Giới khoa học Thụy Sĩ phát hiện điểm yếu quan trọng của virus SARS-CoV-2

Xã hội 15/05/2021 - 14:51

Theo phóng viên TTXVN tại Geneva, các nhà nghiên cứu tại Viện công nghệ liên bang ETH Zurich của Thụy Sĩ đã phát hiện ra một điểm yếu quan trọng của virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19.

Đó là sự nhân lên của virus trong các tế bào bị nhiễm bệnh có thể giảm đáng kể nếu quá trình sản xuất protein quan trọng của nó bị gián đoạn.

Giới khoa học Thụy Sĩ phát hiện điểm yếu quan trọng của virus SARS-CoV-2 - ảnh 1
Hình ảnh quét qua kính hiển vi điện tử cho thấy một tế bào (màu xanh) bị virus SARS -CoV-2 (màu tím) xâm nhập, lấy từ mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân COVID-19 tại Viện Nghiên cứu Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm quốc gia, Fort Detrick, Maryland, Mỹ, ngày 15/7/2020. Ảnh: AFP/ TTXVN

Khám phá này, được các nhà khoa học mô tả là “gót chân Achilles của virus SARS -CoV-2″, có thể dẫn đến việc phát triển các loại thuốc kháng virus mà cũng có thể điều trị các loại virus corona có liên quan.

Điểm kỳ diệu xuất phát từ “chuyển đổi khung”. Trong quá trình đọc từng bước bản thiết kế từ axit ribonucleic (phân tử polyme cơ bản có nhiều vai trò sinh học trong mã hóa, dịch mã, điều hòa, và biểu hiện của gene – RNA), ribosome (bộ máy sản xuất protein của chính tế bào) đôi khi “đếm sai” và bỏ qua các chữ cái. Điều này hiếm khi xảy ra ở các tế bào khỏe mạnh vì trình tự được đọc và sao chép không chính xác dẫn đến các protein bị rối loạn chức năng.

Tuy nhiên, một số loại virus như virus corona hoặc HIV dựa vào sự thay đổi như vậy trong khung đọc để điều chỉnh việc sản xuất protein của chúng. Tuyên bố của nhóm nghiên cứu ngày 13/5 cho rằng virus SARS -CoV-2 tạo sự chuyển đổi khung bằng cách gấp RNA của nó theo một cách bất thường và phức tạp.

Do dịch chuyển khung là điều cần thiết đối với virus nhưng nó hầu như không bao giờ xảy ra trong cơ thể chúng ta, bất kỳ hợp chất nào ức chế chuyển đổi khung bằng cách nhắm mục tiêu vào nếp gấp RNA này có thể hữu ích như một loại thuốc chống lại sự lây nhiễm.

Cho đến nay, vẫn còn thiếu thông tin chính xác về sự tương tác của RNA với ribosome của tế bào chủ bị nhiễm bệnh trong quá trình chuyển đổi khung. Nhưng các nhà nghiên cứu tại ETH Zurich và các trường Đại học Bern, Lausanne và Cork (Ireland) hiện đã thành công trong việc quan sát quá trình này.

Sử dụng các thí nghiệm sinh hóa phức tạp, họ có thể nắm bắt được ribosome tại vị trí chuyển khung của RNA SARS-CoV-2. Sau đó, các nhà khoa học có thể kiểm tra phức hợp phân tử này bằng cách sử dụng kính hiển vi điện tử nghiệm lạnh.

Các nhà khoa học cũng tiến xa hơn một bước và cố gắng tác động đặc biệt đến quá trình bằng các chất hóa học. Họ đã tìm thấy hai hợp chất hóa học làm giảm sự nhân lên của virus từ 1.000 đến 10.000 lần – mà không gây độc cho các tế bào được điều trị bằng các hợp chất hóa học này. Mặc dù những hợp chất này hiện không đủ mạnh để sử dụng làm thuốc điều trị, nhưng nghiên cứu đã chứng minh rằng việc ức chế quá trình chuyển dịch khung của ribosome có ảnh hưởng sâu sắc đến sự nhân lên của virus. Điều này mở đường cho sự phát triển của các hợp chất tốt hơn mà cuối cùng có thể được sử dụng trong điều trị tất cả các loại virus corona.

Nenad Ban, Giáo sư Sinh học Phân tử tại ETH Zurich và là đồng tác giả của nghiên cứu cho biết: “Công việc trong tương lai của chúng tôi sẽ tập trung vào việc tìm hiểu các cơ chế bảo vệ tế bào ngăn chặn sự chuyển đổi khung của virus, vì điều này có thể hữu ích cho sự phát triển của các hợp chất nhỏ có hoạt tính tương tự”.

Nhật Bản chưa quyết định thời điểm tiêm chủng đại trà vaccine

Nhật Bản sẽ quyết định và công bố thời gian tiến hành tiêm chủng đại trà vaccine ngừa COVID-19 sau khi có vaccine được nước này cấp phép. Đây là khẳng định của các quan chức Nhật Bản ngày 20/1, trong bối cảnh có những thông tin rằng chiến dịch sẽ được triển khai trong tháng 5 tới.

