa trên ban thờ để con cháu được sai tài, đắc lộc

Nhà đất 22/05/2020 - 22:07

Việc thờ cúng trong gia đình là nét văn hóa tốt đẹp của người Việt, nhưng đặt mấy lọ hoa trên ban thờ cho đúng để con cháu sai tài, đắc lộc - Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Cường sẽ chia sẻ vấn đề này.

Lọ hoa không thể thiếu trên ban thờ

Trên bàn thờ gia đình các cụ hay đặt bộ tam sự và ngũ sự với lọ hoa – là vật dụng không thể thiếu trong không gian thờ cúng mỗi nhà. 

Tam sự gồm đỉnh thờ và đôi hạc. Ngũ sự là đỉnh thờ, đôi hạc và đôi chân nến. Bên cạnh đó là đèn thờ, bát hương… và không thể thiếu lọ hoa. 

Về lọ hoa thì có nhà dùng 1 lọ hoa, nhưng có nhà dùng 2 lọ hoa, có 1 đôi, và có nhà dùng tới 3 lọ hoa hoặc nhiều hơn trong không gian thờ cúng. Vậy dùng cách nào thì đúng?

Lọ hoa trên ban thờ có hai loại gồm loại để bày hoa trang trí và loại cắm hoa tươi - đều được bày cân xứng, đẹp mắt. Lọ hoa, bình hoa thờ cúng ở gia đình chủ yếu bằng chất liệu đồng, gỗ, sứ. Lọ hoa thờ bằng gỗ được chạm trổ tinh vi, hay dùng để cắm hoa khô trang trí. Lọ hoa bằng đồng đặc/rỗng chủ yếu để trưng bày, hoặc cắm các cành hoa lớn mang ý nghĩa riêng. Lọ hoa sứ hay dùng để cắm hoa tươi nhất.

Tùy kích cỡ ban thờ và tùy nhà, tùy vùng, tùy công việc tâm linh mà gia chủ bày lọ hoa to nhỏ, nhiều ít chứ không có quy tắc nào đòi hỏi bày 1 hay nhiều lọ hoa, miễn sao nhìn thuận mắt, vừa ý là được. 

Các nhà tâm linh đều khuyên nên dùng hoa tươi cắm lọ dâng lên ban thờ. Theo đó lọ đặt ở bên trái dùng để cắm hoa tươi, hoa giả, hay hoa sen đúc bằng đồng, cành lộc. Còn bên phải thì đặt ống hương… cho cân đối. 

Cũng có nhà đặt lọ lộc bình cả hai bên bàn thờ để cắm hoa. Nhưng các cụ xưa nếu cắm hoa vào lộc bình thường đặt ở tủ thờ lớn và đặt lùi phía sau để trang trí, hoặc cắm hoa sen đồng. Có những nhà dùng cặp lộc bình cỡ khủng thì đặt ở hai bên ban thờ, nhưng đặt dưới đất để trang trí. 

Lọ lộc bình trưng thường rất to, khác với cặp lộc bình đặt trên ban thờ là loại nhỏ phù hợp với ban thờ, kích thước bàn thờ lớn hay nhỏ, kích thước bộ đồ thờ và đôi lọ theo đó mà chọn cho phù hợp.

Về lọ lộc bình trên bàn thờ hoặc lọ lộc bình bày trang trí trong nhà, nếu muốn gặp nhiều may mắn về tiền tài, sự nghiệp thì bạn nên cắm cành trúc vào lọ lộc bình.

Muốn gặp nhiều may mắn về tình duyên thì nên cắm cành đào.

Muốn gặp may mắn, thăng quan, tiến chức thì có thể cắm đao kiếm vào lọ lộc bình.

Nếu để nguyên lọ lộc bình mà không cắm bất cứ thứ gì, lọ lộc bình vẫn mang ý nghĩa tích lộc và tán lộc cho gia đình, dòng họ.

Chọn lọ hoa bằng chất liệu gì?

Lọ hoa đồng hay gỗ, hay sứ dùng bày trang trí còn được gọi là lọ lộc bình, hay lục bình/ độc bình (dùng 1 bình gọi là độc bình, 2 bình thì gọi là song bình, một cặp, một đôi bình). Theo quan niệm phong thủy, lộc bình là nơi lưu giữ linh khí của đất trời, tượng trưng cho sự mới mẻ và bảo quản tài sản. Những hoa văn, họa tiết trang trí bên ngoài được chạm trạm trổ, điêu khắc tỉ mỉ làm đẹp và tăng thêm năng lượng, sự huyền ảo và phát lộc, phát tài cho gia chủ.

Loại lọ hoa chất liệu đồng bóng sáng, đẹp mắt dùng trên ban thờ cần lưu ý là phải tẩy uế rất kỹ trước khi đưa lên. Nhiều nhà tâm linh khuyên người dân hạn chế dùng đồ đồng trong thờ cúng vì quá trình thắp hương nhiệt độ tăng hơn bình thường, hoặc khi bát hương hóa nhiệt độ tăng cao khiến các phụ liệu cho vào đồ đồng sẽ phát tác và có thể gây bệnh (quá trình nghiên cứu cho rằng các nhà dùng đồ đồng thờ cúng hay bị mắc bệnh nặng, gặp chuyện không may về sức khỏe).

Nếu ban thờ từ xưa đã đặt lọ hoa đồng và các đồ thờ cúng khác bằng đồng thì gia chủ cần hạn chế đốt trầm hương để các phụ liệu cho vào chất liệu đồng không phát tán, ảnh hưởng tới sức khỏe người trong nhà.

Lọ hoa sứ và các đồ thờ bằng sứ được coi là an toàn nhất từ xưa tới nay, nhất là đồ sứ Bát Tràng nổi tiếng. Lý do là đồ sứ được nung ở nhiệt độ cao 1.300 độ C men mới chảy, nên khi thắp hương, đốt trầm, hay bát hương hóa dưới 1000 độ C thì vẫn an toàn, nhiệt không phát tác phụ liệu trong đồ sứ nên không ảnh hưởng tới sức khỏe, và gia đình cũng ít xảy ra chuyện.

Lọ hoa đá cục mịch và nặng các gia đình không nên dùng, nếu có dùng thì chỉ đặt ở ngoài trời nhằm chịu mưa nắng.

Ở Việt Nam có hai loại ban thờ là tủ thờ và ban thờ treo, tùy loại hình và kích cỡ ban thờ mà mua lọ hoa kích thước to nhỏ khác nhau cho phù hợp. Lọ hoa đặt ban thờ không thể thiếu cùng với các phụ kiện: bát hương, đỉnh đồng sẽ tăng sự linh thiêng, trang trọng cho không gian thờ cúng. Việc thờ cúng quan trọng nên các gia đình cần lưu ý ngay từ việc chọn lựa đồ thờ cúng.

- Nếu ban thờ treo nhỏ chỉ nên dùng 1 lọ hoa và để ống hương bên đối diện.

- Nếu nhà có tủ thờ rộng thì có thể dùng lọ lớn hơn, trang trí nhiều hơn với nguyên tắc đối xứng, cân bằng (ví dụ bày cả bộ định tam sự, ngũ sự đối xứng).

Bày biện lọ hoa trên ban thờ cũng cần đúng vị trí, cân xứng mới tạo cho không gian thờ cúng có ý nghĩa hơn. Ngoài chọn lọ hoa đẹp mắt cần an toàn, chất lượng, bày biện cân xứng thì ban thờ mới không bị lệch, đảm bảo giá trị tâm linh.

Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Cường

Viện Nghiên cứu Tôn giáo

(thuộc Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam)