Địa bàn đặc thù: Cơ chế cũng cần… đặc thù

Xã hội 17/04/2013 - 06:28

Địa bàn có đông dân tạm cư, nhiều trường học, bệnh viện, địa bàn giáp ranh thành thị, nông thôn… thường tồn tại nhiều phức tạp và tiềm ẩn nhiều mâu thuẫn, được coi là những khu vực đặc thù. Hiện nay, Hà Nội có không ít nơi như thế và đây luôn là những ''điểm nóng'' về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, kéo theo nhiều phong trào bị tụt hậu.

Đặc thù về… phức tạp

Theo ông Phạm Ngọc Thạch, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Bạch Đằng (quận Hai Bà Trưng), phường này làmột trong 5 phường trọng điểm, hay còn gọi là địa bàn đặc thù của thành phố, với hơn 1.000 ngườitạm cư đến thuê trọ, tập trung ở khu vực giáp đê sông Hồng. Cuộc sống của họ chủ yếu dựa vào buônbán nhỏ hoặc đi làm thuê nên trình độ dân trí, nhận thức kém, ý thức chấp hành chủ trương, đườnglối chính sách, pháp luật hạn chế. Ngoài ra, phường còn có 2 bệnh viện lớn (Bệnh viện TƯ quân đội108 và Bệnh viện Hữu nghị), bến xe khách Lương Yên, 2 trung tâm cai nghiện ma túy thường xuyên cóhàng trăm bệnh nhân nghiện ma túy lui tới khám và lưu trú để cai nghiện. Do đó, lượng người vãnglai hằng ngày buôn bán hàng rong, làm ô sin, cửu vạn... cũng lên tới con số hàng nghìn. Những đặctrưng này khiến dân số phường tăng, giảm đột biến, kéo theo những phức tạp về an ninh chính trị,trật tự an toàn xã hội.
 
no image
Một buổi làm việcgiữa công an phường Phúc Xá và tổ hòa giải. Ảnh: Minh Quân

Phường Phúc Xá, Chương Dương của các quận Ba Đình, Hoàn Kiếm cũng có những nét tương đồng với BạchĐằng, là khu vực đông dân tạm cư, nhiều khách vãng lai vì có nhiều nhà trọ, bến tàu, bến xe, chợđầu mối... Và tình hình an ninh trật tự cũng như công tác xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cưtại những địa bàn này luôn là thách thức đối với cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể địa phương. Mộtloại hình địa bàn cũng không kém phần phức tạp khi tập trung các trường đại học, cao đẳng, thu hútmột lượng lớn học sinh, sinh viên học tập và sinh hoạt, kéo theo hàng loạt dịch vụ, dẫn đến lưulượng người luôn biến động.

Thực tế cho thấy, địa bàn đặc thù như một số khu vực nêu trên có tính chất lịch sử. Ngoài ra, vớiđiều kiện phát triển của cơ chế thị trường cũng như quá trình đô thị hóa, tình hình tại một số địaphương tiếp giáp giữa thành thị và nông thôn (địa bàn giáp ranh) cũng hết sức phức tạp.

Những cách làm… đặc thù

Ông Phạm Ngọc Thạch khẳng định, đặc điểm địa bàn đã chi phối quan trọng đời sống người dân, khiếncho việc xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư gặp nhiều khó khăn. Lấy ví dụ, riêng năm 2012, lựclượng công an bắt giữ 28 đối tượng nghiện ma túy là người ngoại tỉnh và hàng trăm đối tượng trộmcắp, mại dâm. Thực trạng "sống chung với lũ" còn gây nhiều tác động, hệ lụy khiến những cán bộ cơsở đau đầu.

Thực tế cho thấy, ở những địa bàn đặc thù rất cần các cấp ủy đảng, chính quyền, các ngành, đoàn thểphát huy vai trò, tạo nên sự vào cuộc đồng bộ với các hoạt động đều tay, có phân công nhiệm vụ cụthể, rõ ràng. Bà Nguyễn Thị Minh, Trưởng ban Công tác mặt trận cho biết: "Khu dân cư số 6, phườngBạch Đằng, nằm sát Bệnh viện TƯ quân đội 108 và bến xe Lương Yên nên tình hình rất phức tạp. Tuynhiên, khu dân cư này lại xây dựng thành công mô hình Khu dân cư văn hóa sớm nhất phường. Bí quyếtlà lựa chọn những cách thức đặc thù để xây dựng phong trào. Ví dụ, với phong trào bảo vệ an ninh Tổquốc, các đoàn thể khu dân cư đã phối hợp chặt cùng lực lượng công an trong mọi hoạt động, qua đónắm bắt thông tin về số đối tượng trên địa bàn hoặc những hiện tượng bất thường liên quan đến anninh, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh để nhân dân đề cao cảnh giác, tham gia đấu tranhphòng chống tội phạm bằng cách phát hiện, cung cấp những sự việc khả nghi cho công an.

Tương tự, khu dân cư số 2, phường Bạch Đằng (tập thể Điện lực), có gần 1.400 nhân khẩu với 4 trườnghọc, 1 chợ cóc, 2 trung tâm cai nghiện. Bí quyết để nhiều năm qua khu dân cư này giữ vững danh hiệuKhu dân cư văn hóa là cán bộ phải làm nghiêm và chặt. "Nghiêm" là tại các cuộc họp tổ dân phố đềumời bí thư chi bộ, CSKV tham dự, hằng tháng tổ chức giao ban định kỳ giữa Ban công tác mặt trận vớicấp ủy. Các cuộc họp dân phố, hội nghị nhân dân đều có giấy mời, tuyên truyền trước nội dung và thuhút 70% hộ dân tham gia bằng cách nêu cao vai trò của người cao tuổi, cựu chiến binh… "Chặt" đượcthực hiện trong khâu đánh giá, bình xét, khen thưởng trên cơ sở rà soát, nắm chắc việc thực hiệncác nghị quyết tổ dân phố đưa ra của từng hộ dân; chỉ cần vi phạm như không treo cờ các ngày lễ,tết, hộ dân sẽ bị gạt khỏi danh sách bình xét gia đình văn hóa.

Đối với địa bàn nằm ở khu vực giáp ranh giữa thành thị và nông thôn như xã Tả Thanh Oai (ThanhTrì), sau khi bị thu hồi diện tích đất lúa, các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể đã tập trung vận độngnhân dân chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển chăn nuôi, do đó đời sống nhân dân dần được cảithiện, góp phần đẩy lùi các tệ nạn, phức tạp nảy sinh khi mới đô thị hóa. Cũng với sự vào cuộc đồngbộ của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, người dân xã Ngũ Hiệp (Thanh Trì) đã ra sức góp của, gópcông, sẵn sàng hiến đất xây dựng nông thôn mới. Đến nay xã đã hoàn thành 15/19 tiêu chí, phấn đấuhết năm 2013 đạt cả 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới.

(Còn nữa)