Gấp rút dọn đất đón nhà đầu tư

Kinh tế 04/07/2020 - 08:41

TTO - Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6-2020 vào chiều 2-7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã đồng ý điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để thêm đất làm khu công nghiệp nhằm đón dòng đầu tư.

Trước đó, có thông tin giá thuê đất khu công nghiệp (KCN) tại một số địa phương nhúc nhích tăng. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng việc bổ sung quỹ đất KCN cần đặt trong chiến lược phát triển vùng, để các địa phương trong vùng hỗ trợ nhau phát triển. 

Cần hạn chế tình trạng "nhộn nhạo" giá thuê đất KCN hiện nay, dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh giữa các địa phương trong chính sách thu hút đầu tư vào KCN. Đặc biệt là làm khó các doanh nghiệp trong nước, nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ vốn không chịu được áp lực giá thuê nhà xưởng tăng cao.

Giá tăng 20 - 30% (!?)

Giá thuê đất KCN tại các địa phương trong cả nước dao động từ 60 - 120 USD/m2. Số liệu khảo sát của Công ty CBRE Việt Nam ghi nhận trong thời gian qua giá bất động sản công nghiệp tại VN tăng 20 - 30%. Nhưng trong những tháng còn lại của năm nay công ty này cho rằng giá thuê bất động sản công nghiệp sẽ ổn định.

Các nhà quản lý tại các địa phương lại cho rằng giá thuê có tăng nhưng không đột biến. Theo ông Vũ Quang Thắng - trưởng Ban quản lý các KCN tỉnh Hưng Yên, giá thuê đất tại các KCN trên địa bàn tỉnh thời gian qua không có nhiều biến động. 

Bình quân giá thuê của các KCN chưa lấp đầy vào khoảng 80 USD/m2, ngoại trừ KCN Thăng Long 2 do một nhà đầu tư Nhật Bản xây dựng và khai thác hạ tầng có giá thuê khoảng 90 USD/m2 cho cả thời hạn sử dụng đất khoảng 50 năm.

Tại TP Đà Nẵng, giá thuê đất các KCN Hòa Khánh mở rộng, KCN Liên Chiểu theo thông báo của nhà đầu tư trong 6 tháng qua không tăng so với thời gian trước đó. Cụ thể, giá cho thuê đất tại 2 khu mới này tùy theo vị trí, theo diện tích, dao động từ 70-75 USD/m2 cho toàn bộ thời kỳ thuê đất kéo dài tới năm 2053.

Còn theo ông Phạm Bá Tùng - phó trưởng Ban quản lý các KCN tỉnh Hà Nam, giá thuê đất KCN trên địa bàn "chỉ tăng nhẹ". Giá thuê đất thô tại các KCN của tỉnh Hà Nam khoảng 60 USD/m2, một số vị trí đẹp giá thuê khoảng 63 - 64 USD/m2.

Với tỉnh Thái Nguyên - địa phương trọng điểm công nghiệp một thời của phía Bắc, ông Phan Đức Cường - phó trưởng ban phụ trách Ban quản lý các KCN Thái Nguyên - khẳng định giá thuê đất KCN chắc chắn sẽ tăng sau khi áp dụng giá đất mới thời kỳ 2020 - 2024 cao hơn, giá bồi thường giải phóng mặt bằng các KCN tăng. 

Theo đánh giá của ông Cường, ngay cả khi không có làn sóng dịch chuyển đầu tư FDI, giá thuê đất KCN tại một số địa phương vẫn sẽ tăng vì theo quy định Luật đất đai 2013 thì giá đất quy định theo từng giai đoạn.

Tuy vậy, theo ông Cường, giá đất KCN không thể tăng gấp rưỡi, gấp đôi như một số dự báo, bởi nhà đầu tư hạ tầng cơ sở KCN chỉ tăng giá ở mức vừa phải còn để thu hút khách thuê. Việc tăng gấp rưỡi, gấp đôi chỉ là những trường hợp cá biệt, có một vài nhà đầu tư thứ cấp thuê lại đất sạch KCN, sau đó đầu tư nhà xưởng để cho thuê lại, họ tính gộp giá thuê đất và giá thuê nhà xưởng thì giá thuê có thể tăng cao lên ngưỡng 150 - 200 USD/m2.

Điều chỉnh đất KCN, đất ở tại 11 địa phương

Kết quả rà soát, đánh giá của Bộ Tài nguyên và môi trường cho thấy diện tích đất KCN chưa sử dụng theo quy hoạch sử dụng đất 2016 - 2021 còn rất lớn. Tuy nhiên, có địa phương sử dụng hết, có địa phương không sử dụng được nên phải điều chỉnh. 

Điều đó cho thấy đã đến lúc cần tính toán lại sao cho việc phát triển KCN phải đi đôi với phát triển hạ tầng kinh tế vùng như cao tốc, sân bay, cảng biển... bởi sự thuận lợi về hạ tầng của vùng miền đang quyết định tới sự thành công trong thu hút đầu tư. 

Nếu không giải quyết tốt bài toán này, nghịch lý quy hoạch đất đai KCN vừa thiếu vừa thừa sẽ tiếp tục tồn tại. Bất cập về hoang phí đất đai công nghiệp ở một số địa phương sẽ không được giải quyết.

Thủ tướng vừa chỉ đạo Bộ Tài nguyên và môi trường phối hợp với các bộ Xây dựng, Kế hoạch và đầu tư, UBND 11 tỉnh Đồng Nai, Hải Dương, Hưng Yên, Nghệ An, Quảng Trị, Sơn La, Bình Định, Thanh Hóa, Lai Châu, Vĩnh Long, Quảng Bình rà soát chỉ tiêu đất KCN, đất ở, thống nhất phương án điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất đã được phân bổ để đáp ứng cơ hội thu hút đầu tư, kịp thời tận dụng thời cơ, chống lãng phí đất đai tại địa phương.

Theo ông Trần Quốc Trung - phó vụ trưởng Vụ Quản lý các khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và đầu tư - về định hướng phát triển KCN, cần tăng số lượng và quy mô KCN theo hướng bền vững, phát huy thế mạnh địa phương, tạo điều kiện liên kết để phát triển kinh tế vùng, cụm liên ngành, không nên phát triển dàn đều theo địa giới hành chính. 

Bên cạnh đó, phải nâng cao chất lượng công tác quy hoạch KCN, đổi mới mô hình KCN đa ngành hiện nay theo hướng phát triển các KCN sinh thái, KCN hỗ trợ, KCN đô thị để nâng hiệu quả sử dụng đất đai.

B.NGỌC - X.LONG - T.THẮNG