Giảm nghèo, cần những giải pháp bền vững (11/04/2013)

Kinh tế 13/04/2013 - 11:26

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa tổ chức hội thảo ''Rà soát lại phương pháp và báo cáo kết quả ban đầu của mô hình CGE và sinh kế nghèo đói'' với sự phối hợp của Chương trình hỗ trợ kỹ thuật hậu gia nhập WTO.

Ông Tô Việt Châu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, GĐ Ban quảnlý dự án cho biết, quá trình gia nhập WTO cơ cấu kinh tế nông thôn của nước ta có chuyển biến tíchcực. Tỷ lệ hộ nghèo bình quân cả nước giảm từ 13,1% (2008) xuống còn 9,45% (2010), tỷ lệ hộ nghèo ởnông thôn giảm từ 15,7% xuống còn 11,3%. Thu nhập bình quân đầu người ở nông thôn tăng từ 39% trênthu nhập bình quân ở đô thị năm 2003 lên mức xấp xỉ 50% năm 2008. Tuy nhiên, đại đa số người nghèoở Việt Nam vẫn chủ yếu sống ở nông thôn, nơi tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới 86% tổng số hộ nghèo cảnước. 

Phân tích tác động của thay đổi khí hậu với nông nghiệp Việt Nam,TS Trần Hoàng Nhị, chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu chính sách CoPs, ĐH Monash, Úc cho biết, khinghiên cứu 3 kịch bản biến đổi khí hậu thì dù ít hay nhiều cũng đều tác động tiêu cực đến 6 loạicây trồng chủ lực (lúa gạo, rau đậu, ngô, sắn, mía, cà phê). Cùng với đó, khi giá xăng dầu, phânbón tăng cũng làm tăng tỷ lệ đói nghèo. Dù rằng, sau đó, đói nghèo vẫn giảm dần nhưng chậm hơn khikhông tăng giá. Tương tự, sự biến động trong xuất khẩu và đầu tư giai đoạn 2008-2011 cũng làm giảmGDP, việc làm, ảnh hưởng không thuận đến đói nghèo, tác động làm tăng tỷ lệ đói nghèo theo thờigian. 

TS Nguyễn Việt Cường, chuyên gia về phân tích sinh kế cho biết,khi giá cả thay đổi, hội nhập sẽ mang đến tiêu cực, ảnh hưởng GDP, việc làm của người dân. Dù đaphần các nghiên cứu về tác động của hội nhập, tự do hóa thương mại đều cho thấy tỉ lệ nghèo giảm,nhưng vẫn không thể loại trừ mức giá tăng nguy cơ đói nghèo. Qua thực tiễn phân tích số liệu, TSCường cho rằng, ở khu vực có nhiều DN xuất nhập khẩu, đặc biệt là DN xuất khẩu, thu nhập hộ giađình có xu hướng thấp hơn. 

TS Đặng Kim Sơn cho biết, hiện đã bàn đến ảnh hưởng của biến đổikhí hậu tới khu vực Tây Nguyên, trong khi trước đây, chúng ta luôn cho rằng biến đổi khí hậu chỉgây ảnh hưởng nặng nề nhất tới khu vực ĐB sông Cửu Long. Trong thời gian tới, Việt Nam cần tiếp tụccó thêm nghiên cứu, có thêm giải pháp và cách đầu tư cần thiết cho khu vực này khi mà biến đổi khíhậu đã rõ rệt. 

Một vấn đề nữa, từ tranh luận xung quanh câu chuyện tại sao cónhiều DN xuất nhập khẩu, nhất là DN xuất khẩu lại tỷ lệ ngược thu nhập hộ gia đình, TS Đặng Kim Sơngợi suy nghĩ, cùng mở cửa hội nhập, nhiều địa phương thành công song cũng không thiếu nơi thất bại.Dù rằng, hội nhập mang đến cơ hội nhưng cũng đồng hành với thách thức vô cùng lớn. Địa phương nàodễ bị tổn thương sẽ chịu tác động mạnh mẽ và quyết liệt nhất. Điều này cũng cho thấy điểm yếu nằmtrong chính sách bảo vệ quá mỏng, chủ yếu để thị trường tự vận hành. Điều này diễn ra ngay cả ở HàNội, nơi tưởng như có đủ mọi lợi thế phát triển.
Vũ Phong