Giới khoa học Thụy Sĩ phát hiện điểm yếu quan trọng của virus SARS-CoV-2 - ảnh 2
Nhân viên y tế lấy mẫu dịch xét nghiệm COVID-19 cho hành khách tại sân bay Narita, Nhật Bản. Ảnh: AFP/TTXVN

Trong cuộc họp báo hằng ngày, Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Katsunobu Kato khẳng định thời gian tiêm chủng đại trà vaccine ngừa COVID-19 sẽ được quyết định và công bố sau khi vaccine được cấp phép. Trên mạng xã hội Twitter, Bộ trưởng phụ trách chiến dịch tiêm chủng Taro Kono cũng bác bỏ thông tin chiến dịch sẽ được triển khai từ tháng 5.

Chính phủ Nhật Bản cho biết sẽ ưu tiên các nhân viên y tế, người già và những người có bệnh lý nền trong chương trình tiêm chủng vaccine ngừa COVID-19, dự kiến bắt đầu từ cuối tháng 2 tới. Tuy nhiên kế hoạch tiêm chủng sau thời gian đó chưa được công bố.

Trước đó, các hãng truyền thông trong nước Nhật, trong đó có đài NHK và nhật báo Yomiuri Shimbun đều đưa tin chính phủ nước này có kế hoạch bắt đầu chương trình tiêm chủng đại trà nhằm ngăn chặn dịch COVID-19 từ tháng 5, tức là chỉ 2 tháng trước khi diễn ra Đại hội Thể thao Olympic Tokyo, dự kiến diễn ra từ ngày 23/7 tới. Nhật báo Yomiuri Shimbun còn cho biết Nhật Bản đặt mục tiêu đến tháng 7 tất cả người dân nước này sẽ được tiêm vaccine ngừa COVID-19, trước thời điểm diễn ra Olympic.

Nhật Bản đã ký hợp đồng với nhiều hãng dược phẩm nhằm đảm bảo có đủ liều vaccine cho toàn bộ 126 triệu người dân nước này. Bên cạnh đó, Nhật Bản đang trong quy trình xét duyệt vaccine ngừa COVID-19 của hãng Pfizer nhằm đưa vaccine này trở thành loại đầu tiên được sử dụng tại "đất nước mặt trời mọc".

* Tại Hàn Quốc, Tổng thống Moon Jae-in ngày 20/1 cho biết gần đây công ty công nghệ sinh học SK Bioscience của nước này đang xúc tiến hợp đồng mua vaccine ngừa COVID-19 của hãng Novavax (Mỹ), qua đó nước này có khả năng nhập thêm lượng vaccine dùng cho 20 triệu người từ hãng này.

Phát biểu trong chuyến thăm tới nhà máy của công ty SK Bioscience, ở thành phố Andong, tỉnh Bắc Gyeongsang, ông cho biết hợp đồng trên sẽ bổ sung cho số vaccine mà nước này đã ký hợp đồng mua để chủng ngừa cho 56 triệu người dân. Số lượng vaccine mà Tổng thống Moon Jae-in nhắc tới lớn gấp đôi so với con số nội dung truyền thông đưa tin trước đó là SK Bioscience đang đàm phán mua vaccine dùng cho 10 triệu người từ Novavax.

Theo nhà lãnh đạo Hàn Quốc, hợp đồng này có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ dừng ở việc sản xuất mà còn bao gồm cả việc chuyển giao công nghệ, đóng vai trò lớn trong việc thúc đẩy sớm quá trình phát triển vaccine ngừa COVID-19 trong nước.

Ông Moon Jae-in cho biết ông đã có cuộc thảo luận trực tuyến với Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Novavax, trong đó đề cập đến thỏa thuận sản xuất vaccine giữa Novavax và SK Bioscience. Theo ông Moon, với những thỏa thuận hợp tác sản xuất vaccine cùng hai hãng sản xuất vaccine lớn là Novavax và AstraZeneca, cộng đồng quốc tế đang kỳ vọng vào năng lực sản xuất vaccine của Hàn Quốc.

Hồi tuần trước, Tổng thống Moon Jae-in thông báo chính phủ sẽ tiêm vaccine miễn phí cho tất cả người dân Hàn Quốc, bắt đầu từ tháng 2 tới và nhân viên y tế là những đối tượng chủng ngừa đầu tiên.

*Trong khi đó, một quan chức y tế cấp cao Ấn Độ cho biết khoảng 1.000 liều vaccine "Covishield" ngừa COVID-19 đã bị hỏng trong quá trình bảo quản tại trường Đại học và Cao đẳng Silchar Medical ở bang Đông Bắc Assam của nước này. Theo đó, lô vaccine trên được giao đến Đại học và Cao đẳng Silchar Medical vào ngày 15/1 và đươc bảo quản trong tủ bảo quản vaccine ở nhiệt độ 6 độ C.

Tuy nhiên, đến ngày hôm sau, các nhân viên y tế phát hiện do một số lỗi kỹ thuật, nhiệt độ trong tủ giảm xuống -14 độ C, khiến toàn bộ 1.000 liều vaccine bên trong bị đóng băng một phần. Nhiệt độ tiêu chuẩn để bảo quản vaccine Covishield là từ 2-8 độ C.

Quan chức này cho biết các cơ quan chức năng đã mở cuộc điều tra làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Nga tin tưởng năng lực sản xuất vaccine Sputnik V của các đối tác nước ngoài Ngày 20/1, Bộ trưởng Công nghiệp Nga Denis Manturov cho biết các hãng sản xuất vaccine nước ngoài mà Nga đã ký thỏa thuận sản xuất vaccine ngừa COVID-19 Sputnik V có khả năng sản xuất khoảng 350 triệu liều vaccine này mỗi năm. Vaccine Sputnik V phòng...

Chia sẻ