Động lực tăng trưởng từ đất…

01/11/2018 - 11:33 - Nguồn: enternews.vn Yêu cầu xóa tin

Tại buổi thảo luận tổ về kết quả thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2018 và ba năm thực hiện kế hoạch năm năm 2016 -2020; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2019 về việc Đà Nẵng có nguồn thu ngân sách không đạt mục tiêu đề ra, Phó Chủ nhiệm UB Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Đức Kiên khẳng định, đến bây giờ Đà Nẵng đã mất động lực tăng trưởng từ đất.

 Khu đất tại phường Thuận Phước, quận Hải Châu, Đà Nãng sẽ được đấu giá để thực hiện dự án Khu công viên phần mềm số 2

Khu đất tại phường Thuận Phước, quận Hải Châu, Đà Nãng sẽ được đấu giá để thực hiện dự án Khu công viên phần mềm số 2

Nguyên thứ trưởng Bộ TN&MT Đặng Hùng Võ thời còn đương chức từng được cử vào Đà Nẵng để nghiên cứu thực tế việc Đà Nẵng sử dụng pháp luật, áp dụng cơ chế về đất đai. Theo lời GS Đặng Hùng Võ, thì khi kết thúc thời gian nghiên cứu, xem xét, ông đã về viết một bản báo cáo.

“Bóc ngắn cắn dài”

Có lẽ, có một nhận định riêng của GS Đặng Hùng Võ khiến chúng ta phải suy nghĩ: “Đà Nẵng có những sai phạm… đáng yêu!”. Ý GS Đặng Hùng Võ nói về những áp dụng pháp luật đất đai thời đó tại Đà Nẵng. Xét một cách toàn cục, việc áp dụng pháp luật về đất đai có vẻ có độ chênh. Nhưng nó giúp Đà Nẵng khi đó có một nguồn lực khá lớn để phát triển kinh tế - xã hội. Thường Đà Nẵng sẽ giao đất và thu “một cục” có thời hạn xác định.

Cũng chính vì vậy, công cuộc chỉnh trang đô thị, phát triển hạ tầng của Đà Nẵng có những khởi sắc vượt bậc như ta đã thấy cho tới nay. Tuy vậy, những chính sách đó không phải là không có những hệ lụy.

Mới đây, khi thảo luận tại Quốc hội, ông Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm UB Kinh tế của Quốc hội nhắc tới Đà Nẵng về việc TP này có nguồn thu ngân sách không đạt mục tiêu đề ra.

Theo ông Kiên khẳng định đến bây giờ Đà Nẵng đã mất động lực tăng trưởng từ đất, trong khi công nghiệp chưa phát triển, dịch vụ phát triển chưa đồng bộ. Ông Kiên dự báo trong hai năm tới Đà Nẵng sẽ bị âm nguồn thu.

Thực ra, cảnh báo của ông Kiên không mới vì trước đây GS Đặng Hùng Võ đã cảnh báo điều này. Nguồn thu từ đất đai dù sao vẫn là bền vững và cố định đối với ngân sách quốc gia. Đất đai không chỉ là tư liệu sản xuất như các văn bản, nghị quyết đã xác định, mà lẽ ra nó còn phải là “gà đẻ trứng vàng” cho ngân sách địa phương cũng như Trung ương.

Hẳn nhiên vẫn còn những vướng mắc trong quá trình thực thi pháp luật về đất đai, về đầu tư gắn với sử dụng đất đai. Nhưng ai cũng phải thừa nhận rằng: nếu có một thị trường đất đai, hay nói theo quy định của pháp luật, là thị trường “quyền sử dụng đất” đúng nghĩa chắc chắn nguồn thu từ đất đai sẽ không lâm vào tình trạng “bóc ngắn cắn dài”.

Lời cảnh báo cho các địa phương

Khi một địa phương, vì muốn phát triển bằng mọi giá, kêu gọi đầu tư bằng mọi giá thì dĩ nhiên đất đai sẽ là một động lực thu hút các nhà đầu tư. Những ưu đãi về đất đai từ trước tới nay, không phủ nhận đã trở thành một “công cụ” thu hút đầu tư tốt. Nhưng với cách làm “mua đứt bán đoạn” với giá quá rẻ đã khiến đất đai khi vào tay ai cũng sẽ chỉ mang lại cho ngân sách địa phương một nguồn thu không lớn.

Chúng ta đã có nhiều “gương tày liếp” về việc ưu đãi, cho thuê đất mà hiệu quả cho đến nay vẫn còn là một dấu hỏi. Cũng không thể không kể đến những dự án dù được ưu đãi về đất đai nhưng lại chẳng những không mang lại hiệu quả như đánh giá tiền khả thi, mà còn gây ra những ô nhiễm môi trường khiến dân sinh bị đảo lộn và nguồn lực quốc gia bị tổn hại.

Vào lúc này, khi lời cảnh báo về động lực tăng trưởng từ đất đối với Đà Nẵng được cất lên ở Quốc hội, thì cũng chính là lúc các địa phương cần phải soi rọi lại việc áp dụng chính sách pháp luật về đất đai. Dù rằng việc cải thiện thể chế để doanh nghiệp phát triển, người dân tự do kinh doanh sẽ khiến nguồn thu có thể được mở rộng, nhưng động lực tăng trưởng từ đất đai sẽ phải được duy trì.

Chỉ có như vậy thì ngân sách quốc gia mới trở nên bền vững, các kế hoạch phát triển mới tăng được tính khả thi và các đại biểu Quốc hội sẽ không còn phải than vãn về đầu tư như những ngày qua.

Ông Đào Trung Chính - Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai, Bộ TNMT: Đảm bảo tính minh bạch trong tiếp cận đất đai

Hiện thuế đất còn thấp, giá trị đất công bị thất thoát dưới nhiều hình thức khác nhau mà chủ yếu gắn với rủi ro tham nhũng. Đồng thời, việc giao đất công có thu tiền hoặc cho thuê đất công trả tiền một lần ở Việt Nam đang chiếm tới 85% nguồn thu từ đất. Trong đó, tiền sử dụng đất và tiền thuê đất được xác định chỉ bằng khoảng 30% giá trị thị trường, điều này có ý nghĩa rất quan trọng đối với ngân sách địa phương.

Hệ thống pháp luật về đất đai đang làm giảm hiệu quả "kinh tế đất - tài chính đất đai". Chính quy định ban hành “Khung giá đất định kỳ 5 năm một lần" và "Bảng giá đất" do cấp tỉnh ban hành cùng việc xác định "Giá đất cụ thể" đang mâu thuẫn với nguyên tắc "Giá đất phù hợp với giá đất phổ biến trên thị trường" và không phù hợp với giá đất thực tế của các địa phương.

ĐBQH Trần Văn Lâm (Bắc Giang): Không kiểm soát chặt sẽ bị thất thoát, lãng phí

Thực tế, đi kèm với sự sinh lợi từ đất mà không có chính sách để quản lý chặt chẽ và có một bộ máy, con người quản lý làm hết tâm sức và trách nhiệm của mình thì sẽ nảy sinh ra tiêu cực, thất thoát, lãng phí… Từ đây sẽ đưa đến việc khiếu kiện, bức xúc trong nhân dân như đền bù, giải phóng mặt bằng, lách chính sách để trục lợi và lợi ích nhóm. Đây chính là hệ lụy khi lấy đất làm động lực tăng trưởng.

L.Vân, N.Việt ghi

Đại Dương